Önyargısız tarihçiler

Önyargısız tarihçiler

Michael Mann ile Adam Jones’un kitapları, Ermeni sorununa ilgi duyanların, yabancı dil sorunları yoksa, kendilerini bilgiyle donatmalarına yarayacak çalışmalar...


Geçtiğimiz hafta Taraf’taki sütunumda Michael Mann’ın “Dark Side of Democracy” kitabını söz konusu etmiştim. Mann, bugün dünyanın belli başlı ‘soykırım’ uzmanlarından biri olarak biliniyor. Şimdi burada bu kitabı bir iki ay önce okuduğum bir benzeriyle birlikte ele alayım.
Bu ikincisinin yazarı da Adam Jones. “Genocide: A Comprehensive Introduction”. Routledge kitaplarından, 2006’da basılmış. Mann’ın Cambridge’den çıkan kitabı ise bundan topu topu bir yıl daha eski. Mann Kaliforniya Üniversitesi’nde, Jones ise Yale’de çalışıyor. Kitapların her ikisi de konuya hakim, yetkin çalışmalar.

Kim çözecek?
Konu, malum, bizi çok ilgilendiren bir konu. “Tarihçiler çözsün” diyoruz, son tezimiz olarak. İşte bu kaydettiğim kitapları yazanlar da dünyada soykırım tarihiyle ilgilenen akademikler.
Onların söylediğine bakıyorsak, bir tarihi olgu olarak çok büyük sayıda Ermeni’nin yalnız 1915’te değil, ama özellikle 1915’te öldürüldüğü konusunda şüpheye yer yok. Öte yandan, eldeki yasal tanım vb. çerçevesi içinde, bu kıyımın hukuken bir ‘soykırım’ sayılması gerektiği konusunda da şüpheye yer yok.
Belli ki bunlar bizim “çözsün” dediğimiz türden tarihçiler değiller. Bunlar Batı emperyalizminin veya Hıristiyan Haçlı ruhunun, yani bize karşı önyargılı ve düşman, Batılı bir fesadın ajanları.
Ne yazık ki en yüksek sesle konuşanı Justin McCarthy olmak üzere, üç dört kişiyi saymazsak, Batılı tarihçiler bu konuda hep bu tavrı alıyorlar. ‘Ermeni tarihçi’ desen zaten niyeti baştan belli. Bu koşullarda Türkiye’yi bu iftiradan kim kurtarabilir - Türk tarihçilerden başka?
Bugün Fransa, yarın Amerika, öbür gün başka bir yer, “Yasa geçti/ geçmedi”, “Bir yıl daha atlattık” yürek çarpıntılarıyla giden bir süreç. Bu sürecin içinde, olayın olup olmadığı da artık tartışılmıyor.
Zaten Amerikalı, falan yerli yetkililer, böyle bir şeyi konuşmayı abes buluyor.
“Türkiye’yi darıltmak, dış politikamızı istediğimiz gibi yürütmemizi zorlaştırır” diyorlar.
Dış ülkelerde yaşayan Türkler’in yaptığı gösteriler de bu çerçevede anlaşılıyor. “Oldu/ olmadı” tartışması değil, “Böyle tepki gösteririz” uyarısı.
Böyle böyle, ‘stratejik önemimiz’den elimizde kalan son kırıntıları da ‘diplomatik avantaj’a dönüştürmek üzere sergilediğimiz antipatik davranışlarla kendimizi kendi koyduğumuz bir izolasyona doğru itiyoruz.
Jones’un veya Mann’ın kitaplarında ‘Türkiye’ye karşı önyargılı’ diyecek bir şey yok. Bunun tersini söyleyebiliriz. Her ikisi de, 1915’te olanların korkunçluğunu görüyor, ama ‘bunları yapan canavarlar’ diye bir tavır almıyor, İttihatçıları ve olayda suç ortağı olanları böyle davranmaya iten etkenlerin ne olduğunu anlamaya çalışıyorlar.
Jones yenilginin getirdiği gurur kırıklığına değinerek, Osmanlı yönetici ya da halkının art arda düştüğü zor durumları anlatıyor.
İki yazar da, Batı’nın burada ‘azınlık koruma’ bahanesiyle yaptığı müdahalelerle her şeyin olabileceğinden daha olumsuz gelişmesine katkıda bulunduğunu (ve zaten bu müdahalelerin öyle temiz, ‘insaniyetperver’ dürtülere dayanmadığını) söylüyorlar. İkisi de bu korkunç olayın her şeye rağmen sınırlı sayıda insanın eseri olduğunu belirtiyor.

Karşılaştırmalı incelemeler
Sonuç olarak, bunlar ‘suç’un sınırlarını ve mahiyetini iyi çizip belirterek bütün bu toplumu böyle bir suçlamanın ağırlığı altında bırakmamaya özen gösteren kitaplar. Ayrıca, her ikisi de ‘soykırım’ denilen ve modern dünyaya özgü olan bu olayı bilenen bütün örnekleriyle, yani geniş bir bağlam içinde ele alan, karşılaştırmalı incelemeler.
Karşılaştırmalı incelemelerin genel bir özelliği, daha önce tek ve benzersiz gibi görünen olayların geniş çerçevede aslında öyle olmadığını göstermektir. Dolayısıyla burada bu konuya ilgi duyanların, yabancı dil sorunları yoksa, kendilerini bilgiyle donatmalarına yardım edecek kitaplar bunlar. Türkçeye çevrilmelerinin malum zorlukları var.
2005 ve 2006’da basıldıklarına göre, konuya dünyanın ilgisi devam ediyor. Çünkü bugün Ruanda, yarın Bosna derken olayın ardı arkası da gelmiyor. ‘Tanıma’ olmadığı için ve olmadığı sürece, Türkiye’deki de ‘kapanmayan’ olaylardan biri.

Önyargısız tarihçiler


“Genocide:
A Comprehensive
Introduction”
Adam Jones
Routledge
Fiyatı: 150 dolar

“Dark Side of
Democracy”
Michael Mann
Cambridge
Fiyatı: 26.99 dolar / İNCELEME

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Kardeş Düğünü

Kardeş Düğünü
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Bugün Ay burcunuzda ilerlerken daha gayretli ama aynı zamanda daha hassas da olabilirsiniz. Evinizi, sevdiklerinize yönelik daha girişken olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün duygusal yönden sizi bağlayan konular, geçmişten kaynaklanan durumlar var. Olaylara daha tarafsız yaklaşmanız iyi olacak.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sevdiklerinizle bir arada olmak ya da eve yönelik bir konu üzerinde düşünmek söz konusu. Arkadaşlarla bir arada olmak da güzel.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kararsızlıklar gündeme gelebilir. Aslında evinizi, ailenizi ilgilendiren konularda çok şey yapabilirsiniz. Etki altındasınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ay Koç’ta burcunda ilerlerken yolculuklar, eğitsel uğraşlar hayatınıza yeni şeyler katabilir. Hareketsiz kalmamalı ve dışarı çıkmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sizi duygusal açıdan etkileyen konular ve hassasiyetler olabilir. Eve ait konularda daha endişeli de olabilirsiniz. Şartları aşırı zorlamamalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün karşıt burcunuzda ilerleyen Ay evlilik hayatına ve yakın arkadaşlıklara vurgu yapıyor. Beklentilerinizde daha gerçekçi olmaya bakın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Hafta sonu olmasına karşın tamamlanması gereken işler ve sorumluluklar olabilir. Eve yönelik konular da uğraştırabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yaratıcılığınızı daha iyi ifade edebileceğiniz akıcı bir gündesiniz. Aşkta da mutlu olmak daha kolay olacak.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün eve ait konular ve sizi duygusal açıdan meşgul eden konularla daha çok ilgilenebilirsiniz. Gereksiz alınganlıklara kapılmamalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün ziyaretler, hareket ve konuşmalar açısından verimli geçebilir. Hassasiyetlerinizi daha iyi anlatabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eğer alışveriş yapıyorsanız biraz daha gerçekçi olmaya bakın. Parasal konularda, harcamalarınızda daha çok dalgalanma olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber