Dünden gelen bir kitap

Dünden gelen bir kitap

Melisa Gürpınar’ın “Dul Evinde İncesaz”ı bir İstanbul kitabı; havası-suyu, insanı, çiçeği, böceği, yemeği, kokuları, sesleri ile İstanbul’a dair denemelerle dolu.

Melisa Gürpınar’ı şair, oyun yazarı olarak tanırsınız. Şimdi bir deneme kitabı elimde: “Dul Evinde İncesaz”. Daha kapağını açmadan, adıyla gönlünüzü çelen kitaplar vardır; ben hep bu kitap adlarını bir yerlere saklayayım, çıkarıp çıkarıp bakayım isterim. “Dul Evinde İncesaz” o adlardan biri işte.
Anlatılmadan anlaşılan bir hikâye gibi. Okudukça, Melisa Gürpınar’ın bu kitapta derlediği yazıların/ denemelerin çoğunun aslında tanım-dışı hikâyeler olduğunu düşündüm. Olay eksenli ve anlatı biçeminde olmayan, ama yine de hikâye özelliklerini ve tadını taşıyan yazılar okuyorsunuz kitapta.

Tenha bir yol
Dekoru, sahneyi, ışığı, aksesuarı yerli yerine koyan tiyatro insanı da, dilin akışkanlığından kokuyu, lezzeti, ahengi esirgemeyen İstanbul insanı da, imgelerin ışığını ustaca birbiri ardısıra yakıp söndüren şiir insanı da hep aynı Melisa Gürpınar.
Edebiyat alanında başarmayı en çok istediğin şey nedir derseniz bana, okura deneme türünü sevdirmeyi, denemenin keyfini bütün edebiyat severlerle paylaşabilmeyi isterdim diyeceğim. Romanı, hikâyeyi, şiiri seven çok var da; deneme deyince okur sayısı azalıveriyor, sohbetlerde deneme hep kapı kenarındaki taburede kalıyor. Öyle canım sıkılıyor ki buna. Ama ne yapılabilir?
Kendim yazabilirim örneğin değil mi? Yazıyorum da zaten. Hatta denemeden başka hiçbir şey yazmıyorum. Nankör bir tür! Ateş olsanız cirminiz kadar yer yakıyorsunuz. İstiyorsunuz ki yanınıza birilerini daha alasınız, çeşitlendiresiniz, renklendiresiniz, tatlandırasınız deneme sofrasını; öyle buyur edesiniz okuru. “Dul Evinde İncesaz” birebir geldi dinmez deneme özlemime.
Edebiyatımızda marjinal bir yeri olsa da, denemenin çok iyi yazarları var, var olmasına. Nurullah Ataç’ların, Salâh Birsel’lerin döşediği yol ıssız kalabilir mi? Issız belki değil, ama tenha... çok tenha!
Bu yolda “Dul Evinde İncesaz” ile karşılaşınca, çok özlediğim bir dostuma kavuşmuş gibi oldum. Denemeyi sevmek, sevdirmek, vazgeçilmez kılmak kolaylaşıverdi gözümde.
Melisa Gürpınar hem edebiyatı hem hayatı öyle ince yerlerinden yakalayan bir yazar ki; kurduğu, yaşadığı, aradığı, özlediği, sakındığı, esirgediği, koruduğu dünyanın eşiğini atladınız mı, bir eyyam orada kalmak, sindire sindire orada yaşamak istiyorsunuz.
Bir İstanbul kitabı bu. İstanbul’a dair denemelerle dolu. Havası-suyu, insanı, çiçeği, böceği, yemeği, kokuları, sesleri ile dünden gelen bir kitap.
Nostalji mi diyeceksiniz? Nostaljinin ayağa düşmediği, moda olmadığı, rüküş kılıklara bürünmediği bir zamanın nostaljisi, evet. Sırf geçmişe gömülmüş de değil. Dün ile bugün arasında, güçlü, gerçekçi, ister istemez de biraz kırık ve mahzun bir bağ.
“(...) Kentin yalnızca panoramasına hayran olmak, onun değişik rantlarından yararlanmak, medyasıyla yakın ilişkiler içinde olmak, sosyetesine karışmak ya da son kalan antika evlerinden birini ele geçirmiş olmak, o kentin manevi sahipliğine yetmez.
“Kentte yıllardan beri korunmuş, kullanılmış bir davranış bütünlüğünün, biraz da doğuya özgü mistik incelikler zincirinin, bir izlek olarak ardına düşülmesi gerekir öncelikle.
“Dil alçakgönüllülüğün evidir. Eski İstanbul evlerinde, içeriden gelen yumuşak terlik seslerinden, geç de olsa kapının açılacağını anladığımız gibi, karşımızdakinin konuşmasında da gizli bir gönül sesi bulunduğunu algılamalıyız biraz da olsa, ” diyerek Gürpınar, tüm anlattıklarının da, onları anlatış tavrının ve üslubunun da anahtarını veriyor aslında okura.

Yabancılığı aşmak
Ne var ki, okur İstanbul’a yabancıysa o anahtarı kilide uydurana kadar biraz zorlanabilir. Ama o yabancılığı aşmak, edebiyattan musikiye kadar insanımızın dokusuna nüfuz edecek pek çok aracı kullanmış bir hayatı gerçek yüzüyle tanımak da -mümkün olacaksa eğer- “Dul Evinde İncesaz” gibi kitapları sindire sindire okumakla mümkün olacaktır.
Anlatı edebiyatımızda bir Nezihe Meriç, bir Selim İleri, bir Füruzan, bir Tomris Uyar varsa, şiirimizde bir Yahya Kemal, bir Behçet Necatigil, bir Edip Cansever varsa, denememizde bir Salâh Birsel, bir Melisa Gürpınar varsa, o İstanbul, üzerinden geçen insan ayaklı buldozerlerle, silindirlerle, arsız debdebeler, tantanalarla yok olmayacak besbelli.

Dünden gelen bir kitap


“Dul Evinde İncesaz”
Melisa Gürpınar
Gürer Yayınları
Fiyatı: 14 YTL
DENEME

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Hırka Sezonu

Hırka Sezonu
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Bugün ticari konularda daha iyi sonuçlar alabilirsiniz. İletişiminiz kuvvetli bir gündesiniz. Yazışma ve sözleşmelerinizi yapmanız için uygun zamanlar var. Öğle saatlerinde çift durumların arasında kalabilirsiniz. Yakın çevrenizdeki değişikliklerle ilgilenmeniz gereken durumlar olabilir. Akşam saatlerinde duygularınızı daha rahat paylaşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarla ilgili hareketlenme söz konusu olabilir. Kişisel yeteneklerinizi kullanmak isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Öğle saatlerine doğru duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsiniz.  İşle ilgili konularda kararsızlık yaşanabilir.  Akşam saatlerinde daha rahat zamanlar var. Fikirlerinizi daha net ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni başlangıçlar, niyetler içinde olabilirsiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularda hareketlilik söz konusu. Diyete başlamak için uygun bir gün olabilir. Öğle saatlerinizde zihinsel bulanıklık yaşayabilirsiniz. Gelecekle ilgili belirsizlik hissedebilirsiniz. Akşam saatlerine doğru iç uyumu yakalayabilir. Duygularınızı rahatça ifade edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün hayatınızda gizli kalmış, açığa çıkarmakta zorlandığınız konularla ilgilenmeniz gerekebilir. Sabahtan iletişimi yüksek zamanlar yaşarken öğle saatlerinde daha fazla içinize kapanabilirsiniz. Kendinizi duygusal dalgalanmalar içinde bulabilirsiniz. Akşam saatleri kendinizi daha rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hayatınızdaki sosyal konularla ilgilenebilirsiniz. Arkadaşlarınızla görüşmek size iyi gelecektir. Öğle saatlerinde geleceğinizle ilgili ümitsizliğe düşebilirsiniz. Olayları net görmekte zorlanacağınız zamanlar var. İş hayatınızda alacağınız destekler var. Akşam saatlerinde zihniniz daha akıcı hale gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş yaşamınızda hareketli bir gün yaşayabilirsiniz. Üstlerinizle iletişim halinde olabilir, ticari görüşmeler yapabilirsiniz. Annenizle ilgili konular gündeme gelebilir. Öğle saatlerinde duygusal karmaşa yaşayabilirsiniz.  Seçimlerinizde kararsızlık yaşayabilirsiniz. Akşama doğru zihniniz daha akıcı, duygularınız daha net olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün öğrenme açlığınızı gidermek için çevrenizdekilerle iletişim halinde olabilirsiniz. Uluslararası konular ön plana çıkabilir. İş hayatınızda yeni girişimlerde bulunabileceğiniz imkânlar var. Öğlen saatlerinde kararsızlığa düşeceğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerin de ise düşünceleri aktarmak daha kolay.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Duygusal yönden bağlayıcı koşullarla uğraşabilirsiniz. Gün içinde ilgileneceğiniz yazışma ve görüşmelere özen göstermenizde fayda var. İletişimi yüksek hızlı akan bir gün olabilir. Kriz yaratması olası koşullara karşı dikkat etmelisiniz. Öğlen saatlerinde zihinsel dalgalanma hissedebilirsiniz. Akşama doğru fikirlerde netlik olacaktır. Kararlarınızı almak sizin için daha kolay olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün karşıtlıklarla uğraşıp, dengede kalmaya çalışabilirsiniz. Eşinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Ticari anlaşmalar için uygun imkânlar var. İkna edilmeniz veya etmeniz gereken ikili durumlar yaşayabilirsiniz. Öğlen saatlerinde duygusal karmaşalar yaşayabilirsiniz. Ani çıkışlarınız olabilir, toleranslı olmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızda yoğun görüşme ve toplantıların olduğu zamanlar var.  Sizi yoran yıpratan konularla uğraşabilirsiniz. Sağlıkla ilgili sıkıntılar yaşamanız muhtemel. Öğlen saatlerinde çift durumlar arasında kararsızlık yaşayabilirsiniz. İç uyumunuzu yakalamakta zorlanabilirsiniz. Akşama doğru fikirlerde netleşme olacak, kendinizi rahatlamış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi rahatça ifade edebileceğiniz iletişimi yüksek bir gündesiniz. Size zevk veren görüşmeler, buluşmalar içinde olabilirsiniz. Harcamalarınıza özen göstermeniz gereken zamanlar var. Öğle saatlerinde duygusal ve zihinsel karışıklık içinde olabilirsiniz. Olaylara karşı sakin kalıp, ani karar vermekten kaçınmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizle ilgili dedikodular, haberler gündeminizi etkileyebilir. Ailevi konularla ilgili hareketlilik söz konusu olabilir. Evinizde ufak tefek kazalar yaşayabilirsiniz, dikkatli olmaya çalışın. Öğleden sonraki saatlerde duygusal karmaşa yaşayabilirsiniz. Karar alınması gereken durumlar varsa akşam saatlerini beklemeniz daha uygun olacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber