Çağımızın hastalığı: Yorgunluk

19. yüzyıl ve sonrasında toplumlardaki sosyal dokunun değişimi, çalışma şartlarının, kişiselrollerin farklılaşması ve ağırlaşması sonucu yorgunluk çok sık duyulan bir şikayetolmaya başlamıştır. Son yıllarda ülkemizde yapılan taramalarda 100 kişiden 55’içok yorgun olduğunu dile getirmektedir.

Çağımızın hastalığı: Yorgunluk

Yorgunluk nedir?

Yorgunluk için genel anlamda bir tanımlama yapmak zordur. Kişinin günlük aktivitelerinebaşlamak için kendinde yeterli gücü, enerjiyi bulamaması ya da rutin aktivitelerinin bitiminde tükenmişlik hissinin gelişmesi durumudur. Yorgunluk, subjektif, kişinin algılaması ile ilgili bir yakınmadır, bu sebeple kişisel farklılıklar gösterir.

Halsizlik, isteksizlik, güçsüzlük, yıpranmışlık, sıkıntı gibi tanımlamalar benzer durumutanımlamak için sıklıkla kullanılır. Ancak, bazı hastalar egzersiz esnasındakinefes darlığını veya bacaklardaki ağrıyı yorgunluk olarak dile getirebilir. Bu durumda tarif edilen yorgunluk bizim sıklıkla kullandığımız tanımın dışında kalp – damar sisteminin hastalığının şikayet bulgusu olabilir. Bu sebeple güçsüzlük,

yorgunluk gibi yakınmaların arkasında gerçekte anlatılmak istenenin ne olduğu netleştirilmelidir.


Yorgunluk nedenlerinelerdir?

Fizyolojik Yorgunluk

Sağlık durumu normal olan kişilerde stres, yetersiz dinlenme, yetersiz uyku, diyetdeğişiklikleri veya aşırı aktivite durumunda görülür. Yaşlı hastalarda bu tipyorgunluk daha sıktır.

Organik Yorgunluk

Bu tip yorgunluk bazı hastalıklarla birlikte görülür. Orta ve ileri yaş hastalarda en sık karşılaşılan durumdur. Aile hikayesi, tam bir fizik muayene ve yapılan kan ve görüntüleme ile ilgili tetkikler sonrası nedeninin belirlenip, ilgili hastalığın tedavisi ile yorgunluk ortadan kaldırılabilir.

Psikojenik Yorgunluk

Genel olarak tüm yorgunlukların %50'sini oluşturur. En sık depresyonla birliktedir. Herhangi bir yaş gurubunda oluşabilir. Çoğunlukla gün içinde azalır. Duygu, düşünce ve stres durumuna paralel olarak şiddeti değişebilir.

Kronik Yorgunluk Sendromu

19. yüzyılda “Kronik Nervöz Tükenme” olarak tanımlanmıştır. Kronik yorgunluk sendromu büyük ihtimalle yüzyılımızın yaygın hastalığı olacaktır. Yaşlılarda nadirdir. Yorgunluğu olan hastaların %30'unda organik veya psikolojik sebep bulunmaz. Tanı koyulana dek idiyopatik kronik yorgunluk olarak değerlendirilir. Bu olgularda motivasyon azlığı konsantrasyon yetersizliği, güçsüzlük, irritabilite vardır. Sıklıkla psikomotor yavaşlama vardır.

Yorgunluk bir hastalık mı, yoksa bir hastalık işareti midir?

Yorgunluk çoğunlukla bir hastalık bulgusu olmakla birlikte kronik yorgunluk sendromu adıaltında hastalığın kendisi de olabilir. Yorgunluk her türlü bakteriyel, viral ya da parazitik enfeksiyonun, kansızlık ve benzeri kan hastalığının, karaciğer ya da böbrek hastalığının, kandaki vitamin ve mineral eksikliklerinin, hormonal hastalıkların, beslenme ve uyku bozuklukları sonucunda oluşabilir. Özellikle tiroit hormon yetmezliği, böbrek üstü bezi yetmezliği, büyüme hormonu yetmezliği ve hipoglisemi gibi hormonal sebepler erken dönemde gözden kaçabilir.

Kronik yorgunluk sendromunun tanısı içinse; tam bir klinik değerlendirme sonrası tanımlanamayan devamlı ve tekrarlayan yorgunluğun yeni ve bilinen bir zamanda başlaması, devamlılığı, sosyal ve iş hayatındaki aktivitelerde yavaşlamaya yol açması gerekir. 6 ay üzerinde devam eden durumlarda bu sendrom düşünülmelidir.


Yorgunluk hangi durumlarda masum bir halin ötesine geçerek tehlike işareti olabilir?

Yorgunluk yakınması; daha önce yaşanılmayan ölçüde yoğunsa, günlük aktiviteleri sınırlıyorsa, beraberinde başka yakınmalar

mevcutsa, takipte olduğunuz kronik bir hastalığınız mevcutsa ya da aile hikayesi veya vücut yapısı nedeniyle bazı organik hastalıklar açısından risk grubunda bulunuyorsanız ve kendi çabalarınızla geçmiyorsa zaman kaybetmeden bir hekimle görüşmelisiniz. Yakınmanın tehlikeye işaret edip etmediği bazı tıbbi araştırmalar sonucunda netleşecek bir durumdur. Pek çok sinsi seyirli kanserin ilk bulgusu yorgunluk olabilmektedir. Ve bu durumda kilo kaybı, beslenme bozukluğu ve hastalığın tutulma bölgesi ile ilgili pek çok ek yakınma sonradan tabloya eklenebilmektedir.

Yorgunlukla kronik yorgunluk arasındaki farklılıklar nelerdir?

KRONİK YORGUNLUK sendromu sürekli ve tekrarlayıcı seyreden, birçok sistemi etkileyen bir hastalığı tanımlamak için kullanılır. Tek bir sebebi yoktur. Bu hastalığın viral bir enfeksiyon tarafından çalışma dengesi bozulan beyin kaynaklı olduğu veya stres ve savunma sisteminde oluşan bozulmanın ve hedef sapmasının içinde olduğu bir durum olduğunu kabul etmeliyiz. Kronik yorgunluğun en ayırt edici özelliği yatak istirahati ile geçmemesidir. Bu sürecin sonucu bitkinliktir.

Kronik yorgunluk sendromunu gösteren belirtiler hangileridir?

Fiziksel Tükenmişlik Bulguları

_ Başka bir nedene bağlı olmayan, istirahatle geçmeyen, 6 aydan uzun süren, ortalama günlük aktiviteyi en azından %50 azaltacak derecede, sürekli ve tekrarlayıcı fiziksel ve mental bitkinlik hissi.

_Güçsüzlük, daha önce tolore edilebilen egzersizden sonra oluşan ve 24 saat ya da üzerinde devam eden bir durumdur.

_Enerji kaybı

_Yıpranma

_Hastalıklara karşı daha hassas olma

_Baş ağrıları

_Bulantı

_Kas krampları ve miyalji

_Bel ağrıları

_Denge kaybı

_Sindirim sorunları

_Uyku bozuklukları

_Çabuk yorulma

_Hafif ateş, üşüme

_Boğaz ağrısı

_Boyunda ağrılı lenf bezleri

_Açıklanamayan genelleşmiş kas zayıflığı

_Kaslarda katılaşma

_Geçici eklem ağrıları

_Farenjit

_Bazı hastalarda gribal enfeksiyon benzeri durumlar

Duygusal Tükenmişlik Bulguları

_Işıktanrahatsızlık

_Düşünmedezorluk

_Gözönünde beneklerin uçuştuğu hissi

_Depresyon

_Umutsuzluk,unutkanlık

_Evde,işte gerginlik- tartışma artışı

_Kızgınlık

_Netgörememe

_Huzursuzluk,sabırsızlık

_Nezaket, saygı gibi pozitif bulgularda azalma

Zihinsel Tükenmişlik Bulguları

_Doyumsuzluk

_İşi

bırakma

_Kendine ve işine karşı negatif yaklaşım

_Hafıza problemleri

_İşi savsaklama

Kronik yorgunluk daha çok kimlerde görülür?

Kronik yorgunluk sendromu A tipi agresif dediğimiz hırslı, titiz, mükemmeliyetçi, çabuk sinirlenen, tez canlı kişilik yapılarında daha çok görülür. Kentsel yaşam ve çalışma yoğunluğunun sonucu olarak bu toplumun bireylerinde daha sıktır. Doktorlar ve diğer yardımcı sağlık çalışanlarında, yönetici kadrosunda çalışanlarda, ekonomi alanında çalışanlarda daha yoğun görülür. Kadın cinsiyet erkeklerden daha fazla risk altındadır.

Kronik yorgunluğun giderilmesi için yapılması gerekenler nelerdir?

Kronik Yorgunluk Sendromunun tanı amaçlı kan testleri yoktur.

Tedavi planı:

-Tatil

-Egzersiz (kas gevşemesine yardımcı, hafif egzersizler)

-Günlük istirahat sürelerini uzatma

-İlaç

-Vitaminler (günlük ihtiyaca göre)

-Psikoterapi (hayat tarzı değişikliği)

Yorgunluğa neden olan sağlık sorunları neler olabilir?

1- Kan hastalıkları: kansızlık çeşitleri, kan kanserleri

2- Kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları: koroner kalp hastalığı, kalp yetmezlikleri, kalp ritim bozuklukları, kapak hastalıkları, periferik atar ve toplardamar problemleri

3- Solunum sistemi bozuklukları: uyku –apne sendromu, astım, KOAH gibi hastalıklar, akciğer kanserleri

4- Sindirim sistemi hastalıkları: mide-bağırsak kanamaları, iltihabi bağırsak hastalıkları, karaciğer yetmezliği(siroz), hepatitler, kanserler

5- Böbrek yetmezlikleri ve idrar yollarının böbreğin iltihabi ve kötü huylu hastalıkları

6- Hormonal hastalıklar: tiroit hormonu yetmezliği, böbreküstü bezi yetmezliği, şeker dengesizliği (tip2 diyabet, hipoglisemi), büyüme hormonu yetmezliği, östrojen- testesteron hormonlarında dengesizlik

7- Nörolojik hastalıklar

8- Vitamin – mineral yetersizlikleri: B12, D vitamini yetersizliği gibi

9- Enfeksiyon hastalıkları

Kişininyorgunluğunun kaynağını anlamaya yarayan tahliller hangileridir?

Yorgunluğu olan hastada yapılacak tetkikler:

1- Kan sayımı, sedimentasyon

2- Karaciğer fonksiyon testleri

3- Böbrek fonksiyon testleri

4- Kan şekeri, tiroit hormonları

5- Kandaki vitamin, mineral ve elektrolit düzeyleri

6- Ek yakınmalarla ve muayene bulguları ile karar verilecek görüntüleme yöntemleri

Alkol ve sigaranın yorgunluk üzerinde ne gibi etkileri vardır?

İzin verilen dozların üzerinde alkol alımı karaciğeri yoracağından, sinir sistemini olumsuz etkileyeceğinden, bazı vitaminlerin (folik asit gibi) kan düzeyini düşüreceğinden ve şeker dengesini olumsuz etkileyeceğinden yorgunluğa yol açabilir. Sigara kullanımı yarattığı hava yolu kasılması ve yıpranmasından dolayı, solunumla alınan oksijen miktarını azaltır. Böylelikle dokuların yeterli oksijenlenmesi

bozulur. Ortaya çıkan serbest radikaller ve benzeri maddeler doku yaşlanmasına ve yorgunluğa neden olur.

Her iki madde de uzun vadede kalp damar hastalığı sebebi olduğundan diğer önemli bir yorgunluk nedeni de bu durumdur.

Beslenme şekli yorgunluk nedeni olabilir mi? Kendini yorgun hissedenler nasıl beslenmelidir?

Beslenme şekli yorgunluk sebebi olabilir. Et ve kuru baklagilden fakir bir beslenme demir ve vitamin B12 eksikliği nedeni ile kansızlığa dolayısıyla yorgunluğa neden olabilir. Yoğun yağlı ve karbonhidratlı beslenme şekli hipoglisemiye, diyabete eğilim yaratacağından ve kilo fazlası oluşturacağından yorgunluk yaratabilir. Meyve ve sebzeden fakir beslenme folik asit, c vitamini, potasyum gibi pek çok mineral, vitamin eksiğine neden olabilir.

Sıvı alımımızın yeterli ve dengeli olması oldukça önemlidir. Kafein ve çay tüketimine dikkat edilmelidir. Bu içeceklerin her birinin günde 2 - 3 fincandan fazla tüketimi yorgunluk nedeni olabilir. Her gıda grubunun dengeli alımı beslenmeden kaynaklanacak yorgunluğun önüne geçecektir. Dengesiz beslenme ile sıkı diyetler oldukça önemli bir yorgunluk nedenidir.

Kendini yorgun hisseden kişiler gün içinde neler yapmalıdır?

Yorgunluğu olan insanlar:

- Dengeli beslenmeli, fazla kilolarından kurtulmalı

- Yaşamlarını tekdüzelikten çıkaracak uğraşlar edinmeli

- Her sabah 10 - 15 dakika kas gevşetici egzersizler yapmalı

- Uyku ritmine dikkat etmeli, günlük tempolarını düşürmeli

- Tatil fırsatlarını değerlendirmeli

- İş yerinde iş yükünü paylaşmaya yönelik çalışmalar yapmalı

- Organik nedenler olabileceği ihtimaline yönelik hekim desteği alınmalıdır.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Yılbaşı Gecesi Kombini

Yılbaşı Gecesi Kombini
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün gizli kalmış olaylar işleri zorlaştırabilir. Kendinizi iç dünyanıza dönmüş hissedebilirsiniz. Bazı konularda kabullenme içine girebilirsiniz. Kontrolünüzü kaybetmemeye özen göstermelisiniz. Öğle saatlerindeki değişimler keyfinizi kaçırabilir. Akışta kalmanız gereken bir gündesiniz. Sorumlu olduğunuz konularla ilgilenebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş hayatınızda alacağınız desteklerle sorumlu olduğunuz konuları sağlamlaştırabilirsiniz. Gelecekteki beklentilerinizle ilgili değişimler yapabilirsiniz. Bu konuda arkadaşlarınızla düşüncelerinizi paylaşmak size iyi gelecek. Mesleki komitelerde görev alacağınız zamanlar var. İşlerinize yoğunlaşmanız gereken zamanlardasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızdaki üstlerinizle iletişimin önem kazanacağı bir gündesiniz. Sorumlu olduğunuz konuları sağlamlaştırmak için çaba sarf edeceksiniz. Gün içinde annenizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir. Öğle saatlerinde değişim dönüşüm söz konusu olabilir. Kendinizi bazı konularda sıkışmış hissedebilirsiniz. Akışta kalmaya özen gösterinDevamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde yeni şeyler öğrenip, farklı ufuklara açılabilirsiniz. Yaşadığınız olayların bütünü görebilir ve harekete geçebilirsiniz. Akşam saatlerinde akademik konular gündeminizi meşgul edebilir. Sorumlu olduğunuz işlerinize yoğunlaşabilirsiniz. Bazı konularda değişiklik yapmak isteyeceğiniz zamanlardasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün endişe duyduğunuz işlerde kırılmalar yaşayabilirsiniz. Sahip olduklarınızla ilgili değişimler sizi krize sokabilir. Sakin kalmanızda fayda var. Duygusal yönden bağlandığınız durumlar oluşabilir. Gün içinde finansal konularla ilgilenebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz işlerde yenilenme ve sağlamlaştırma çabaları içinde olacaksınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ilişkide olduğunuz insanlarla gergin durumlar içinde kalabilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularla ilgili kendinizi daha fazla ön plana atmak sizi yorabilir. Bazı konularda detaycı tavrınız sizi zor duruma sokabilir. Akışta kalmaya özen göstermelisiniz. İlişkilerinizde dengede kalmaya dikkat edin. Uğraştıran durumlar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızda farklı konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. İş arkadaşlarınızla ilgili olaylar gündeminizi meşgul edebilir. Bugün daha çok şey öğrenmek için çaba sarf edebilirsiniz. Gün içinde sorumluluklarınız artabilir. Sizi yoran konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Akşam saatlerinde yeni planlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizi ifade edeceğiniz işlere yönelebilirsiniz. Aşk hayatınızdaki gelişmeler sizi şaşırtabilir. Gün içinde ani tavır değişikliği içinde olmamaya özen gösterin. Planlarınızdaki değişikliklere çabuk ayak uydurmanızda fayda var. Hobilerinize zaman ayırabilirsiniz. Keyif aldığınız şeyler için harcama yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ailevi konularla meşgul olabilirsiniz. Geçmişte kalan olaylarla ilgileneceğiniz zamanlar içindesiniz. Bu durum kafanızı karıştırabilir. Planlarınızdaki değişiklikler keyfinizi kaçırabilir. Akşam saatleri sizin için daha keyifli bir hal alabilir. Kendinizi daha iyi ifade edebilirsiniz. Sevdiğiniz insanlarla plan yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hareketli bir gündeminiz olabilir. Sözleşme ve yazışmalara dikkat etmenizde fayda var. Öğleden sonraki zamanlarda biraz zorlanmalar yaşayabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki değişikliklerle ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. İletişimde olduğunuz kişilere dikkat etmenizde fayda var. Akşam saatlerinde daha olumlu koşullar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeteneklerinizle ilgili işlere yönelebilirsiniz. Sorumlu olduğunuz konularda daha fazla çalışabilirsiniz. Başkalarından alacağınız destekler sizi rahatlatacak. Koşullara hızlı ayak uydurmanız gerekebilir. Maddi kaynaklarınızla ilgili planlarınızda değişiklik yapabilirsiniz. Akşam saatlerinde keyifli organizasyonlar söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde yeni başlangıçlar yapacağınız zamanlar var. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konular ön plana çıkabilir. Sağlık konularına daha fazla dikkat etmeniz gereken bir gündesiniz. Sorumlu olduğunuz konulara daha ciddi yaklaşabilirsiniz. Akşam saatlerinde sevdiğiniz insanlarla birlikte olmak size iyi gelecek.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber