Eskiyalarin sonuncusu
"Eskiya" - Yon / Sen: Yavuz turgul / Gor: Ugur icbak / Muz: Erkan Ogur, Askin Arsunan / Oyn: Sener Sen (Eskiya Baran), Ugur Yucel (Cumali), Sermin Sen (Keje), Yesim Salkim (Emel), Kamuran Usluer (Berfo - Mahmut Sahoglu), Ozkan Ugur (Sedat), Ulku Uzun (Emel'in annesi).
Alin Tsciyan
Artik, Sicilya ekolunun Amerikan yorumu mafya moda! Kenar mahalle bickinlarinin, kente gocup koyunde yaka silktigi agasina oykunenlerin "reis" rolu kestigi; buyuk baliklari doyururken sebeplenen irili ufakli ceteler... Ve birkac ahtapot: Sanayi, ticaret, burokrasi, guvenlik, iletisim... Her alana yayilmis; resmi kurumlardan yasa disi orgutlere dek her yere bir kol uzatmis; "askta ve savasta her yol mubah"tan ibaret felsefelerine dayanip vantuzlariyla kar ve guc emen ahtapotlar.
Filmimizde her beden suclu bulunur: Otuz bes yil hapis yattiktan sonra gun yuzu goren gercek eskiyalarin sonuncusu Baran. Baran'i ihbar edip altinlarini calan, caldigi parayla Baran'in sevdigi kiz Keje'yi babasindan satin alan ve ulkenin en zengin (ve saibeli) adami Mahmut Sahoglu haline gelen Berfo. Sevgisiz kaldigi, cinsel tacize ugradigi cocuklugunun acisini sert adamliga soyunarak kapatmaya calisan saf Cumali. Beyoglu bolgesi uyusturucu trafigini yoneten koy kokenli Demircan. ("Hirsizlik, dolandircilik... Hepsi nisana gore yoksa yapilmazdi!")
Eskiya'nin baraj golu altinda kalan koyunde tek basina yasamini surdurmeye calisan Nene, kurda kusa yem olmamasi icin onu goturmek isteyen Eskiya'ya soyle der: "Kurt ve kus bizdendir. Asil kotuluk baska yerde." Yani kentte... insanin dogadan uzaklastikca dogal hukuktan da uzaklasip kendi koydugu birtakim kurallari adalet sandigi yerde. Berfo'nun yaptigi tum kotulukler icin Keje'ye askini bahane etmesi, Emel'in sevgilisi Sedat'i hapisten cikarmak icin Cumali'nin askini kullanmasi gibi sevginin bile saptirildigi buyuk kentte Eskiya ve Cumali, kisa surede baba ogul olmayi basarirlar.
Boylesine guzel bir oykuye, cok ozenli bir goruntu yonetimine, Sener Sen ve Ugur Yucel'in karizmalarina, ana konuyu destekleyen Tarlabasi'ndan insan, sokak ve cati manzaralarina, Necdet Mahfi Ayral ve Kayhan Yildizoglu'nun canlandirdiklari yasli aktorlerin trajik oykulerine karsin bu filmi niye sevmedigimi aciklamakta gucluk cekiyorum. "Eskiya"da, tum yerel ozelliklerin yani sira oylesine baskin bir Hollywood aksiyon filmi havasi (parodisi degil) var ki! Kacma kovalama, silahli catisma ve diyaloglar Tarantino, Woo vb. bir yonetmenin filmini izlediginiz sanisina kapilmaniza yol aciyor. Dogrusu bu da hic ironik degil, bunaltici.
Bir elestiri de casting'e: Yardimci rolleri unlulere dagitmakla belki bir miktar daha izleyici cekilebilir ama usta oyuncularin yaninda cok zayif kaliyorlar.
Yavuz Turgul, basta "Muhsin Bey" olmak uzere her filmini sevdigim bir yonetmen. (Bu gorusumu rahatlikla genellestirebilirim.) Ancak filmografisi "Muhsin Bey"den bu yana dusen bir egri ciziyor.