İnşa, işgal, bölünme ekseninde Irak

Kuzey Irak'a askeri operasyon yapılmasına olanak sağlayan tezkerenin TBMM'de kabul edilmesinin ardından, Türkiye-Irak ilişkileri gündemin birinci maddesine yerleşti. Bugün yaşananları daha iyi anlamak için, sözkonusu ilişkinin tarihi ve konuyla ilgili kitap önerileri...

SADDAM'IN ARDINDAN IRAK, ULUSLARARASI TERÖR İÇİN BİR FIRSAT ALANINA DÖNÜŞTÜ. axkit021.jpg Irak Savaşı 21. yüzyılın hemen başında, bu yüzyılın en kötü insanlık trajedilerinden biri olarak tarihe geçecek. Arap dünyasının bir zamanlar insan kaynakları açısından en zengin, sanayi altyapısı en gelişmiş olan bu ülkesi, bir anda bu kategorilerde en alta düştü. Profesyonel hayatın her alanında kendini ifade imkanı bulan kadınlar artık güvenlik kaygılarıyla evden dışarı çıkamıyor. Sanat ve kültür faaliyetleri yerini korku ve şüpheye bıraktı. Hem Irak içerisinde hem de dışarıya kitlesel göçler ülkenin büyük çoğunluğunda bir sürgün psikolojisinin oluşmasına yol açtı. Irak'ta 1979 yılında başlayan Saddam Hüseyin dönemi, 2003 Mart'ında Amerika liderliğinde koalisyon güçlerinin bu ülkeyi işgal etmesiyle sona erdi. Dünya medyasında devasa Saddam heykelinin halatlarla devrilmesi ile sembolize edilen Saddam diktatörlüğüne son verilmesi, Irak'ta yeni bir dönem başlattı. Irak'ın işgali bir diktatörlüğe son verirken ülkede iç savaş, etnik çatışma, güvensizlik ve istikrarsızlığın hakim olduğu bir belirsizlik sürecine yol açtı. Bu çatışma ve savaş ortamında hemen her gün yüz kadar Iraklı hayatını kaybetmekte. Çeşitli kaynaklara göre 2003 Mart'ından bu yana ölen Iraklı sayısı 650 bin ile 1 milyon arasında değişiyor. Ölen Amerikalı askerlerin sayısının ise 20 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Irak'ta Anayasa'nın kabülü, parlamento seçimleri gibi kayda değer gelişmeler de gerçekleşti. Ülkede seçimle işbaşına gelen bir hükümet ve bölgesel yönetimlerden oluşan yeni bir federe sistem oluştu. Bu gelişmeler kısmi bir ulusal uzlaşmanın ortaya çıktığını gösteriyor. Ancak bu kısmi uzlaşma ile beraber, ülkede etnik ve mezhep esaslı çatışmalar üzerinden iç savaş benzeri bir durum yaşanıyor. Ülke etnik ve mezhepsel fay hatlarına bölünmüş durumda. Irak vatandaşlığı ve kimin Iraklı olduğu sorusu gün geçtikçe cevaplanması zor bir soru haline geliyor. Bu durumun ülkede oluşturduğu ortam ise korku ve güvensizlik. Geleceğin ne getireceği konusunda ise tam bir hayal kırıklığı ve ümitsizlik hakim.Irak fiilen üç parçaya bölünmüş durumda. Kuzeyde Kürtler, iç kesimlerde Sünni Araplar, güneyde ise Şii Araplar hakim konumda. Amerikan güçlerinin güdümündeki işgal güçleri ve Irak güvenlik güçleri ülkede güvenliği sağlamaya çalışıyorlar. Özellikle iç kesimlerde örgütlenen, ancak Irak'ın hemen tüm bölgelerinde etkili olan direniş ve terör hareketleri, güvenliği tehdit eden unsurlar. El-Kaide uzantıları ve PKK/ PJAK terör örgütleri hem ülkeyi hem de bölge ülkelerini tehdit eden oluşumlar. İronik bir şekilde terörle işbirliği yaptığı söylenen Saddam rejiminin iktidarına son verilmesinden sonra, Irak uluslararası terör için bir fırsat alanına dönüştü. FAY HATLARI Saddam'ın Kuveyt'i işgalini takip eden Amerika'nın Irak'a yönelik ilk harekatı, bir anlamda Soğuk Savaş sonrası dönemde Irak'ın