'Tespih çekiyorum ama...’

Mıgırdiç Margosyan’ın "Tespih Taneleri" isimli kitabı yayımlandı. Margosyan, yaklaşık 500 sayfalık romanında Türkçe, Kürtçe ve Ermenicenin olanaklarından ve özyaşam öyküsünden yola çıkarak dağılan hayatları anlatıyor

Sema Aslan

Dişçi Sarkis... Ya da Dişçi Ali... 17 yaşına kadar bir Müslüman gibi yaşayan, Ermeni kimliğine bir hayat alanı bulamayan ve bu nedenle de çocuklarının Ermeniceyi öğrenmelerini özellikle isteyen Dişçi Sarkis, oğlu Mıgırdiç Margosyan’ın İstanbul’a gitmesine karar verir. “Tespih Taneleri”, bu kararın ardından Karnig Dayı’nın denetiminde çıkılan yolculukla başlıyor.

Diyarbakır’dan İstanbul’a hareket eden trenin yolcuları, en büyükleri 15 yaşında olan bir grup çocuk. Hepsi de hedefini bilmedikleri bir yolculuğa çıkan bu çocuklar, İstanbul’a geldiklerinde soluğu, üzerinde büyük harflerlerle “Karagözyan Askayin Vorpanots” yazan Karagözyan Ermeni Mahallesi’nde alır.

“İstanbol’a gidin, ana lisanınızi öğrenın, adam olın...” diyen büyüklerin kararıyla geldikleri bu okulda, en az Diyarbakır’daki kadar yabancıdır dördü Liceli, ikisi Diyarbakırlı bu 6 çocuk.

Diyarbakır’da Gâvur Mahallesi’nde yaşayan 'gâvurlar’dır; İstanbul’da, diğer Ermeni çocuklarının arasında, konuştukları Diyarbakır Türkçesi nedeniyle 'köylü Kürtler’dirler... Yani her yerde yabancı, her yerde kimliksiz...

Her tespih tanesi bir öykü
Margosyan, “Söyle Margos Nerelisen?” isimli kitabına da isim olan soruyu kim bilir kaç kez duydu, kaç kez sordu kendisine. Yazarın “Tespih Taneleri” isimli anı roman niteliğindeki kitabı, bu soruyu bir kez de okurların sormasına ön ayak oluyor. Çünkü kitap, Ermenice, Kürtçe ve Türkçenin dil olanaklarını ve her bir dilin içinde yaşayan kültürel dokuyu bilen bir kalem erbabının özyaşam öyküsünden alıyor kaynağını. Yazarın, kimi dramatik ve hatta trajik, fakat kimi de sıcak, yumuşak, komik hikâyelerle beslediği kitabında tespih tanelerinin çok anlamlı bir yeri var.

Yazarın Diyarbakır’daki çocukluk yıllarında bir evde toplanan büyükler, başka hiçbir eğlence aracının bulunmadığı o dönemde eğlenceyi sohbetlerde bulurmuş... “Babam, uzun kış geceleri tespih çekerdi. 1950’li yılların ortamında insanlar bir araya geldiğinde sohbet ederlerdi. Ve sohbetin ilerlemesiyle birlikte, biz çocukların duyması istenmese de konu eninde sonunda hep aynı noktaya bağlanırdı... O insanların büyük bir çoğunluğu şu veya bu şekilde 1915 tehcir olaylarıyla baş başa kalmıştı. Diyarbakır’da 'kafle’ deriz biz; kafileler halinde yüründüğü için. Orada tehcir, sürgün, soykırım lafları kullanılmaz. İşte babam, kafleye gidenlerin arkasından kalanları tespit etmek için tespihinden bir tane boncuk çekerdi ve 'Şurada şu kadar Ermeni kaldı,’ derdi. Bir tür oyuna dönüşmüştü bu...”

Her bir tespih tanesi bir hikâye içerirmiş elbette. Bir yanıyla Margosyan’ın romanına konu olan çocukların her biri de bir tespih tanesi... Hepsinin yaşı, yaşadığı yer, ailesi, özetle hikâyesi farklı...

Margosyan, yaklaşık 5 yıl çalışmış kitabı üzerinde. Daha önceki kitaplarında dağınık olarak anlattıklarını bu kez bir defada anlatmak niyetiyle yazmaya başlayan Margosyan’a o kaçınılmaz soruyu soruyoruz: “Nerelisiniz?” Yanıt, birden çok sorunun cevabını içeriyor aslında... “Hasbel kader Diyarbakır’da doğdum ama bana sorarsanız Heredanlıyım. Çünkü Heredan benim babamın doğduğu, Diyarbakır’ın şimdiki adıyla Dicle, eski adıyla Piran kazasına bağlı bir köyü. Ben daha 2- 3 yaşındayken babam sorardı; 'Söyle Margos nerelisen?’ diye...

Hemen arkasından da 'Heredanlısın’ derdi. Şimdi ben de çocuklarıma soruyorum aynı soruyu; onlar da  beni mutlu etmek için aynı cevabı veriyor. Babamla aramızdaki bu diyalogun anlamı büyük. Babam Ermeni kimliğini tam olarak yaşayamamış ve bunun ezikliğini duymuş hep... Bu yüzden önceliği Ermeniceyi öğrenmemiz yönündeydi. O bizi hep, yaşayamadığı hayatla bütünleştirmek istedi.”

“1960’lardan sonra Diyarbakır’dan bir göç başladı; tespih çekiyorum ama kimse kalmadı!” diyor Margosyan. “Tespih Taneleri”, hem bir anı-roman olarak hem de yakın tarihe başka bir bakış olanağı olarak okunmalı...

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Sonbahar Elbiseleri

Sonbahar Elbiseleri
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

Bugün kendiniz için yeni başlangıçlar yapmak isteyebilirsiniz. Kendinizi daha iyi ifade edebilmek için hobi edinmek isteyebilirsiniz. Harcamalarınıza dikkat etmeniz gereken günlerden biri. Yüksek beklentiler içinde olabilirsiniz. Güven içinde hissedeceğiniz, size keyif veren yerlerde olmak size iyi gelecektir. Gün boyu iyimserliğinizi koruyacaksınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ev hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Küçük aksaklıklara karşı dikkatli olmalısınız. Evdeki konularla ilgili risk almaya yatkın olabilirsiniz. Karar vermeden önce dikkatli davranmanızda fayda var. Kendi iç sesinize güvenerek hareket etmeniz gereken durumlar söz konusu olabilir. Gün içinde abartıya kaçmamaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yaşayacağınız olaylarla ilgili yüksek beklentiler içinde olabilirsiniz. Abartılı konuşmalar, çıkışlar yapabilirsiniz. Sabah saatlerinde iyimserliğinizi korumak daha kolay olacaktır. Ticari konularla ilgilenebilirsiniz. Sizi iletişimi yüksek bir gün bekliyor. Dolunay etkisiyle tamamlanmalar yaşayabilir, yeni başlangıçlar içinde heyecan duyuyor olabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Maddi kaynaklarınızla ilgili dalgalanmalar olabilir. İşinizle ilgili yüksek beklentiler içine girebilirsiniz. Yaşadığınız olaylarda abartıya kaçan kararlar almaya meyilli olacağınız zamanlar var. Sabah saatlerinde başkalarından gelecek destekler var, bu durum gün içinde sizi rahatlatacaktır.  Parasal birikimlerinizi riske atacak durumlardan kaçınmanızda fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni başlangıçlar yapmak için heyecan duyacağınız zamanlar var. Kişisel açıdan önem verdiğiniz konularla ilgilenmekten keyif alabilirsiniz. Sabah saatlerinde kendinizi daha güven içinde hissedebilirsiniz. Beslenmenize özen göstermelisiniz. Risk almadan önce iki kere düşünmenizde fayda var. İlişkileriniz gündeminizi etkileyebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde farkında olmadığınız durumlar nedeniyle, başınıza gelen olaylarla ilgilenebilirsiniz. Olaylara abartılı yaklaşmamaya özen göstermelisiniz. Kabullenme içinde olacağınız ve içsel süreçler yaşayacağınız zamanlar var. Etrafınızdaki insanlarla iletişimde olmak size iyi hissettirecektir. Tamamlamanız gereken işlere özen göstermelisiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Arkadaşlarınızla keyifli zamanlar geçirebileceğiniz bir gündesiniz. İletişim halinde olduğunuz insanlara karşı abartılı yaklaşmamaya özen gösterin. Sabah saatlerinde pozitif duruşunuzla herkesi etkiniz altına alabilirsiniz. Geleceğinizle ilgili yüksek beklentiler içine girebilirsiniz. Aradığınız yardımı bugün bulacağınız zamanlar var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma ortamınızdaki ilişkiler bugün daha önemli bir hal alabilir. İş hayatınızdaki beklentilerinizin artması davranışlarınızda abartıya neden olabilir. Gün içinde risk almak isteyeceğiniz zamanlar var. Tamamlanması gereken işlerinizi bitirmek için uygun bir gün. Annenizle ilgili konuları gündeminize almanız gerekebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Uluslararası konular gündeminizi etkileyebilir. Yurtdışından gelen konuklarınızı ağırlamak durumunda kalabilirsiniz. Akademik konularla ilgili konulara daha çok zaman ayırmak isteyeceğiniz zamanlar olabilir. Keşfetme ve özgürleşmek isteği içinde seyahat planları yapmaya başlayabilirsiniz. Kendinizi geliştirici aktiviteler içinde olmak sizi keyiflendirecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yaşadığınız sıkıntı ve endişeleri abartma eğiliminde olabilirsiniz. Kriz yaratan durumlardan uzak durmanızda fayda var. Ortaklı para durumlarına karşı beklentilerinizi yüksek tutmanız sizi zor duruma düşürebilir. Kontrollü olmakta fayda var. Sabah saatlerinde beslenmenize özen göstermeniz gereken zamanlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konularla ilgilenmeniz gereken durumlar olabilir. İlişkide olmak ve dengelenmeye ihtiyaç duyabilirsiniz. Sabah saatlerindeki pozitif tavrınızı tüm gün sürdürmenizde fayda var. Gün içindeki konuşmaları abartıp, küslüğe götürmemeye özen göstermelisiniz. Sizi uğraştıran koşullara karşı, sakin tavrınızı korumalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerindeki pozitif davranışlarınızla iş arkadaşlarınızı motive edebilirsiniz. Sağlıkla ilgili konulara dikkat etmeniz gerekebilir. Beslenmenize özen göstermelisiniz. Gün içinde sizi yoran yıpratan koşulları abartmamaya çalışın. Bitirmeye çalıştığınız işleri sonlandırmanızı kolaylaştıran zamanlar var. Yeni başlayacağınız işler için planlama yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber