Sosyal deney: 20 dolarlık ayakkabıya 200 dolar verilir mi?

Alışveriş alışkanlıklarımız hakkında incelememiz ve öğrenmemiz gereken çok şey var. ABD'li bir ucuz giyim mağazası olan Payless'in yaptığı aşırı üst düzey sosyal deney, kaliteli olsun ya da olmasın, prestijli alışverişler yapmaya yöneldiğimizi ortaya koyuyor.

Sosyal deney: 20 dolarlık ayakkabıya 200 dolar verilir mi?

Fast food İtalyan restoranına girse...

Fast food İtalyan restoranına girse...

Bir İtalyan restoranında, normalde 20 TL vererek yediğiniz zincir fast foodcuların hamburger menüsünü tabakta görseniz ne tepki verirsiniz? "Al şunu önümden yahu" der misiniz garsona? Yoksa, "Buranın da hamburgerleri böyle herhalde" deyip hayatınıza devam mı edersiniz?

Aşağıda anlatacağım olay, tam olarak bunun örneği. Satın aldığımız şeylerin satıldığı mekanlardan ve fiyatlarından ötürü, büyük bir yanılsama boşluğu içine düşüyoruz. Aslında 'o kadar' kaliteli, 'o kadar' güzel ve 'o kadar' iyi olmayabilir mi satın aldıklarımız? 70 TL'lik kazak ile 300 TL'lik kazağın arasında gözle görünür bir fark olmayabilir mi? 

Fiyat yanılgıları

Fiyat yanılgıları

Ucuz ürünlerin genelde peşinden gelen sorunlar olduğunu düşünüyoruz. Ucuz ayakkabı, ucuz çanta, ucuz pantolon gibi örneklere verdiğimiz tepkiler, endişeli gözlerle destekleniyor genel olarak. Kaliteli olduğuna inandığımız bir mağazaya girdiğimizde de müthiş bir güvenle yaklaşıyoruz içerideki ürünlere. 

Ortama da kanıyoruz

Ortama da kanıyoruz

O mağazaların ışıklandırması da vitrinleri de reyon düzenlemesi de ayrı bir etkileyici geliyor zaten. Ucuza nasıl bir önyargıyla yaklaşıyorsak, pahalıya da aynı şiddette ama farklı nitelikte bir önyargıyla yaklaşıyoruz. 

Markalar, markalarımız

Markalar, markalarımız

Belli markalara yüklediğimiz anlam ve misyon dolayısıyla güvenilir addettiğimiz çağda kendini 'kaliteli' olarak tanımlayan ve daha önce hiçbir ürününe sahip olmadığımız markaları da denemek için çabalıyoruz. Fakat yalnızca 'aşırı ödüyor' olabilir miyiz? Bakın, ABD'nin bir mağaza zinciri, nasıl da yakalamış bu alışkanlığımızdan bizi...

'Payless' denemiş

'Payless' denemiş

ABD'nin ucuz giyim mağaza zinciri Payless ("Az öde" anlamına geliyor), reklam ajansıyla birlikte hepimize harcadığımız parayı düşündürecek bir çalışmaya imza atmış.

Payless, Palessi olunca

Payless, Palessi olunca

Payless, sahte ve bu çalışma için kulllanılacak bir küçük mağaza kurup marka ismi olarak da Palessi'yi seçiyor. Palessi lansmanı için bölgedeki tüm Instagram fenomenleri ('influencer' denilen kitlelerin satın alma alışkanlıklarını etkileyici fenomenler) davet ediliyor. Açılan sahte Palessi mağazasına ise, normalde Payless mağazalarında 20-30 dolara satılan ayakkabılar doldurulup 200-300 dolar aralığında etiketler konuyor. 

Sonuç hem şaşırtıcı hem değil

Sonuç hem şaşırtıcı hem değil

Davet edilen Instagram fenomenleri, aşırı kaliteli ürünleri lansmanda aldıklarını düşünerek ellerinde poşetler dolusu ürünle çıkıyor mağazadan. Her fenomen, ciddi alışverişler yapıyor. 

Instagram fenomenleri güvenilir mi?

Instagram fenomenleri güvenilir mi?

Sonuç bu yönüyle hem şaşırtıcı hem de değil. Kim öyle 'kaliteli' bir lansmana davet edilse benzer şeyler yapardı muhtemelen. Fakat insan Instagram'da milyonlarca kişinin neyi satın alması gerektiğiyle ilgili öneriler veren koca koca fenomenlerin ucuz ve pahalıyı ayırabilmesini bekliyor.

Paraları iade edilmiş

Paraları iade edilmiş

İlgili fenomenlerin tamamına lansmanda harcadıkları para açıklama yapılarak iade edilmiş. Lansmandan görüntüler de bir reklam filmi haline getirilmiş. Yılların Payless'i, Palessi olunca büyük ve gözde markaya dönüşebiliyor demek ki...

Kriterleri gevşetme zamanı mı?

Kriterleri gevşetme zamanı mı?

Payless-Palessi örneği, sahiden özeleştirimizi yapmamız ve bu özeleştiri sonucunda alışveriş alışkanlıklarımızdaki kriterlerimizi ölçüp biçmemiz için bir fırsat olabilir mi? Markaları göz önünde bulundurmaktansa, üstümüzde nasıl göründüğünü ve kullanışlı olup olmadığını değerlendirmek üzerine bir karar almanın tam sırası sanki.


andac.uzel@demirorenmedya.com
twitter.com/andacuzel







 

Bu makaleye ifade bırak