Geri Dön

Darwin’e Osmanlı ilgisi

1860’lı yıllarda Evrim Kuramı’nı anlatan Baha Tevfik, Darwin’i anlatırken, “Filhakika buna hiddet edenler pek çoktur” demekle birlikte “İnsan maymundan azmışdır” diye açıkça yazabiliyordu

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Charles Robert Darwin’in, doğumunun 200. yılında TÜBİTAK tarafından yayımlanan Bilim ve Teknik dergisi kapağından çıkarılması günümüzde dahi tartışma konusu olurken, evrim kuramının Osmanlıca literatüre 1860’lı yılların sonlarında girdiği ve herhangi bir sansür görmeden özgürce tanıtıldığı ortaya çıktı. Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki yayınlarda büyük ilgi gören evrim kuramı o dönem “İnsan maymundan azmışdır” cümlesiyle formüle edildi.

İnsanın yaratılışı
“Toplumsal Tarih” dergisi son sayısında, İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bilimi Siyasi Tarih Anabilim Dalı Başkanı Mehmet Ö. Alkan’ın kendi arşivinden faydalanarak yazdığı “Osmanlı’da Darwinizm ve Evrim Kuramı” başlıklı yazısına yer verdi. Yazı, Darwin’in neredeyse bir asırdan daha uzun bir süre önce Osmanlı dönemindeki yayınlarda sansür görmeden anlatıldığı ve hakkında uzun tartışmalar yapıldığını ortaya koydu. Avrupa’da 1859’da Darwin’in “Türlerin Kökeni” adlı eseri ile yeniden popüler olan yaratılış ve evrim konusunun Osmanlı’ya ulaşmakta gecikmediğini anlatan Alkan’ın saptamaları şöyle:
- 1870’lerin hemen başında Avrupa’da olduğu gibi Osmanlı aydınları arasında da dünyanın yaratılışı, insanın yaratılışı, evrimi gibi konular rağbet gördü. Ahmet Midhat Efendi, en çok ilgi çeken konu olan insanın yaratılışı ve evrimi konusunu ilk kez Hace-i Evvel adlı eserinde dile getirdi.
- II. Meşrutiyet döneminde ise evrim kuramcılarına, evrim kuramlarına, materyalizme ve Darwinizme ilgi arttı. Bir yandan telif ve çeviri makaleler ve kitaplar yayımlanırken, diğer yandan da orijinal dillerden çeviri eserler yayımlandı. Spencer’in,  Haeckel’in,  Bücher’in kitapları bu süreçte yayımlandı. Darwin ve evrim üzerine yazılara daha sık rastlandığı bu dönemde (...) birçok dergi ve gazetede Darwin’e ve evrim kuramı ile kuramcılarına dair haber, yazı ve makaleler yayımlandı. Baha Tevfik ve arkadaşlarının kurduğu Teceddüd-i İlmi ve Felsefi serisi bu konuda öncülük etti.

‘Maymundan azmış’
- Cumhuriyet döneminde, 1927’de İbrahim Alaaddin Bey tarafından Darwinizm adlı kitap yayımlanır. Bu eserdeki şu paragraf Darwin’i ne kadar anladıklarına da işaret ediyordu: “Mukaddes kitapların haber verdiği insanın hilkati hakkında Darven çok itirazlara, çok hücumlara maruz kalan bir nokta-i nazar serd etti, dedi ki: İnsan maymundan azmışdır. Filhakika insanların izzet-i nefsi asırlarca alınan terbiye, dini akidesi buna birden bire inanmaya manidir. Elan da Darven’in insan menşei hakkındaki telakkisine hiddet edenler pek çoktur.”

İlk baskı 3 bin
- Evrim teorisinin müfredatta yer alıp almaması veya karşılığında ve aynı anda itirazları ile dini yaratılış teorisinin okutulması gerektiği yolundaki tartışmalar 1970’lerde alevlendi ancak cumhuriyetin başlarından itibaren müfredatta yer aldı. Maarif Vekâleti 1931 yılında Darwin kitabını ilk baskısı 3000 nüsha olarak yayımladı. Devlet Matbaası’nda bastırılan kitap cumhuriyet döneminde yayınlanan Darwin hakkında yazılmış ilk telif eseri oldu. Kitap daha sonra da defalarca ve farklı kapaklarla yayımlandı.
Bu arada Bilim ve Teknik dergisinde, Mart 2009’da Darwin kapağı son anda yayından çekilmiş ve büyük tartışma yaşanmıştı. Ancak dergi daha sonra Darwin’i kapağına taşımıştı.

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Darwin ve Evrim Kuramı hakkındaki eserler 1860’lı yıllarda basılıp yayılıyordu.

Darwin’e Osmanlı ilgisi

Seieksiyoncu olarak tanınan Spencer’ın yanı sıra, Haeckel ve Bücher de Osmanlı’da hakkında özgürce yazılıp çizilen düşünürlerdendi.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

İş hayatınızda daha çok sorumluluk almak isteyebilirsiniz. Hedeflerinize ulaşmak sizin için önemli olabilir. Üstlerinizle ilgili konular gündeme gelebilir. İlgilendiğiniz işlerde bürokrasiyle uğraşabilirsiniz. Gün içinde annenizle ilgili konuları ihmal etmeyin. İkili ilişkilerinizde uyum arayışı içinde olabilirsiniz. Sizi uğraştıracak konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizi yeni şeyler öğrenme sorumluluğu içinde hissedebilirsiniz. Yaşadığınız olaylarla ilgili bütünü görmeniz çok daha kolay olacaktır. Yeni ufuklara açılmak isteyeceğiniz zamanlar içindesiniz. Ev hayatınızla ilgili konulara daha fazla dikkat etmeniz gerekebilir. Arkadaşlarınızla plan yapmak iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde kriz yaratan konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var.  Ortaklı işlerinize daha ciddi bakış açısıyla yaklaşabilirsiniz. Endişe duyduğunuz konuların gündeminize gelmesi söz konusu olabilir. Ailenizle ilgili konularda yorucu zamanlar yaşayabilirsiniz. Duygusal yönden bağlacı koşullar oluşmasından kaçınmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. İkili ilişkilerinizde uyum içinde olmak isteyebilirsiniz. Evle ilgili konularda daha fazla sorumluluk alabilirsiniz. Gün içinde bu durum sizin yorulmanıza neden olabilir. Sizi uğraştıran durumlara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Denge de kalmanızı sağlayacak uğraşlara yönelmek size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki sorumluluklarınıza daha ciddi yaklaşabilirsiniz. Gün içinde iş arkadaşlarınızla ilişkilerinizde gerilmeler olabilir. Ailenizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir. Sizi yoran koşullara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Endişe yaratan durumlardan uzak durmalısınız.  İkili ilişkilerinizde dengede kalmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yaratıcılığınızı kullanacağınız işlere yönlenmek isteyebilirsiniz. Daha ciddi gördüğünüz konularda kendinizi ifade etmek isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Gün içinde hobilerinizle ilgilenmek isteyebilirsiniz. Keyif aldığınız şeyler için harcamalar yapabilirsiniz. İkili ilişkilerinizde gündeminizi etkileyecek olaylar yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailevi konularla ilgili yorucu koşullar oluşabilir. Geçmişe yönelik durumların arasında kalabilirsiniz. Zaman zaman güven aradığınız yerlerde bulunmak isteyebilirsiniz. Ev ile ilgili konularda sorumluluk almanız gerekebilir. Olaylar karşısında kendi iç sesinizi dinlemelisiniz. Babanızla ilgili konuları göz ardı etmeyin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hareketli bir gündeminiz olabilir. İletişim trafiğinden kaynaklanan aksaklıklara dikkat etmeniz gerekebilir. Sorumlu olduğunuz konulara daha ciddi yaklaşmanızda fayda var. Ev hayatınızı ilgilendiren konular ön plana çıkabilir. Eşinizi ihmal etmemeye özen gösterin. İkili ilişkilerinizde denge de kalmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili konularda ciddi şekilde düşünmeniz gerekebilir.  Kişisel donanımınızı kullanacağınız işlere yönelebilirsiniz. Ev hayatınızda sizi yoran koşullar oluşabilir. İş hayatınızda başkalarından alacağınız destekle işlerinizi akıcı hale getirebilirsiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi meşgul edebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kişisel açıdan önem verdiğiniz olaylara daha ciddi bakış açısıyla yaklaşabilirsiniz. Yeni başlangıç yapmak için sorumluluk alabileceğiniz bir gündesiniz. Bedeninizi ilgilendiren konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Ailenizle ilgili konularda yorucu koşullar oluşabilir.  Akışta kalmaya özen göstermeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde ailenizle ilgili bilemediğiniz olaylar yorucu hale gelebilir. Ev hayatınızla ilgili konularda daha fazla sorumluluk almak zorunda kalabilirsiniz. Çalışma hayatınızda uğraştığınız işlere daha ciddi bakış açısıyla bakmanız gerekebilir. Elinizde olmayan nedenlerle kayıplar yaşayabilirsiniz. Kontrolünüzü kaybetmemeye çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sosyal konularınız gündeminizi meşgul edebilir. Gelecek beklentilerinizle ilgili daha fazla sorumluluk almak durumunda kalabilirsiniz. Uğraştığınız konulara bakış açınız ciddileşebilir. Ailenizle ilgili konularla ilgilenmek durumunda kalabilirsiniz. İkili ilişkilerde dengede kalmaya özen göstermeniz gereken zamanlardasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber