Çocuğunuzun sağlıklı büyümesi için nelere dikkat etmelisiniz?

Her anne babanın arzusu, sağlıklı bir bebek dünyaya getirmektir. Sonrasında ise dilekleri, sağlıklı bir çocuk ve genç olması üzerinedir. Peki, onun sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesinde nelere dikkat etmeli? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi konuyla ilgili açıklamalarda bulundu.

Çocuğunuzun sağlıklı büyümesi için nelere dikkat etmelisiniz?

Bebeğiniz sağlıklı büyüsün, gelişsin diye hayal kuran anne babalar dikkat! Onun kocaman bir delikanlı ya da genç kız olmasında anne babaların bilinçli olması çok önemli. Zira genellikle anne babalar bebeğin yiyeceklerine ve boyunun uzamasına konsantre oluyorlar. Oysa büyüme ve gelişmenin çok başka kriterleri var ve çocuk doktorları kadar sizin dikkatiniz de bu süreci daha sağlıklı geçirmesine yol açıyor.

Çocuğu erişkin bireyden ayıran en önemli özelliğin sürekli büyüyen ve gelişen bir süreç yaşaması olduğuna vurgu yapan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, doğru beslenme, bilişsel destekler, gerekli aşı uygulamaları, duygusal tatminler, iyi bir motor beceri, sağlıklı yetişkin döneminin olmazsa olmazları olduğunu vurgulayarak şu bilgileri veriyor:

“Büyüme, hücre sayı ve büyüklüğünün artmasına bağlı olarak, vücut hacim ve kütlesinin artışıdır. Boy uzamasında en önemli etkeni, genlerdir. Boy büyümesine etki eden faktörlere kaliteli beslenme ve sporu da ekleyebiliriz. Bu üçü de tam olmasına rağmen araya giren önemli kronik bir hastalık boyun hedeflenen boy olmamasına neden olabilir. Gelişme ise hücre ve dokuların yapı ve içeriğinin değişimi ile motor, zihinsel, sosyal ve duygusal alanlardaki olgunlaşmadır. Ama büyüme ve gelişme yaş dönemlerine göre değişir”

Çocukluk çağı olarak kabul edilen 0-18 yaş döneminde çocukların her türlü gelişmeye açık olduğunu söyleyen Dr. Cüneydi, bu gelişimlerin; fiziksel, ahlaki, bilişsel, bireysel olarak cinsel, dil, duygusal, psikomotor ve sosyal gelişmeleri kapsadığını vurgulayarak “Hepsi birbirini tamamlayabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, büyüme yalnız başına sağlık göstergesi değildir. Sağlıklı büyüme için her döneme o döneme özgü tetkik, aşılar ve takviyelerin yapılması gerekiyor. Anne babaların aklından çıkarmaması gereken cümle şudur: Büyüme farklı, gelişme farklı, sağlıklı olmak farklıdır” diyor.

Rutin izlemeyi takviminize not edin

Çocukların sağlığından emin olmak için rutin izlemlere sadık kalınması, çocuk doktoruna gidilmesinin ertelenmemesi çok önemli. Çocukların izlem aralıkları ise genel olarak şöyle sıralanıyor: Doğumda muayene, her şey normal gidiyorsa taburcu olurken muayene, taburculuktan 48-72 saat sonra, 7-14 arasında, 1. ay, 2. ay. 3. ay, 4. ay, 5. ay, 6. ay, 7. ay, 8. ay, 10. ay, 12. ay, 13-15. ay arası, 18. ay, 21. ay, 2 yaş. İki yaştan sonra 5 yaşa kadar 6 ayda bir. Beş yaştan 10 yaşa kadar yılda bir. 10-16 yaş arası 1-2 yılda bir.

İhmal etmeyin

Çocuklar sağlıklıyken bile izlenmeli. Böylece sağlığıyla ilgili tam fikir edinilebiliyor. Eksik ya da yanlış giden yönler konusunda erken dönemde müdahale imkanı doğuyor. Ancak sağlığında bir sorun görünmeyen çocukların anne babalarının bazen, nasıl olsa sağlıklı diye çocuklarını rutin doktor muayenelerine götürmediklerini belirten Dr. Cüneydi, “Özellikle aşı dönemi biten çocukların anne babalarında zaman zaman gözlemlediğimiz bir davranış bu. Oysa bu durumda skolyoz (omurga eğrilikleri), anemiler, vitamin yetersizlikleri, erken ergenlik nedeniyle boy kısalıkları, çeşitli kalp hastalıklarının atlanması, sessiz gidebilen idrar yolu enfeksiyonları nedeniyle gelişen böbrek hastalıkları gibi durumlara maruz kalınabilir” diyor.

Büyümenin daha hızlı olduğu dönemlerde vücudun ihtiyaçlarının değişebildiğine dikkat çeken Dr. Şeyma Ceyla Cüneydi, her dönemin kendine özgü izlem paramatreleri ve sıklığı olduğunu vurguluyor. Büyüme en hızlı olduğu 0-1 yaş arası olduğu dönemde gerçekleşiyor. İkinci hızlanma dönemi ise ergenlik.

Peki, çocukluk döneminde hangi büyüme gelişimini izlemek için hangi dönemlerde, hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

0-1 ay yenidoğan

Bir bebeğin prematüre veya zamanında doğmuş olması bile (yani 2-3 haftalık erken doğma) izlem sıklığını ve yapılan tetkikleri değiştirebiliyor. Aileden genetik geçişle gelen hastalıklara göre de izlem ve tetkikler bu önceliklere göre yapılabiliyor.

Hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

Yeni doğmuş bir bebeğin görme, duyma, kalça çıkıklığı, yeni doğan tarama testleri, boy, kilo, baş çevresi, genel vücut ve nörolojik muayene gibi taramalardan geçmesi gerekiyor. Kan grubu, yeni doğan hepatit aşısı, K vitamini genelde dünya genelinde yapılan uygulamalardır. Doğum sonrası gelişebilen durumlarda da (sarılık) ek kan tetkikleri ve araştırmaları devreye giriyor.

1 ay- 12 ay süt çocuğu

0-1 yaş döneminde bir çocuğun en önemli 2 kriteri, kilo alması ve baş çevresinin büyümesi. Boy, son planda kalıyor. Baş çevresi beyinin gelişmesinin, kilo alması da beslendiğinin belirtisi olarak kabul ediliyor.

Her annenin, bebeğine en az 6 ay anne sütü emzirmesi için teşvik edilmesi gerekiyor. Anne; bebek bakımı, emzirme, ek beslenmeye hazırlanmalı. Bebeklerin her ay değişen motor, zihinsel ve gelişimsel özelliklerini annenin bilmesi, olabilecek gecikmeleri önceden önlemek anlamına geliyor. Çocuk izleminde en önemli noktalardan biri annenin çocuk doktoruyla sağlıklı iletişim kurabilmesi, böylece çocuktaki tüm değişiklikler konusunda bilgi transferi oluyor.

Hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

Özel bir durum olmasa dahi 6-12 ay arası genel bir kan tetkiki yapılması gerekiyor. Bundan sonraki kan tetkikleri her şey yolunda olsa bile en geç 3 yılda bir tekrar edilmeli. Bu tetkiklerin içeriği çocuğun büyüme ve gelişimi ile şekilleniyor. Her çocukta özellikle D vitamini, demir düzeylerine bakılmalıdır. Aşılar hakkında ailenin bilgilendirilmesi, nedenleri ve sonuçları hakkında gerekli açıklamaların yapılması gerekiyor.

1-4 yaş oyun çocuğu

Çocuk gelişiminde önemli bir dönem. Konuşma, hareketlenme, cinselliği bilme, bireyselliğe geçiş gibi önemli gelişmeleri kapsıyor. Ayrıca bu dönemde diş gelişimi tamamlanıyor. Çocukta; çizgi çizme, giyinme, düğme ilikleme gibi ince motor; bisiklete binme, takla atma, koşma gibi kaba motor hareketleri hızla gelişiyor. Bu dönem sosyalleşmenin de başladığı bir dönem olarak kabul ediliyor. 3 yaş cinselliğin farkındalığı başlıyor. Bütün bu gelişmeler çocuktan çocuğa farklılık gösterebiliyor. 3 yaşından sonra neden sonuç ilişkisi, soyut-somut arasındaki farklar anlaşılıyor.

Hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

Büyüme gelişme değerlendirilmesi için mutlaka çeşitli parametreleri içeren kan sayımı, karaciğer enzimleri, böbrek fonksiyonları, alkalen fosfataz, kanda vitamin seviyeleri, çölyak testleri gibi kan tetkiklerinin yapılması gerekiyor. Ayrıca bu yaş grubunda, idrar, dışkı incelemeleri, batın ultrasonu, hormonlar, kemik yaşı, kalp ultrasonu, şüphe varsa büyüme geriliği yapan çeşitli genetik hastalıkları ekarte etmek için tetkiklerin yapılması gerekiyor.

4-6 yaş okul öncesi dönem

Bu yaş döneminde mantık gelişmeye başlıyor. Dil, algısal, bilişsel gelişme ve sosyalleşme belirgin olarak artıyor. Grup oyunlarını tercih ediyorlar. Bu dönemdeki eğilimler fark edilip çocuklar yeteneklerine göre yönlendirilmesi gerekiyor. Çocukların bu dönemde zihinsel, bedensel ve sosyal açıdan okul dönemine hazırlanması önemli.

Hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

Bu dönemde daha önce normal giden büyümede gerileme varsa 1-4 yaş arası belirtilen tetkikler yapılmalıdır. Doğuştan gelen hastalıkların hafif seyretmesi bazen tanıyı geciktirebiliyor. Belirli bir hastalığa potansiyel yatkınlığı olan çocukların hastalığının ortaya çıkması beslenme şekilleri veya geçirdikleri hastalıklarla tetiklenebiliyor.

6-18 yaş okul ve ergenlik dönemi

Okul çağı çocuklarının nörolojik, zihinsel ve duygusal izleminde anne babalar kadar öğretmenlerin değerlendirmelerine dikkat edilmesi gerekiyor. Özellikle ergenlik döneminde çocukların duygusal gelişmeleri dikkatle izlenmesi, ortaya çıkan sıkıntılı durumlara karşı önlemler alınması önemli.
Çocukların diş sağlığı konusunda da gerekli yönlendirmeler vurgulanmalıdır. Çocuk ağır spor yapıyorsa ekstra kardiyolojik muayene de yaptırılması önerilir. Çocukluk çağı aşılarının 14 yaşa kadar devam ettiği ve 10-16 yaş grubunun da sağlıklı olmalarına rağmen en geç 2 yılda bir doktor tarafından görülmesi gerekiyor.

Yetişkin olmaya çalışılan ergenlik döneminde hormonal değişik sadece seks hormonlarında değil, diğer hormonlarda da dalgalanmalar yapabiliyor. Bu bilginin çocuğa aktarılması kendindeki değişiklikleri anlaması açısından çok önemli.

Hangi tetkik ve incelemeler yapılıyor?

1-4 yaş arasındaki tetkikler, bu dönem için de uygun. Ancak ergenliği de içeren bir dönem olduğu için hormonal durumlar, büyümeyi etkileyen sporlar (halter gibi) daha önemli. Büyüme kıkırdaklarını erken kapatabilecek kemik travmaları ve erken ergenlik açısından çocukların, mutlaka gözden geçirilmesi gerekiyor.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Hırka Sezonu

Hırka Sezonu
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Bugün ticari konularda daha iyi sonuçlar alabilirsiniz. İletişiminiz kuvvetli bir gündesiniz. Yazışma ve sözleşmelerinizi yapmanız için uygun zamanlar var. Öğle saatlerinde çift durumların arasında kalabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki değişikliklerle ilgilenmeniz gereken durumlar olabilir. Akşam saatlerinde duygularınızı daha rahat paylaşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarla ilgili hareketlenme söz konusu olabilir. Kişisel yeteneklerinizi kullanmak isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Öğle saatlerine doğru duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsiniz.  İşle ilgili konularda kararsızlık yaşanabilir.  Akşam saatlerinde daha rahat zamanlar var. Fikirlerinizi daha net ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni başlangıçlar, niyetler içinde olabilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularda hareketlilik söz konusu. Diyete başlamak için uygun bir gün olabilir. Öğle saatlerinizde zihinsel bulanıklık yaşayabilirsiniz. Gelecekle ilgili belirsizlik hissedebilirsiniz. Akşam saatlerine doğru iç uyumu yakalayabilir. Duygularınızı rahatça ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hayatınızda gizli kalmış, açığa çıkarmakta zorlandığınız konularla ilgilenmeniz gerekebilir. Sabahtan iletişimi yüksek zamanlar yaşarken öğle saatlerinde daha fazla içinize kapanabilirsiniz. Kendinizi duygusal dalgalanmalar içinde bulabilirsiniz. Akşam saatleri kendinizi daha rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hayatınızdaki sosyal konularla ilgilenebilirsiniz. Arkadaşlarınızla görüşmek size iyi gelecektir. Öğle saatlerinde geleceğinizle ilgili ümitsizliğe düşebilirsiniz. Olayları net görmekte zorlanacağınız zamanlar var. İş hayatınızda alacağınız destekler var. Akşam saatlerinde zihniniz daha akıcı hale gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş yaşamınızda hareketli bir gün yaşayabilirsiniz. Üstlerinizle iletişim halinde olabilir, ticari görüşmeler yapabilirsiniz. Annenizle ilgili konular gündeme gelebilir. Öğle saatlerinde duygusal karmaşa yaşayabilirsiniz.  Seçimlerinizde kararsızlık yaşayabilirsiniz. Akşama doğru zihniniz daha akıcı, duygularınız daha net olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün öğrenme açlığınızı gidermek için çevrenizdekilerle iletişim halinde olabilirsiniz. Uluslararası konular ön plana çıkabilir. İş hayatınızda yeni girişimlerde bulunabileceğiniz imkânlar var. Öğlen saatlerinde kararsızlığa düşeceğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerin de ise düşünceleri aktarmak daha kolay.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Duygusal yönden bağlayıcı koşullarla uğraşabilirsiniz. Gün içinde ilgileneceğiniz yazışma ve görüşmelere özen göstermenizde fayda var. İletişimi yüksek hızlı akan bir gün olabilir. Kriz yaratması olası koşullara karşı dikkat etmelisiniz. Öğlen saatlerinde zihinsel dalgalanma hissedebilirsiniz. Akşama doğru fikirlerde netlik olacaktır. Kararlarınızı almak sizin için daha kolay olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün karşıtlıklarla uğraşıp, dengede kalmaya çalışabilirsiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Ticari anlaşmalar için uygun imkânlar var. İkna edilmeniz veya etmeniz gereken ikili durumlar yaşayabilirsiniz. Öğlen saatlerinde duygusal karmaşalar yaşayabilirsiniz. Ani çıkışlarınız olabilir, toleranslı olmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızda yoğun görüşme ve toplantıların olduğu zamanlar var.  Sizi yoran yıpratan konularla uğraşabilirsiniz. Sağlıkla ilgili sıkıntılar yaşamanız muhtemel. Öğlen saatlerinde çift durumlar arasında kararsızlık yaşayabilirsiniz. İç uyumunuzu yakalamakta zorlanabilirsiniz. Akşama doğru fikirlerde netleşme olacak, kendinizi rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi rahatça ifade edebileceğiniz iletişimi yüksek bir gündesiniz. Size zevk veren görüşmeler, buluşmalar içinde olabilirsiniz. Harcamalarınıza özen göstermeniz gereken zamanlar var. Öğle saatlerinde duygusal ve zihinsel karışıklık içinde olabilirsiniz. Olaylara karşı sakin kalıp, ani karar vermekten kaçınmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizle ilgili dedikodular, haberler gündeminizi etkileyebilir. Ailevi konularla ilgili hareketlilik söz konusu olabilir. Evinizde ufak tefek kazalar yaşayabilirsiniz, dikkatli olmaya çalışın. Öğleden sonraki saatlerde duygusal karmaşa yaşayabilirsiniz. Karar alınması gereken durumlar varsa akşam saatlerini beklemeniz daha uygun olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber