Köpekler depremi önceden hisseder mi?

Geçen günlerde İstanbul’da meydana gelen deprem, "Hayvanların tepkisi depremin habercisi olabilir mi?" sorusunu akıllara getirdi. Konuyla ilgili Veteriner İç Hastalıklar ve Psikoloji Uzmanı Prof.Dr. H.Tamer Dodurka çarpıcı açıklamalarda bulundu

Köpekler depremi önceden hisseder mi?

Depremin ürettiği elektromanyetik alanın, algılama kapasitesi insandan çok fazla olan birçok hayvanı daha deprem öncesi dahi irkilttiği çeşitli bilimsel gözlemlerle ortaya konuldu. Bu nedenle bu tür canlıların deprem habercisi olma özelliği tarih boyunca toplumun ve araştırmacıların ilgisini çekti.

Yaşanan tüm büyük depremlerin hepsinde, hayvanlarda deprem oluşmadan birkaç gün önce başlayan garip hareketler kaydedildiğini belirten Prof.Dr.H.Tamer Dodurka "İzmit ve Bolu depremleri öncesinde de binlerce insanımız hayvanlardaki bu garip davranışlara şahit oldular. 17 Ağustos depreminden sonra yapılan araştırmalarda, deprem öncesi birçok sıra dışı olaydan bahsedildi ve bunların neredeyse yarısı hayvanlarla ilgiliydi. Hangi hayvan türünün daha fazla tepki verdiği bilimsel olarak izah edilememiştir. Balık ve sürüngenlerin daha duyarlı olduğuna dair ipuçları var ancak en fazla köpeklerin verdiği tepkiler gündeme taşınıyor. Bunun da muhtemel nedeni, bu hayvanların yakın çevremizde olmalarıdır. Yine de bazı araştırmacılar, köpeği en duyarlı hayvanlar arasında sayarlar. Böyle olunca köpeklerin verdiği tepkilerin deprem habercisi olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışmalarını gündeme getiriyor" dedi. 

Köpekler depremi önceden hisseder mi?

Köpeklerin böyle bir durumda kendilerini nasıl hissettiklerine dair bilgiler veren Dodurka konuyla ilgili olarak ise şunları söyledi: "Düşük frekanslı sesler, yer kabuğu titreşimleri, yer çekim anormallikleri, yer eğimindeki değişimler ve sismik dalgalar, deprem öncesi açığa çıkan çeşitli gazların kokuları, havadaki iyonizasyon değişimleri, özellikle elektromanyetik alan değişimleri gibi depremle alakalı doğa olaylarını gerek bizden daha gelişmiş duyu organları gerekse açıklanamayan diğer algılama yetenekleri ile hissedebiliyorlar. Hatta bu elektromanyetik alan değişimlerinin onları rahatsız ettiği ve huzursuzlaştırdığı ileri sürülüyor. Ancak her deprem aynı özellikleri taşımadığı için örneğin bazı depremlerde bu elektromanyetik dalgaların yoğunluğu düşük olduğu için tepkisiz kalabiliyorlar. Çok uzak mesafelerden dahi koku alabilme yeteneğine sahip olan köpeğin, deprem sırasında veya deprem olmadan evvel toprak altında oluşan birtakım hareketler sırasında ortaya çıkan gaz veya benzeri kokuları duyması zor görünmüyor.

Köpekler depremi önceden hisseder mi

Atalarından gelen deneyimler sayesinde, köpek böyle bir koku duyduğunda arkasından tehlike geldiğine iyice şartlanmış olabilir. Köpeklerin 20 bin-80 bin titreşim/saniye olan sesleri rahatça duyabildiğini biliyoruz. O halde yer altındaki titreşimler henüz insanları sarsacak boyutlara ulaşmadan köpekler tarafından duyuluyorsa pek şaşmamak gerekir. Özellikle esas sarsıcı dalgalar oluşmadan önce yayıldığı bilinen düşük yoğunluktaki dalgaları insanların hissetmesi mümkün değil ama köpeklerin hissetmesi zor gözükmüyor. Suda yaşayan hayvanlar, sudaki kimyasal değişikliklere son derece hassas olduğu için depremi önceden kolayca hissettikleri düşünüyor." 

Köpekler deprem öncesi hangi tepkileri verirler?

Hayvanların tepkilerini kontrollü ortamlarda izleyebilmek için çeşitli deneylerin yapıldığına değinen Dodurka "1996 yılında Osaka Üniversitesi Yer ve Uzay Bilimleri laboratuarında hazırlanan deney ortamında, hayvanlar suni olarak oluşturulan elektromanyetik bir alana alınmış ve bu hayvanların panik halinde kaçışları, huzursuzlukları kameradan izlenmiştir. Yine havadaki iyonizasyon değişimleri laboratuvar ortamında oluşturularak hayvanların tepkileri incelenmiştir. Bu tepkiler, hayvanın deprem merkezinden uzaklığına, depremin niteliğine ve köpeğin bireysel özelliklerine göre değişmekle beraber genellikle korku ve anksiyete belirtileridir. Örneğin; sürekli saklanma, kaybolma, dışarı çıkmayı veya içeri girmeyi reddetme, anksiyete yani sıkıntı ve endişe, psikojenik şok ,kaçma, havlama uluma, ağlama, havayı koklama, yeri kazma, yabancılara karşı tepkisiz olan bir hayvanın yabancılara saldırması, sahibinin yanından ayrılmama, ani irkilme ve kulak kabartma veya korkudan dolayı tamamen tepkisiz kalma" diye konuştu.

Deprem tahmin merkezlerinde hayvan davranışlarından nasıl faydalanıldığını anlatan Dodurka, kullanılan yöntemler hakkında da bilgi verdi: "Genellikle iki yöntem kullanılıyor. Birincisi mobil ağlar sayesinde doğadaki verileri ileten bir gözlemciler ağı kurmak, ikincisi ise kontrollü şartlar altında tutulan hayvanların davranışlarını izlemek. Bu çalışmalar arasında en iyi örneğe Çin’de rastlamaktayız. Çin Devleti 1970 yılından itibaren muhtemel bir depreme karşı kitlesel bir hazırlık programı başlattı. 1974 yılında deprem beklentisi iyice artması üzerine 100 binden fazla gözlemci, hayvan davranışları, su kaynakları, hava ve suyun ısısı, bitkiler gibi depremin muhtemel habercilerini gözlemeyle görevlendirildi. 1974 yılının aralık ayında hayvan hareketlerinde görülen anormallikler üzerine yerleşim alanları boşaltıldı ve oluşan 7.3’lük deprem sonucunda kimseye bir şey olmadı ve 10 milyon kişi, mutlak bir ölümden kurtuldular. Ancak daha sonraki depremlerde hayvanlar aynı performansı göstermediler." 

Köpekler depremi önceden hisseder mi

Hayvanların tepkisine 'deprem habercisi' diyebilir miyiz?

"Bu davranışlara deprem habercisi olarak güvenebilir miyiz?" sorusunu Prof.Dr.H.Tamer Dodurka "Tek bir hayvanın tepkilerine asla güvenemeyiz. Çünkü depremlerin özellikleri de hayvanların depreme olan tepkileri de standart değildir, Bazı hayvanlar hiçbir depreme tepki vermeyebilir, bazıları ise bir depreme tepki verirken diğerine vermeyebilir. Gözlemler hayvan davranışı konusunda deneyimsiz ve ön yargılı kişiler tarafından yapılabiliyor, bu hatalı yorumlara neden olabilir. Verilen tepkiler depreme özgü olmayabilir. Yani hayvanlar benzeri tepkiyi meteorolojik olaylara da verebiliyor" cevabını verdi.

"Hayvan davranışlarını izleyerek depremin tam olarak zamanını anlamak mümkün değil ancak depremin yaklaşmasına dair sinyalleri alabilmek mümkün" diyen Dodurka "Geniş bir alanda yaşayan hayvanların çoğunda aniden ortaya çıkan ait garip davranışların deneyimli kişiler tarafından gözlenmesi ve jeofizikçilerin bu verileri deprem öncesi yaşanan diğer doğa olayları ile birlikte değerlendirmesi sonucunda deprem oluşacağına dair bulgular artacaktır. Henüz daha güvenilir bir deprem habercisi olmadığına göre bu veriler mutlaka değerlendirilmeli" ifadelerini kullandı.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Her Sezonun Ası: Beyaz Gömlek

Her Sezonun Ası: Beyaz Gömlek
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Bugün oldukça güçlü zihinsel süreçler, meşguliyetler içinde olabilirsiniz. Yakın çevrenizdekilerle etkinlik organize etmek mümkün. İş hayatınızda yazılı iletişiminizin yoğun olduğu bir gün geçirebilirsiniz. Yapmayı hayal ettiğiniz konularda kısıtlanma yaşadığınızı hissettiğiniz zamanlar olabilir. Riskli konularda karar verme konusunda cesaretli davranabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarınız konusunda bugün yeni kararlar almak için imkanlar oluşacaktır. Harcamalarınızı seyahatlerinize yönlendirme isteği içinde olabilirsiniz. İş hayatınızda engellediğinizi hissedeceğiniz zamanlar var. Yaşadığınız olaylara karşı dayanıklılık gösterebileceksiniz. Başkalarından destek alabileceksiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kendinizle ilgili yeni kararlar alıp, yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Sabah saatlerinde beslenmenize dikkat etmeniz gereken zamanlar var. Gün içinde değişken durumlarla karşılaşabilirsiniz. Kişisel olarak önem verdiğiniz konularla ilgilenmek keyfinizi yerine getirebilir.  Öğlen saatlerinde yoğun düşünceler içinde olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hayatınızda gizli kalmış konularla ilgileneceğiniz bir gün yaşayabilirsiniz. Sabah saatlerinde pozitif düşünceler içinde olabilirsiniz.  Psikolojik olarak bilinçaltınızla ilgili dalgalanmalar yaşayabilirsiniz. Günün ilerleyen saatlerinde zihinsel süreçleriniz daha yüksek olabilir. Yeni haberler alacağınız, keyifli zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecekle ilgili beklentilerinizle ilgileneceğiniz bir gün yaşayabilirsiniz. Sabah saatlerinde daha kolay risk alabileceğiniz zamanlar var. Hayallerinizde kısıtlandığınızı hissedebilirsiniz. Arkadaşlarınızla zaman geçirmek için imkânlar var. İş hayatınızda destek alabileceğiniz olaylar yaşayabilirsiniz, bu durum sizi rahatlatacaktır.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş hayatınızdaki hedeflerinize ulaşmak için büyük bir dayanıklılık göstereceksiniz. İlişkilerinizde engellendiğinizi hissetseniz de günün büyük kısmında iyimserlik söz konusu. İş hayatınızda yeni haberler alabilir, yeni seyahatler yapabilirsiniz. Çift durumlu olaylar için karar vermekte acele etmeyin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak ve yeni şeyler öğrenmek için çok hevesli bir gündesiniz. Yolculuk planları için teşvik edici imkânlar çıkabilir karşınıza. Akademik olarak yeni başlangıçlar yapmak için kararlar alabilirsiniz.  Aşkta engeller yaşanabilir. Değişen durumlara göre kendinizi ayarlamalı ve sakin kalmaya özen göstermelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kriz yaratan durumlara karşı dikkatli olmakta fayda var. Sabah saatleri olaylara karşı iyimser tutumunuzu sürdürebileceksiniz.  Ortaklı para durumlarında yeni kararlar almak durumunda kalabilirsiniz. Yazılı iletişiminizin bol olduğu bir gündesiniz. İş hayatınızdaki olaylara karşı dayanıklılık göstereceğiniz zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İkili ilişkilerinizin gündeminizi etkilediği zamanlar var. Eşinizin konularıyla ilgilenebilirsiniz. Sabah saatleri daha fazla güven hissedebileceğiniz imkânlar var. Kolayca risk almak isteyebilirsiniz, dikkatli olmakta fayda var. Yaşanan değişken durumlara karşı dayanıklılık göstermek, size güç katacaktır. Yazılı anlaşmalara özenli yaklaşmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma koşullarınız gündeminizi etkileyebilir. Aldığınız sorumluluklarda kendinizi kısıtlanmış hissedebilirsiniz. Sağlıkla ilgili yeni haberler alacağınız zamanlar olabilir. Sizi yoran ve yıpratan koşullara karşı dayanıklılık gösterebileceksiniz.  İşte beraber çalıştığınız kişilere karşı daha iyimser davranmakta fayda olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade etmek isteyeceğiniz, iletişimi bol bir gün sizi bekliyor. Zihninizin hızına siz bile yetişemeyebilirsiniz.  Sabah saatlerinde cömert davranacağınız zamanlar var, harcamalarınızda dikkatli olmalısınız. Çocuklarınızla zaman geçirmek size iyi gelebilir. Risk alacağınız konularda uygun imkânlar var. Aşkta kısıtlayıcı durumlar oluşabilirDevamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün gündeminizi evinizle ilgili konular oluşturabilir. Sabah saatlerinizde eviniz için para harcamak isteyebilirsiniz. Aile içinde güvende hissedeceğiniz olaylar yaşanabilir. Yeni kararlar almak isteyebilirsiniz. Babanızla ilgili konular gündeme gelebilir. İş hayatınızda çift taraflı durumlar yaşanabilir. Değişken durumlara karşı uyanık olmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber