Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedir?

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu çocuklarda yaygın görülen sorunlar arasında yer almaktadır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun çocuklarda arkadaş ve okul ilişkilerine etkilerinden bahseden Psikiyatrist Psikoterapist Yrd.Doç.Dr.Rıdvan Üney dikkat eksikliği ve hiperaktivite Bozukluğu hakkında önemli bilgiler verdi.

Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedir?

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, yaygın görülen bir sorundur. Bu çocuklarda dikkat sorunları, aşırı ve kontrolsüz hareketlilik yaşıtlarından fazladır. Bazılarında sadece dikkatsizlik, bazılarındaysa sadece aşırı ve kontrolsüz hareketlilik görülmektedir. Ancak çoğu çocukta her iki problem birlikte ortaya çıkar. Bu problemler çocuğun yaşamını olumsuz etkiler.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun nedeni anne babaların yanlış veya olumsuz tutumları değildir. Yani bu çocuklar anne babaları tarafından doğru yetiştirilmemiş, şımarık ve yaramaz çocuklar değildirler. Bu sorunun oluşumunda kalıtsal yani genetik faktörlerin etkilidir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların özellikleri:

- Ayrıntılara özen gösteremez, derslerde dikkatsizce yanlışlar yapar. Dikkatini sürdürmekte zorlanır.
- Doğrudan kendisine konuşulurken dinlemiyor gibi görünür.
- Verilen görevleri eksik yapar. Sorumluluklarını yerine getiremez.
- Ödev yapmak istemez. Uzun süre dersin başında oturamaz.
- Kalem, kitap gibi eşyalarını kaybeder.
- Dikkati kolayca dağılır. Unutkandır.
- Kıpır kıpırdır, uzun süre hareketsiz kalamaz. Oturmasının beklenildiği durumlarda oturduğu yerden kalkar. Uygunsuz ortamlarda ortalıkta koşturur ya da bir yere tırmanır.
- Sessiz oyun oynayamaz, oyun arkadaşlarıyla sorunlar yaşar.
- Aşırı konuşur. Sorulan soru tamamlanmadan cevap verir. Başkalarının sözünü keser, sırasını bekleyemez.
- Dağınık ve düzensiz çalışır, zaman sınırlamalarına uyamaz.
- Aileye okuldan ve öğretmenlerinden şikâyetler gelebilir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun arkadaş ilişkileri üzerindeki etkisi

Bu çocuklar, genellikle arkadaş ilişkilerinde zorluklar yaşarlar. Çoğunlukla anne babaları, arkadaşları ve öğretmenleri tarafından yanlış anlaşılırlar. Beklenmedik ve dengesiz gibi görünen davranışları, çoğu ortamda gerginliğe neden olur. Çocuğun çevresindeki kişiler; bu davranışları, çocuğun şımarıklığı, isteksizliği ve yaramazlığı olarak yorumlarlar. Oysa ki bu davranışlar, çocuğun kontrolü dışındadır.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar, kendilerini diğerlerinden farklı hissederler. Çünkü bu problem çocuğun kişilik gelişimini ve zihinsel becerilerini olumsuz etkiler. Yaşadıkları beceri eksikliği ve sakarlıklar çevrelerinden eleştiri ve uyarı almalarıyla sonuçlanır. Çocuk hiçbir şeyi doğru yapmadığını düşünür. Ailesinin kendisinden memnun olmadığını, kimsenin kendisinden hoşlanmadığını hissedebilir. Sürekli uyarıldığı için; ailesinin, arkadaşlarının ve öğretmenlerinin isteklerini yerine getiremediğini düşünür. Bu sebeple çocuğun özgüveni de azalır.

Genellikle arkadaş ilişkileri zayıftır. Bilmeden yanlış şeyler söylerler. Diğerlerini rahatsız ettikleri için dışlanırlar. Arkadaşlarını yanlış anlarlar. Etraflarında konuşulanları dinlemezler. Problem yaşadıklarında çözüm bulmakta zorlanırlar. Kurallara uymakta güçlük çekerler.
Kendine hâkim olmakta güçlükler yaşarlar. Büyük riskler alırlar, sonuçlarını düşünmezler. Kolay heyecanlanırlar. Saldırgan davranışlarda bulunabilirler. Bu çocuklarda kaygı ve depresyon daha fazladır. Yalan söyleyebilirler, bir şeyler çalabilirler. Kötü oldukları için değil, isteklerini hemen karşılamak için bunu yaparlar.

Tüm bu olumsuz davranışları sebebiyle okulda etiketlenirler. Kötü arkadaş grupları tarafından kabul gördükleri için, zamanla bu grupların içinde yer almaya başlarlar.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun okul başarısı üzerindeki etkileri

Derslerde kendilerinden beklenenden az başarı gösterirler. Sınıf ortamına uyum sağlamakta güçlük çekerler. Birebir çalışmada daha iyi öğrenirler. Bu çocuklarla ilgili okuldan gelen şikayetler fazladır. Kısa çalışma süreleri ve mola vererek çalışma onlara daha uygundur. Derslerde bazen başarılıyken, bazen başarısızdırlar.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun aile ilişkileri üzerindeki etkileri

Bu çocukların aileleri hayal kırıklığı ve tükenmişlik yaşarlar. Çoğunlukla çocuklarından utanırlar. Bu çocuklar kaba ve kırıcı konuşabilirler, dalga geçebilirler. Anne-babalar bunu kişisel algılamamalı ve bu davranışlara alınmamalıdır. Çocuktaki olumlu tarafa odaklanmak bu çocukların davranışlarını değiştirmede çok etkilidir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nasıl tedavi edilir?

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nun tedavisi; ilaç tedavisi, psikoterapi, aile eğitimi, okul ve öğretmenle iş birliğini içerir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukla yapılan oyun terapisi, çocuğa kendi hayatını nasıl idare edeceğini öğretir. Özgüveni arttırır. Çocuğun kendi davranışlarının, diğer insanları nasıl etkilediğini anlamasını sağlar. Kendini kontrol etmeyi ve sakinleştirmeyi öğretir. Öfkeyi uygun bir şekilde ifade etmesine yardımcı olur. Psikoterapi çocuğa uygun davranışı öğretmek, problem çözme becerilerini arttırmak ve duygularının farkında olmasını sağlamayı hedefler.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nda ailenin ve öğretmenlerinin çocuğa nasıl davranması gerektiği ile ilgili eğitimin de terapi kadar faydalı olduğu bilinmektedir.
Çoğu aile ilaç tedavisi ile ilgili kaygı duymaktadır. Ancak tedavi edilmeyen çocuklarda, gelecekte alkol ve uyuşturucu madde kullanım riski fazladır.

Öneriler

- Çocuğunuzda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olabileceğini düşünüyorsanız, mutlaka bir çocuk psikiyatristine danışın.
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hakkında bilgi edinin. Uzmanlarla konuşun, kitaplar okuyun.
- Çocuğunuzla konuşurken sizi dinlediğinden emin olun, gözüne bakarak konuşun.
- Karmaşık görevler vermeyin. Adımlar halinde talimatlar verin.
- Evdeki sınırları net bir şekilde belirleyin. Bunları onun görebileceği bir yere yazın.
- Sınır koyarken kısa komutlar verin. Uzun tartışmalara girmeyin.
- Ulaşmaları gereken küçük hedefler koyun.
- Gün içinde yapması gerekenleri planlayın.
- Çocuktaki olumlu tarafa odaklanın. Olumlu davranışı takdir ederek hemen pekiştirin. Başarısız olsa da çocuğun çabasını övün.
- Olumsuz davranışlarda mola verin. Çocuğu olumsuz davranışta bulunduğu ortamdan uzaklaştırıp, kısa bir süre beklemesini sağlayın.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Spor Ayakkabısız Yapamayanlar

Spor Ayakkabısız Yapamayanlar
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Kişisel yetenekler konusunda yapıcı girişimlerde bulunabilirsiniz. Maddi kaynaklarınız için kararlılık göstereceğiniz koşullar oluşabilir. İşinizle ilgili konularda daha hırslı davranıp, mücadeleci davranabilirsiniz.  Başkalarından destek göreceğiniz zamanlar var. Öğleden sonra karşınızdakini anlamak için daha çok çaba sarf edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Günün ilk yarısında aşk hayatınızda sıkışmalar yaşanabilir. Kişisel açıdan önem verdiğiniz, yapıcı aktivitelerle uğraşmaktan zevk alabilirsiniz. Yeni başlangıçlar yapmak için azimli olacağınız zamanlar var. Kişisel hassasiyetiniz olduğu konularda esneklik gösteremeyebilirsiniz. Öğleden sonra üstünüzde duygusal baskı hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün farkında olmadığınız, gizli kalan konularla uğraşabilirsiniz. Sabah saatlerinde ilişkilerinizde sıkışmalar, yanlış anlaşılmalar olabilir. İçsel süreçler yaşayacağınız zamanlar var. Aşılması gereken engeller varmış gibi, koşulları zorlayabilirsiniz. Yaşadığınız olaylarda yapıcı davranmaya özen göstermeniz sizin için faydalı olur.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde arkadaşlarınızla ilişkilerinizde ufak tefek sıkıntılar yaşanabilir. Gelecek beklentilerinizi oluşturabilirsiniz. Yeni temeller atabilmek için güç sarf edeceğiniz ve yapıcı aktivitelerin olduğu zamanlar var. Akşam saatlerinde iletişim çatışmalarına karşı dikkatli olmalısınız. Fikirlerde çok ısrarcı davranmamakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili konularda daha yapıcı davranacağınız bir gündesiniz. Bürokrasi ile uğraşacağınız zamanlar var. Hedeflerinize ulaşmak için hırslı ve kararlı davranabilirsiniz. Annenizle ilgili konular gündeme gelebilir. Bugün yaşayacağınız olaylara karşı kimi zaman esneklik gösteremeyebilirsiniz, sakin olmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılma ve özgürleşme isteği içinde olabilirsiniz. İşyerinizde eğitimler düzenleyerek, fikirlerinizi yaymak isteyebilirsiniz. Gün içinde akademik konulara zaman ayırarak teknik bilginizi geliştirmek size iyi gelecektir. Gitmek istediğiniz yolculuklar için plan program yapmaya başlayabilir, arkadaşlarınızı da dahil etmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde ilişkilerinizle ilgili sıkışmalar yaşayabilirsiniz. Kriz yaratan durumlarla ilgileneceğiniz zamanlar var. Mücadeleci tavrınızla bunların üstesinden gelebilirsiniz. Finansal konularınızda daha kararlı davranacağınız bir gündesiniz. Öğleden sonraki zamanlarda kendinizi duygularınıza kaptırmış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular bugün gündeminizi etkileyebilir. Karşılıklı ilişkilerinizde daha yapıcı davranacağınız zamanlar var. İlişkileriniz de yaşanan sıkışmalara karşı, dengede kalmaya çalışmalısınız. Kimi zaman olaylara karşı esneklik gösterememe durumu olabilir. Duygusal baskı hissedebilirsiniz. Size ilham veren konularla uğraşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş yerinizde beraber çalıştığınız insanlarla ilgili konular sizi meşgul edebilir. Sağlıkla ilgili sıkıntı yaşıyorsanız, kendinize daha fazla özen göstermeye çalışın. İş hayatınızdaki görevlerinizle ilgili konularda kararlılık göstereceğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerini daha dingin ve paylaşım içinde geçirebilirsiniz. Çatışmalara dikkat etmekte fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde yaratıcılık ve zevklerde sıkışma olabilir. Spekülatif konularda ısrarcı davranmamaya özen göstermelisiniz. Çocuklarınızla ilgili olaylarda kararlı davranmanız gereken zamanlar var. Eşinizle birlikte keyif verici faaliyetlerde bulunabilirsiniz. Güven ve paylaşım içinde olmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ev hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir.  Günün ilk yarısı aile fertlerinin arasındaki ilişkilerde sıkışma olabilir. Birbirinizi anlamak için çaba göstermek durumunda kalabilirsiniz. İlgilendiğiniz işlerinizde yapıcı davranmaya özen göstereceksiniz. Zaman zaman olaylara karşı esneklik göstermede zorluklar yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Düşüncelerinizde kararlılık göstereceğiniz bir gündesiniz. Farklı görüşlerinizi dile getirmek isteyebilirsiniz. Eğitim alanında yeni gelişmeler olabilir. Yakın çevrenizle ilgili konularda yapıcı davranabilirsiniz. Teknik konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Akşam saatleri içinde eşinizle paylaşımlarınız artabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber