İnşa, işgal, bölünme ekseninde Irak

Kuzey Irak'a askeri operasyon yapılmasına olanak sağlayan tezkerenin TBMM'de kabul edilmesinin ardından, Türkiye-Irak ilişkileri gündemin birinci maddesine yerleşti. Bugün yaşananları daha iyi anlamak için, sözkonusu ilişkinin tarihi ve konuyla ilgili kitap önerileri...

SADDAM'IN ARDINDAN IRAK, ULUSLARARASI TERÖR İÇİN BİR FIRSAT ALANINA DÖNÜŞTÜ. axkit021.jpg Irak Savaşı 21. yüzyılın hemen başında, bu yüzyılın en kötü insanlık trajedilerinden biri olarak tarihe geçecek. Arap dünyasının bir zamanlar insan kaynakları açısından en zengin, sanayi altyapısı en gelişmiş olan bu ülkesi, bir anda bu kategorilerde en alta düştü. Profesyonel hayatın her alanında kendini ifade imkanı bulan kadınlar artık güvenlik kaygılarıyla evden dışarı çıkamıyor. Sanat ve kültür faaliyetleri yerini korku ve şüpheye bıraktı. Hem Irak içerisinde hem de dışarıya kitlesel göçler ülkenin büyük çoğunluğunda bir sürgün psikolojisinin oluşmasına yol açtı. Irak'ta 1979 yılında başlayan Saddam Hüseyin dönemi, 2003 Mart'ında Amerika liderliğinde koalisyon güçlerinin bu ülkeyi işgal etmesiyle sona erdi. Dünya medyasında devasa Saddam heykelinin halatlarla devrilmesi ile sembolize edilen Saddam diktatörlüğüne son verilmesi, Irak'ta yeni bir dönem başlattı. Irak'ın işgali bir diktatörlüğe son verirken ülkede iç savaş, etnik çatışma, güvensizlik ve istikrarsızlığın hakim olduğu bir belirsizlik sürecine yol açtı. Bu çatışma ve savaş ortamında hemen her gün yüz kadar Iraklı hayatını kaybetmekte. Çeşitli kaynaklara göre 2003 Mart'ından bu yana ölen Iraklı sayısı 650 bin ile 1 milyon arasında değişiyor. Ölen Amerikalı askerlerin sayısının ise 20 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Irak'ta Anayasa'nın kabülü, parlamento seçimleri gibi kayda değer gelişmeler de gerçekleşti. Ülkede seçimle işbaşına gelen bir hükümet ve bölgesel yönetimlerden oluşan yeni bir federe sistem oluştu. Bu gelişmeler kısmi bir ulusal uzlaşmanın ortaya çıktığını gösteriyor. Ancak bu kısmi uzlaşma ile beraber, ülkede etnik ve mezhep esaslı çatışmalar üzerinden iç savaş benzeri bir durum yaşanıyor. Ülke etnik ve mezhepsel fay hatlarına bölünmüş durumda. Irak vatandaşlığı ve kimin Iraklı olduğu sorusu gün geçtikçe cevaplanması zor bir soru haline geliyor. Bu durumun ülkede oluşturduğu ortam ise korku ve güvensizlik. Geleceğin ne getireceği konusunda ise tam bir hayal kırıklığı ve ümitsizlik hakim.Irak fiilen üç parçaya bölünmüş durumda. Kuzeyde Kürtler, iç kesimlerde Sünni Araplar, güneyde ise Şii Araplar hakim konumda. Amerikan güçlerinin güdümündeki işgal güçleri ve Irak güvenlik güçleri ülkede güvenliği sağlamaya çalışıyorlar. Özellikle iç kesimlerde örgütlenen, ancak Irak'ın hemen tüm bölgelerinde etkili olan direniş ve terör hareketleri, güvenliği tehdit eden unsurlar. El-Kaide uzantıları ve PKK/ PJAK terör örgütleri hem ülkeyi hem de bölge ülkelerini tehdit eden oluşumlar. İronik bir şekilde terörle işbirliği yaptığı söylenen Saddam rejiminin iktidarına son verilmesinden sonra, Irak uluslararası terör için bir fırsat alanına dönüştü. FAY HATLARI Saddam'ın Kuveyt'i işgalini takip eden Amerika'nın Irak'a yönelik ilk harekatı, bir anlamda Soğuk Savaş sonrası dönemde Irak'ın Türk dış politikasında önemli bir yer işgal edeceğinin habercisi oldu. 1991-2003 arası dönemde Türkiye'nin ısrarlı bir şekilde Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması, Kuzey Irak'ta bir Kürt oluşumunu engellenmesi, Irak topraklarında üslenen PKK terör örgütünün varlığına son verilmesi ve Irak Türkmenleri'nin haklarının korunması şeklinde özetlenebilecek dört hedef üzerinde durduğu gözleniyor. Bu hedefler üzerinden kırmızı çizgiler belirlenmiş, Türkiye'nin önceliklerinin zarar görmesi durumunda savaşa varabilecek tedbirler alınabileceği söylenmişti.Irak'ın işgali bir anlamda Irak ile ilgili realitelerin ortaya çıkmasına yol açtı. Kuzey Irak'ta Kürt Bölgesel Yönetimi'nin ortaya çıkması Türkiye'de bölünme korkusunu tetikledi ve Kürt eksenli, miyop bir politikanın pekişmesine yol açtı. Irak'ta bu gelişmeler yaşanırken Türkiye aynı zamanda yapısal bir dönüşüm geçirmekte, Avrupa Birliği ve IMF ile sürdürülen süreçlerde siyasal, yasal ve ekonomik reformlar gerçekleştirilmekteydi. Irak'ta seçimler sonrası Türkmenler'in dağınık yapısının fark edilmesi, Irak'ın toprak bütünlüğünün ancak federal bir yönetim tarzıyla mümkün olacağı süreç içerisinde Türk dış politika yapıcılarının pozisyonlarında değişikliklere yol açtı.Türkiye'nin Irak politikası, işgal sonrası Kürt devleti korkusundan kurtularak Irak'ın tamamını kuşatacak şekilde değişikliğe uğradı. Daha önce karşı olmasına karşılık Türk yönetimi, Irak'taki federal yapıyı kabullendi. Irak'taki farklı kesimlerle diyalog kuruldu ve özellikle Sünni kesimler üzerinde oluşturulan etkiyle bazı etkili grupların seçimlere katılmasına katkı sağlandı. Irak'ta süregiden siyasal süreçlerde ve ulusal uzlaşma çalışmalarında Türkiye'nin yapıcı roller oynadığı gözleniyor. İşgal güçlerinin lojistik desteklerinin büyük kısmı Türkiye üzerinden Irak'a ulaşıyor. Kuzey Irak'ın inşasını Türk inşaat şirketleri gerçekleştiriyor, 300'e yakın Türk işadamı ve 10 bin Türk işçisi Kuzey Irak'ta faaliyet gösteriyor. Türkiye'nin bir diğer inisiyatifi Irak'a Komşu Ülkeler Platformu ile bölgesel diplomasi yürütüyor. Bu toplantıların sonuncusu içinde geçtiğimiz günlerde Amerikan Dışişleri Bakanı ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleşti. TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ Türkiye'nin Irak politikası bir taraftan yeni bir vizyona kavuşma eğilimi gösterirken, diğer taraftan PKK'nın Türkiye'de artan terör saldırılarıyla Kuzey Irak'a eksenli güvenlik politikalarının tutsağı haline geliyor. Bir yanda Irak'ın inşasına yardım eden, katkı sağlayan sivil-ekonomik bir güç olan Türkiye imajı varken, diğer taraftan Kuzey Irak bağlamında tepkili, askeri operasyon hazırlığında bir imaj ortaya çıkıyor. Türkiye'nin temel sorunu Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması ile PKK terörüyle mücadelenin birlikte gerçekleşmesini sağlamak. Bu bağlamda Türk-Irak ilişkileri, Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir etken oldu. 1 Mart 2003 tezkeresi ile kötüleşen ilişkiler, 2007 sonu itibarıyla oldukça sorunlu bir halde seyrediyor. Türkiye'nin ABD'den beklentilerine karşılık bulamaması ve terörle mücadelede Amerika'nın destek vaatlerinin gerçekleşmemesi Türk-Amerikan ilişkilerinde gerilime yol açıyor.Bu bağlamda merkezi Irak yönetimi Türkiye'ye yardım etmek istiyor, ancak kabiliyetleri buna yetmiyor. Türkiye'nin Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ni muhatap almak istememesi, yardım etme potansiyeli olan, ancak isteksiz davranan Kürt yönetimi ile arada bir set oluşturuyor.Türkiye'nin Irak politikasının önümüzdeki dönemde belirleyicileri; işgal sürecinin alacağı seyir, Irak'ın tamamını kuşatan Türkiye'nin bölgede sivil-ekonomik gücüyle elde ettiği stratejik derinlik ve PKK terörüyle mücadele bağlamında Irak ile ikili ilişkiler, bölgesel ve uluslararası bağlamlarda yürüttüğü diplomasinin dinamik ve çok boyutlu kulvarları olacak. n IRAK POLİTİKASI "Stratejik Derinlik: Türkiye'nin Uluslararası Konumu" Ahmet Davutoğlu / Küre Yayınları "Irak'ta Yeni Dönem, Ortadoğu ve Türkiye" Gökhan Çetinsaya / SETA Yayınları "Türkiye ve Ortadoğu" / Bülent Aras / Metris Yayınları "Irak Savaşı Sonrası Ortadoğu" / Der: Bülent Aras / TASAM "Irak'ı Anlamak" William R. Pork / NTV Yayınları "Irak'ın Sonu Ulus Devletlerin Çöküşü mü Olacak?" Peter Galbraith / Doğan Kitap "Kürt Sorununu Yeniden Düşünmek" Mustafa Akyol / Doğan Kitap "Irak, İran ve Petrodoların Yaklaşan Sonu" Bülent Gökay ve Paul Rogers / Versus Yayınları "Musul Sorunu"/ İhsan Şerif Kaymaz / Otopsi Yayınları "Türkmenler"/ Bilal Şimşir/ Bilgi Yayınevi "Amerika'nın Irak Savaşı"/ Hakan Tunç / Harmoni Yayınları "Barışı Bitiren Barış"/ David Fromkin / Epsilon Yayınevi "Modern History of the Kurds" / David Mc Dowell / Longitude "Occupation" / Patrick Cockburn / Verso Publishing "Republic of Fear" / Kanan Makiya / University of California Press "Inventing Iraq" / Toby Dodge / Columbia University Press "Assassin's Gate" / George Packer / Amazon Remainder Account "The Foreigner's Gift" / Fouad Ajami / Free Press OKUMA LİSTESİ

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Bohem Pazartesi

Bohem Pazartesi
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Ev hayatında hassasiyet yaratabilecek karşıt fikirlerle karşılaşabilirsiniz. Planlarınızda değişiklikler olabilir.  Sabah saatlerinde hayaller içinde kalmak isteyebilirsiniz.  Gün içinde geçmişle ilgili olaylar gündeme gelebilir. Bu konularda kendinizi rahatlatmaya çalışın. Bundan dolayı akşam saatlerinde kendinizi daha fazla yorulmuş hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Elinizde olmayan nedenlerden dolayı kayıp yaşayabilirsiniz. Bu sizi kabullenme içine sokabilir. Kontrolünüzü kaybetmemeye çalışın. İçsel süreçler yaşayabilirsiniz. Uğraştığınız işlerle ilgili tamamlanma gerçekleşebilir. Olası kazalara karşı dikkatli olmanız gereken zamanlar var. Sosyal konulara yönelmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizin ön plana çıktığı bir gündesiniz. Sosyal konular gündeminizi oluşturabilir. İş hayatınızda alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır. Bitirmeniz gereken uğraşlarınızda sıkışma olabilir. Bilemediğiniz konular yüzünden kayıplar yaşayabilirsiniz. İletişimden kaynaklı zorlanmalar olabilir. Akışta kalmaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili gelişmeler gündeminizi etkileyebilir. Hedeflerinize ulaşmak için tamamlanma içine girebilirsiniz. Üstlerinizle ilişkilerinizde özenli davranmanızda fayda var. İş yerinde olabilecek kazalara karşı dikkatli olmalısınız. Bilemediğiniz konularla ilgili kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. İçsel süreçler yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak için heyecan duyduğunuz bir gündesiniz. Yolculuklara çıkmak için planlar yapabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden kaynaklı programlardaki aksamalar biraz sizi rahatsız edebilir. Kabullenme içine girebilirsiniz. Gündelik kazalara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Yabancılarla ilgili konular gündeminizi etkileyebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ortaklı para konuları gündeminizi etkileyebilir. Korku ve endişe duyduğunuz konularla ilgilenmek zorunda kalabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı yaşadığınız süreçlerde kabullenme içine girebilirsiniz. Finansal konularla ilgili yapılanmaya gitmek isteyebilirsiniz. Bu durum duygusal yönden bağlayıcı koşullar oluşturabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Karşınızdaki kişiyle denge ve uyum arayışı içinde olabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı uğraştıran durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Bugün yapacağınız anlaşma ve sözleşmelere özen göstermenizde fayda var. Gün içinde olası kazalara karşı dikkatli olun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki sorumluluklarınızla ilgileneceğiniz bir gündesiniz. Uğraştığınız işlerinizi tamamlama yönünde hızlı adımlar atabilirsiniz. Bazı konularda yaşayacağınız sıkışmalar keyfinizi kaçırabilir. Elinizde olmayan nedenlerden ötürü kazalara maruz kalabilirsiniz. Kabullenme içine girip, sakin kalmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade etmekten keyif alacağınız bir gündesiniz. Uğraştığınız işlerde yaratıcılığınızı kullanabilirsiniz. Güzel şeyler için harcama yapmaktan çekinmeyeceğiniz zamanlar var. Gün içinde elinizde olmayan nedenlerden dolayı kayıplarda yaşayabilirsiniz. Çocuklarla zaman geçirmek size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ev içindeki kazalara dikkat etmeniz gereken bir gündesiniz. Elinizde olmayan nedenlerden ailevi konular içinde kalabilirsiniz. Gizli düşmanlar edineceğiniz zamanlar olabilir. Korkularınız gün yüzüne çıkabilir.  Babanıza ait konuları ihmal etmemeye özen gösterin. İç sesinizi dinleyerek birçok konunun üstesinden gelebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizdeki olaylar gündeminizi etkileyebilir. Çalışma hayatınızda yoğun ve hareketli bir gün sizi bekliyor. Küçük kazalara karşı dikkatli olmalısınız. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı yorucu koşullar altına girebilirsiniz. Kabullenme içine gireceğiniz koşullar oluşabilir. İşle ilgili sıkışmalar moralinizi bozabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün harcamalarınızla ilgili yeni planlamalara gidebilirsiniz. Uğraştığınız işlerde kişisel yeteneklerinizi kullanabilirsiniz. Gün içinde başkalarından alacağınız destekler sizi keyiflendirecektir. İş hayatınızda elinizde olmayan nedenlerle sıkışmalar yaşayabilirsiniz. Kontrol kaybı yaşamamaya özen göstermelisiniz. Akışta kalın.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber