Şarapta indirimler başladı

Yüzde 63’lük Özel Tüketim Vergisi’nin kalkmasının ardından, şaraplarda fiyatlar inmeye başladı. İlk atağı ithalatçılar yaptı, yerli üreticiler ise oran belirlemeye çalışıyorlar

Şu okurlar âlem insanlar... Kimi tepkileriyle okuduğu yazarı besler ve yüreklendirirken, kimi de insafsızlık ve haksızlık ediyor. Tıpkı şu satırları yazan Cengizhan Işılay gibi: “Yazılarınızda şaraptaki vergi oranlarının yüksekliğinden şikâyet eden bir yazar olarak üretici, dağıtıcı ve restoranlarımızın uygulamadıkları yeni ÖTV oranlarını ne zaman gündeme getireceksiniz diye sürekli bekledim. Ancak ısrarla bu konuya girmemekte; tüketiciye sunulan bu imkânın başta şarap üreticileri tarafında gasp edilmesini görmezlikten gelmektesiniz.

Görmezden gelmedim, aksine bu konuyu ilk ben yazdım
Bu konuyu siz ele almazsanız, siz gündeme getirmezseniz kim ele alacak, kim gündeme getirecek? Biraz iyice Türk şarapları bir Bordo şato şarabının, Barolo’nun, Barbaresco’nun Avrupa’dakinin 2-3 katı fiyatına satılıyor. Bu çarpıklığı işin amatörü olarak ben görüyorken sizin görmemenizi, görmezden gelmenizi aklım almıyor. İçki kültürü yazarı olarak çıkarınız, tüketiciden yana tavır almanızdır. Bizler o şarapları tüketeceğiz ki bu çark dönsün.”
Sayın Işılay’ın fikirlerine katılmamak mümkün değil ama iddia ettiği gibi hiçbir şeyi görmezden gelmiş değilim, nitekim 10 Ocak tarihinde bu sütunlarda sıcağı sıcağına bu konuyu ilk gündeme getiren de ben oldum. Şu satırlar da o yazımdan:
“Hükümetin yılbaşında şarapseverlere verdiği bir ‘hediye’ sayesinde şarabı pahalı kılan tablo artık değişecek. Zira şarabın fiyatını gereksiz yere şişiren, kaliteye dönük yatırımları cezalandıran nisbi vergi kaldırıldı. Dünyanın hiçbir medeni ülkesinde olmayan bu acayip vergi kalkınca, şarabın üzerindeki vergi yükü şişe başına yaklaşık 2 liraya indi. Böylece, yeni üretilecek 40 liralar civarı fiyatlı şarapların, 30, hatta 25 liralara inmesinin önü açıldı. Yerli-yabancı tüm şaraplara uygulanacak vergi, ithal şarap fiyatlarını yerlilerdeki kadar olmasa da indirecek, onları da yaygınlaştırıp şarap ile diğer içkiler arasındaki fiyat makasını daraltacak. Paris’te, Londra’da, Berlin’de 30 avroya satılan Bordo şarabının bizde 300 lira olması gibi bir gariplik ortadan kalkarak turizmde ‘kazıkçı ülke’ imajından kurtulacağız.
Ancak bu vergi indirimi bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Fiyat düşüşlerinin yaratacağı farkı cebine atmak isteyecek
kurnaz restoran işletmecilerinin bu indirimleri tüketiciye yansıtmaması, eskilerin deyimiyle ‘kuvvetle muhtemel’...”

Eski vergiden fiyatlanan stoklar eridikçe ucuzlar daha bol olacak
O yazıyı, “Hükümetin verdiği hediyenin şarapsevere yansıması, biraz da şarap tüketicisinin uyanık ve talepkâr olmasıyla gerçekleşecek” diye bitirmişiz. Kısacası okur bize tepki göstereceğine, bu indirimi yansıtmadığını düşündüğü üretici ve ithalatçılara, marketlere, restoranlara yüklenmeli, onları sıkıştırmalı. Ayrıca ne kadar kurnaz tüccarlar olurlarsa olsunlar, gerek üreticiler, gerek ithalatçılar, gerek market ve restoranlar da ahmak değiller. İndirimler deklare edilmeye başlandı, eski vergiden fiyatlandırılmış stoklar eridikçe tüketiciye de daha fazla yansıyacak.
Kısacası, kaldırılan vergiler tüketiciye yavaş yavaş yansımaya başladı. İthal şarapların batı ülkelerindeki fiyatlarına gerilemesi ise, biraz da bunların tüketiminin artmasına, ithalatçı açısından “birim başı maliyetin düşmesine” de bağlı. Zira Fransa’dan bir Bordo şarabını 50 kasa getirmekle, 500 kasa getirmek arasında bürokrasi, laboratuar analizleri ve gümrük işlemleri açısından büyük bir fark yok, miktar arttıkça bunların şaraba eklenme oranı da azalıyor.
Şarapta ucuzlamayı, tüketicinin takipçi ve ısrarcı olması ile piyasaya yeni girecek oyuncuların yaratacağı rekabet sağlayacak. Benim gibi içki yazarları da, ekranın başına geçince aslan kesilip biraz da kırıp döken okuyucuların, tepkilerini gerçek muhataplarına iletmelerini arzu edecek... 




Şirketler oran belirlemeye çalışıyor
İki büyük ithalatçı firmamızdan Mania, yabancı şaraplarda indirime giden ilk firma oldu. Türkiye’ye gelen ilk Sauternes olan Cordier Collection Privee’yi 151 liradan 87’ye indirdi mesela. Elindeki Chablis Premier Cru’yü 178 liradan 100 liraya, sıkı bir Barolo’yu 186’dan 127’ye çekti. Onlarca ürününde buna benzer indirimlere gitti. Diğer ithalat devi Adco da Torres’in Nerola’sını 83 liradan 39’a, Astica Sauvignon Blanc-Semillon’u 25’ten 20’ye, Pascal Jolivet’nin Sancerre’ini 100 liradan 77’ye indirdi mesela. Corvus da şaraplarını indirime soktuğunu açıkladı, Doluca, Kavaklıdere,
Sevilen gibi yerli üreticilerimiz de indirimi hangi oranda şaraplara yansıtacaklarını belirlemeye çalışıyorlar.