Rahim ağzı olarak da bilinen serviks bazı durumlarda olması gereken açıklıktan çok daha geniş bir açıklığa sahip olabilmektedir. Bu gibi durumlara rahim ağzı yetmezliği ya da servikal yetmezlik adı verilmektedir. Hamileliğin ilerleyen dönemlerinde serviksin yeteri kadar kapalı olamaması durumunda doğum sancıları başlamadan açılma başlayabilmektedir. Böylece erken doğum riski ortaya çıkmaktadır. Servikal yetmezlik genel olarak daha önce rahim içerisinde yer alan miyom ya da poliplerin çıkarılması için histeroskopi yöntemi uygulanmış olanlarda, daha önce doğum yapmış olanlarda, kürtaj yaptırmış olanlarda ve daha önce forseps ya da vakumla doğum yapmış olanlarda görülme riski diğerlerine göre daha fazla olmaktadır. 
 
Servikal Yetmezlik Nasıl Belirlenir?
Servikal yetmezlik tanısı basit bir muayene ile konabilmektedir. Adet dönemi dışında yapılan kontrollerde rahim ağzı açıklığı en fazla 8 mm civarında olmalıdır. 8 mm’den fazla olan rahim açıklığı servikal yetmezlik olarak kabul etmektedir. Hegar bujisi ile yapılan testler ile kesin tanı konabilmektedir. Bu test hastaya herhangi bir rahatsızlık vermeden yapılabilmektedir. Hamilelerde ise bu tanıyı koymak biraz daha zordur. Düşük veya erken doğuma göre daha zor tespit edilebilen servikal yetmezlik kaynaklı doğumlar genellikle hamileliğin 18 - 22. haftaları arasında görülmektedir. Diğer taraftan erken doğum ise genellikle hamileliğin 26. haftasından sonra meydana gelmektedir. 
 
Serklaj Nasıl ve Ne zaman Yapılır?
Serklaj uygulaması için en ideal dönem hamileliğin 12. ve 14. haftaları arasıdır. Buna profilaktik serklaj adı verilmektedir. Diğer taraftan bazı durumlarda doğumdan sonra serklaj yapılması gerekebilmektedir. Bu gibi durumlarda ileriki hamileliklerde de serklaj yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan daha önceden erken doğum yapmış kişilere ya da vajinal ultrasonografide serviskin uzunluğunun 2 cm ya da daha kısa olduğu durumlarda veya amniyotik kesede hunileşme görüldüğünde acil serklaj yapılması gerekmektedir. Ancak doğum aktif bir şekilde başladığında, rahim içerisinde kanama meydana geldiği esnada, su kesesi açıldığında, rahim ya da amniyotik kesede iltihaplanma meydana geldiğinde, fetal anomalilerde ve fetusun canlı olmadığı durumlarda herhangi bir serklaj uygulaması yapılamamaktadır. 
 
Op. Dr. Seval Taşdemir
Kadın Hastalıkları, Doğum
ve Tüp Bebek Uzmanı