Bir veya iki gözde birkaç saniye ile birkaç gün içinde gelişen görme kayıplarına ani görme kaybı denir. Tek gözü veya her iki gözü tutabilir. Görme alanının tamamı etkilenebildiği gibi, sadece bir kısmı da etkilenebilir.

Ağrısız ani görme kayıpları:

Göz migreni: Sıklıkla genç hastalarda görülür, 10-60 dakika sürer, önce göz kamaşması, sinek uçuşmaları, renkli haleler gören hastada daha sonra baş ağrısı gelişebilir.

Retina dekolmanı (Yırtığı): Öncesinde gözde sinek uçuşmaları, ışık çakmaları olabilir. Görme tamamen kaybolabildiği gibi alt tarafı görüp üst tarafı görememe, iç tarafı görüp dış tarafı görememe şeklinde de olabilir. Retina toplardamar tıkanıklığı: Damar sertliği, hipertansiyon ve diyabeti olanlarda daha sık görülür.

İskemik optik nöropati: Görmeyi sağlayan optik siniri besleyen damarlarda tıkanma vardır. En sık sebebi şeker hastalığı veya temporal arterittir.

Geçici iskemik atak: Geçici iskemik atak (GİA) olarak adlandırılan geçici ya da aralıklı olarak meydana gelen, beynin geçici bir süre kanlanamaması ile karakterize olan bir durumdur. Her ne kadar çok uzun sürmese ve kalıcı etki bırakmasa da geçici iskemik atak hafife alınmamalıdır. Zira geçici iskemik atak geçiren kişilerin üçte biri gelecekte felç geçirmektedir.

Papilla ödemi: 1-5 saniye süren geçici görme kayıpları olur. En sık sebebi kafa içi basıncı artmasıdır.

Retina arter embolisi: Geçici görme kaybının ön önemli sebeplerindendir. 1-15 dakika sürebilir. Emboliler en sık karotis (şah damarı) kökenlidir, daha az sıklıkla kalp veya aort damarından gelebilir. Büyük embolilerde kalıcı körlük oluşabilir.

İleri derecede retinit: Çeşitli mikroplar veya toksik maddeler sonucu gelişen retina iltihaplarıdır.

Makulada kanama (Sarı nokta): En sık sebebi diyabet ve hipertansiyondur.

Vitrede kanama: Görme kaybı öncesi sinek uçuşmaları, örümcek ağı görünümü olabilir. Şeker hastalığı, retina yırtığı, göze gelen travmalarda sıklıkla gelişir.

Bazı maddeler:

Metanol (Metil alkol): Sahte alkollü içki yapımında kullanılır. Son derece tehlikelidir. Kalıcı görme kaybı yapabilir.

Ergot alkaloidleri: Bu maddeler periferdeki damarlarda spazm yaparak etki ederler. Migren tedavisinde de kullanılırlar.

Kininler: Sıtma ve romatizmal hastalıklarda kullanılan maddelerdendir. Görme kaybına sebep olabilir.

Ağrılı ani görme kayıpları

Akut glokom krizi: Göz ve başta şiddetli ağrı, ışık etrafında haleler, göz kamaşması ve gözde kızarıklık.

Korneada ülser (Yara): Kontakt lens kullananlar, herpetik keratit, gözün yabancı cisimle çizilmesi en sık sebeplerdir.

Optik nörit: Genellikle ağrılıdır. Göz hareketleriyle ağrı artar, renk görmede bozukluk vardır. En sık sebebi multipl sklerozdur.

Göz migreni ve transit iskemik atak sonucu meydana gelen görme kayıpları geçici (birkaç dakika ile birkaç saat arasında), diğer sebeplerden meydana gelen görme kayıpları geçici olabildiği gibi kalıcı da olabilir.

Ani görme kayıpları ister ağrılı ister ağrısız olsun son derece ciddi bir durumdur. En kısa zamanda göz doktoruna muayene olunmalıdır.

Göz Hastalıkları Uzmanı
Op. Dr. Tufan Evciman

www.tufanevciman.com.tr