Türk dış politikasında önemli bir yer işgal edeceğinin habercisi oldu. 1991-2003 arası dönemde Türkiye'nin ısrarlı bir şekilde Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması, Kuzey Irak'ta bir Kürt oluşumunu engellenmesi, Irak topraklarında üslenen PKK terör örgütünün varlığına son verilmesi ve Irak Türkmenleri'nin haklarının korunması şeklinde özetlenebilecek dört hedef üzerinde durduğu gözleniyor. Bu hedefler üzerinden kırmızı çizgiler belirlenmiş, Türkiye'nin önceliklerinin zarar görmesi durumunda savaşa varabilecek tedbirler alınabileceği söylenmişti.Irak'ın işgali bir anlamda Irak ile ilgili realitelerin ortaya çıkmasına yol açtı. Kuzey Irak'ta Kürt Bölgesel Yönetimi'nin ortaya çıkması Türkiye'de bölünme korkusunu tetikledi ve Kürt eksenli, miyop bir politikanın pekişmesine yol açtı. Irak'ta bu gelişmeler yaşanırken Türkiye aynı zamanda yapısal bir dönüşüm geçirmekte, Avrupa Birliği ve IMF ile sürdürülen süreçlerde siyasal, yasal ve ekonomik reformlar gerçekleştirilmekteydi. Irak'ta seçimler sonrası Türkmenler'in dağınık yapısının fark edilmesi, Irak'ın toprak bütünlüğünün ancak federal bir yönetim tarzıyla mümkün olacağı süreç içerisinde Türk dış politika yapıcılarının pozisyonlarında değişikliklere yol açtı.Türkiye'nin Irak politikası, işgal sonrası Kürt devleti korkusundan kurtularak Irak'ın tamamını kuşatacak şekilde değişikliğe uğradı. Daha önce karşı olmasına karşılık Türk yönetimi, Irak'taki federal yapıyı kabullendi. Irak'taki farklı kesimlerle diyalog kuruldu ve özellikle Sünni kesimler üzerinde oluşturulan etkiyle bazı etkili grupların seçimlere katılmasına katkı sağlandı. Irak'ta süregiden siyasal süreçlerde ve ulusal uzlaşma çalışmalarında Türkiye'nin yapıcı roller oynadığı gözleniyor. İşgal güçlerinin lojistik desteklerinin büyük kısmı Türkiye üzerinden Irak'a ulaşıyor. Kuzey Irak'ın inşasını Türk inşaat şirketleri gerçekleştiriyor, 300'e yakın Türk işadamı ve 10 bin Türk işçisi Kuzey Irak'ta faaliyet gösteriyor. Türkiye'nin bir diğer inisiyatifi Irak'a Komşu Ülkeler Platformu ile bölgesel diplomasi yürütüyor. Bu toplantıların sonuncusu içinde geçtiğimiz günlerde Amerikan Dışişleri Bakanı ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleşti. TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ Türkiye'nin Irak politikası bir taraftan yeni bir vizyona kavuşma eğilimi gösterirken, diğer taraftan PKK'nın Türkiye'de artan terör saldırılarıyla Kuzey Irak'a eksenli güvenlik politikalarının tutsağı haline geliyor. Bir yanda Irak'ın inşasına yardım eden, katkı sağlayan sivil-ekonomik bir güç olan Türkiye imajı varken, diğer taraftan Kuzey Irak bağlamında tepkili, askeri operasyon hazırlığında bir imaj ortaya çıkıyor. Türkiye'nin temel sorunu Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması ile PKK terörüyle mücadelenin birlikte gerçekleşmesini sağlamak. Bu bağlamda Türk-Irak ilişkileri, Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir etken oldu. 1 Mart 2003 tezkeresi ile kötüleşen ilişkiler, 2007 sonu itibarıyla oldukça sorunlu bir halde seyrediyor. Türkiye'nin ABD'den beklentilerine karşılık bulamaması ve terörle mücadelede Amerika'nın destek vaatlerinin gerçekleşmemesi Türk-Amerikan ilişkilerinde gerilime yol açıyor.Bu bağlamda merkezi Irak yönetimi Türkiye'ye yardım etmek istiyor, ancak kabiliyetleri buna yetmiyor. Türkiye'nin Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ni muhatap almak istememesi, yardım etme potansiyeli olan, ancak isteksiz davranan Kürt yönetimi ile arada bir set oluşturuyor.Türkiye'nin Irak politikasının önümüzdeki dönemde belirleyicileri; işgal sürecinin alacağı seyir, Irak'ın tamamını kuşatan Türkiye'nin bölgede sivil-ekonomik gücüyle elde ettiği stratejik derinlik ve PKK terörüyle mücadele bağlamında Irak ile ikili ilişkiler, bölgesel ve uluslararası bağlamlarda yürüttüğü diplomasinin dinamik ve çok boyutlu kulvarları olacak. n IRAK POLİTİKASI "Stratejik Derinlik: Türkiye'nin Uluslararası Konumu" Ahmet Davutoğlu / Küre Yayınları "Irak'ta Yeni Dönem, Ortadoğu ve Türkiye" Gökhan Çetinsaya / SETA Yayınları "Türkiye ve Ortadoğu" / Bülent Aras / Metris Yayınları "Irak Savaşı Sonrası Ortadoğu" / Der: Bülent Aras / TASAM "Irak'ı Anlamak" William R. Pork / NTV Yayınları "Irak'ın Sonu Ulus Devletlerin Çöküşü mü Olacak?" Peter Galbraith / Doğan Kitap "Kürt Sorununu Yeniden Düşünmek" Mustafa Akyol / Doğan Kitap "Irak, İran ve Petrodoların Yaklaşan Sonu" Bülent Gökay ve Paul Rogers / Versus Yayınları "Musul Sorunu"/ İhsan Şerif Kaymaz / Otopsi Yayınları "Türkmenler"/ Bilal Şimşir/ Bilgi Yayınevi "Amerika'nın Irak Savaşı"/ Hakan Tunç / Harmoni Yayınları "Barışı Bitiren Barış"/ David Fromkin / Epsilon Yayınevi "Modern History of the Kurds" / David Mc Dowell / Longitude "Occupation" / Patrick Cockburn / Verso Publishing "Republic of Fear" / Kanan Makiya / University of California Press "Inventing Iraq" / Toby Dodge / Columbia University Press "Assassin's Gate" / George Packer / Amazon Remainder Account "The Foreigner's Gift" / Fouad Ajami / Free Press OKUMA LİSTESİ

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Trend: Örme Hırka

Trend: Örme Hırka
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Bugün yeniliklere açık bir gündesiniz. Hayatınızda yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Mücadele gerektiren işlere girişmekten çekinmeyeceksiniz. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Duygularınızı daha rahat ifade ettiğinizi hissedebilirsiniz. Beslenmenize dikkat etmenizde fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gündeminizi hayatınızda gizli kalmış konular etkileyebilir. Ruhsal gelişiminiz için yenilik getirecek başlangıçlar yapabilirsiniz. Gün içinde arkadaşlarınıza ayıracağınız zamanlar var. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı oluşan konulara fazla mücadeleci yaklaşmamakta fayda var. Akşam saatlerine doğru yavaşlama söz konusu.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde işlerinizde canlılık olabilir. Gelecekle ilgili beklentileriniz de aceleci olmamakta fayda var. Sosyal konularınızla ilgili mücadele söz konusu olabilir. Kendinizi fazla yormamaya özen gösterin. Arkadaşlarınızla keyifli vakit geçirmek size iyi gelecektir. Akşam saatlerinde daha çok kararlı olabileceğiniz zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş hayatınızda mücadele gerektiren durumlar yaşanabilir. Sabah saatlerinde hedeflerinize ulaşmak için kendinizi daha canlı ve istekli hissedebilirsiniz. Öğleden sonra yaşayacağınız olaylarda karşınızdakine daha toleranslı olabilirsiniz. Kendinizi gevşemiş, rahatlamış hissedeceğiniz zamanlar var, yeni konularla ilgilenmek size iyi gelecek.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde yeni şeyler öğrenmek için kendinizi motive hissedebilirsiniz. Özgürlüğünüzün kısıtlandığını hissettiğiniz durumlarla mücadele etme isteği içinde olabilirsiniz, sakinliğinizi korumakta fayda var. Seyahat planları yapmak kendinizi iyi hissettirebilir. Bugün sizin için hareket berekettir diyebiliriz. Kendinizi göstermeniz için fırsatlar yakalayabileceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Duygusal yönden mücadele etmeniz gereken koşullar olabilir.  Ortaklı para konularında acele etmemekte fayda var. Bugün finansal konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Akşam saatlerinde kararlılık göstereceğiniz olaylar yaşayabilirsiniz. Etrafınızdaki insanlarla inatlaşmamaya özen göstermelisiniz. Olaylara sakin yaklaşmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün uyum ve denge arayışı içinde olabilirsiniz. Gevşeme ihtiyacında olacağınız zamanlar var. Eşinizle ilgili konularda mücadele gerektiren koşullar olabilir. Arkadaşlıklarınız da kendinizi çok daha canlı ve hareketli hissedebilirsiniz. Akşam saatlerinde yeni konular gündeme gelebilir. Yavaşlamak isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş ve çalışma koşullarınızda yenilik söz konusu olabilir.  Sizi yoran ve yıpratan konularda mücadele içinde olabilirsiniz. Gün içinde detaylara boğulacağınız zamanlar yaşanabilir. Stres altında olduğunuzda beslenmenize daha fazla dikkat etmelisiniz. Akşam saatlerinde sabit fikirli olmamaya özen gösterin. Yeni konular gündeme gelebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade etmek isteyeceğiniz, yaratıcılığınızın yüksek olduğu bir gündesiniz. Risk alacağınız konularda aceleci davranmamaya özen göstermelisiniz. Keyif veren şeyler için para harcamaktan çekinmeyeceksiniz. Çocuklarınızla ilgili konularda mücadele edebilirsiniz.  Akşam saatlerinde işlerin akışında yavaşlama olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Evinize ait konular gündeminizi oluşturabilir. Evinizi dekore ettirmek isteyebilirsiniz. Güvenlik sisteminizi gözden geçirmeyi düşünebilirsiniz. Ev alım satım konularıyla bugün ilgileneceğiniz zamanlar olabilir. Duygusal ihtiyaçlarınız için istikrar arayışında olabilirsiniz. Akşam saatlerinde olaylara daha kararlı yaklaşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yeni haberler alabilirsiniz. Konuşma ve dedikoduların bol olduğu hareketli bir gündeminiz olabilir. Yakın çevrenizdeki değişiklikler sizi mücadele etmeniz gereken koşullar yaratabilir. Arkadaşlarınızla keyifli zamanlar geçirebileceğiniz yerlere gidebilirsiniz. Anlaşma yapacağınız konulara özenli davranmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarda canlanma olabilir. İş hayatınızda mücadele etmeniz gereken konularla uğraşabilirsiniz. Kişisel yeteneklerinizi kullanmak için aceleci bir tutum sergilememeye özen gösterin. Bugün iş hayatınızda başkalarından destek göreceğiniz zamanlar var. Harcamalarınıza özen göstermeniz gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber