Günümüz değişen sosyal yapısında teknolojik gelişim hayatımızın bir çok alanında önemli bir yer oluşturmaktadır.Teknoloji çağının getirdiği olumlu özellikler yanında, kontrolsüz kullanım ya da bilinçsiz kullanım sonucu oluşan farklı sorunlarda oluşmaktadır. Öyle ki, artık bilimsel araştırmalara konu olmaya başlamıştır. Bu araştırma sonuçlarıyla ve insanların hayatlarında oluşan şikayetler, işlevsellik kaybı gibi nedenlerle yeni yeni destek verilmesi gereken sorun odakları gelişmektedir.

Sosyal medya bunlardan birisidir. Sosyal medyaya artık sadece bilgisayarlardan değil, elimizin altında bulunan tablet, akıllı cep telefonlarından da kolayca ulaşmaktayız. Hatta öyle bir durum mevcutki: Sosyal ortamlarda, insanlar ile birlikteyken bile sosyal medya yoluyla iletişim kuran özellikle genç bir nesil hızlı adımlarla ilerlemektedir.

Birçok platformda konu edinilen, üstünde durulan bu sosyal medya bağımlılığı maalesef ki çocuklarımızı da oldukça olumsuz etkilemektedir. Bilimsel platformlarda yapılan çalışmalarda, sosyal medya paylaşımlarının çok azının gerçeği yansıttığı, sanal, popüler bir dünya yarattığı ve kişilerin kendilik algısı ve hayatlarıyla ilgili yetersizlik duygusuna neden olduğu bildirilmektedir.

Bu kadar hızlı gelişen bir alanda biz yetişkinler bile zaman zaman nasibimizi alırken, taptaze, aydınlık, geleceğin üretken zihinleri olacak çocuklarımızı nasıl koruyacağız? Özellikle ev tipi bilgisayar kullanımı daha denetlenebilirken, taşınabilir iletişim araçlarının kontrolü daha zor olmaktadır.

Nasıl koruyacağız sorusuna tekrar dönersek, ilk adım her konuda olduğu gibi öncelikle örnek olmaktır. Teknolojik iletişim araçlarını bilinçli kullanan yetişkinler olarak onlara ilk desteği verebiliriz. Günümüz aile yapısında genelde anne-baba çalışmaktadır ve çocuklar ya okul ortamlarında veya bakıcılarla kalmak durumundadır. Bu değişen sosyo-ekonomik yapı içinde artık doğal bir süreçtir. Fakat, ebeveynler eve geldikten sonra artık çocukla yeterli zaman için özen gösterilmesi şarttır. Akşam evde birlikte olunan saatlarde, tv, pc, tablet, telefon kullanımlarını ciddi kontrol altına almak ama bunu yaparken sadece çocuğa sınır koymak değil aynı kurala kendimizin uyması da çok önemlidir.

Özellikle akşam yemek saatlerinin, ailenin birlikte sohbet ettiği zamanlar olarak değerlendirilmesi ve bu iletişimde paylaşımcı olunması temel kurallardan birisidir. Yemek sonrası ailece yapılacak aktivitelere birlikte karar verilmesi uygun bir tutum olacaktır. Bu şu demek değildir, tamamen teknolojik iletişim, medya kanallarını hayatımızdan çıkartalım. Bu istesek de çok mümkün olmayacaktır. Onun için bilinçli ve sınırlı kullanımı öğretmek ve sağlamak için biz yetişkinlerin özenli olması çok önemlidir.

Bilgisayar kullanımında, bilgisayarın ortak alanlarda bulundurulması, çocuğun odasına kapanarak kontrolsüzce kullanımını sınırlayacak bir davranıştır. Bunun yanında uygun yaş düzeyine gelmeden akıllı telefon almamak, yaşı uygun olduğunda alındığında da çeşitli sosyal medya hesaplarına giriş için kuralları konuşmak ve anlaşmalar yapmak, her sıkıldığında veya huzursuzlandığında çocuk onu oyalamak için bu araçları özellikle kullanmamak en temel dikkat edilmesi gereken durumlardır.

Çünkü, günümüzde artık sosyal medya bağımlılığı, bu durumlardan dolayı ortaya çıkan kişinin kendilik algısında bozulmalar, kendi yaşamındaki eksikleri abartarak farklı davranış yollarına sapmalar çok sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Psikiyatri alanında çalışan bizler, psikologlar ve sosyologlar bu konularda ciddi durumlarla karşılaşmaktayız. Hatta obezite, aşırı zayıflık, vücut algısında sorunlar gelişmesi nedeniyle insanların ciddi cerrahi müdahalelere müracat etmesi gibi birçok alanı ilgilendiren ciddi bir TOPLUMSAL SORUN olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu nedenle biz yetişkinlere düşen en büyük görev önce doğru rol model olmaktır. Aşırı katı, kısıtlayıcı olmadan doğru kullanımı, etkin faydalanımı çocuklarımıza öğretmeliyiz. Teknoloji çağı çocuklar oldukları için tamamen kısıtlamak mümkün olmayacağı için aman dikkat. Farkında, dikkatli yetişkinlere teşekkürler.

Dr.Bengü Kayatürk
www.drbengukayaturk.com