Irak petrolu yolda, piyasalar tedirgin...
Irak petrolunun Yumurtalik'a akmasi icin geriye sayma islemi baslarken, petrol fiyatlarinin istikrarindan endise duyan dunya piyasalari, "bekle - gor" taktigi uygulamaya basladi
Sema EMiROGLU - NEW YORK
Petrol ihrac Eden Ulkeler Teskilati'na (OPEC) uye ulkeler gecen hafta yaptiklari toplantida Irak'in yeniden piyasalara donusunu fazla onemsemezken, uzmanlar, Irak'in petrol ihracina baslamasinin petrol fiyatlarini asagiya cekebilecegini, OPEC'e zarar, tuketiciye ise fayda getirebilecegini belirtiyorlar.
Yillardir petrol fiyatlarindaki artistan memnunluk duyan OPEC ulkelerinin, uretim kapasitesini en az alti ay icin mevcut duzeyde tutma karari almalarina ragmen, Irak'in 986 sayili "gidaya karsi petrol" kararini kabul ettigini aciklamasi bile. New York borsasinda petrol fiyatlarinin bir ara 50 cent kadar dusmesine neden oldu. Daha sonra yari yariya iyilesme kaydederek, varil basina 23.49 ABD dolarindan kapandi ve dusme miktari, 26 centte kaldi. Gozlemciler, Irak petrolunun akmaya baslayacagi haberiyle birlikte, fiyatlar icin "bekle gor" anlayisinin yayginlastigina dikkat cekiyorlar.
YUKSELEN FiYATLAR
Ote yandan, Irak hukumetine, ambargodan zarar goren Irak halkinin gida ve ilac ihtiyacini karsilamak icin ilk alti ay icinde 2 milyar dolarlik petrol satma imkani verecek olan 986 sayili BM kararinin, 15 Aralik'a kadar hayata gecirilmesi bekleniyor.
Irak'in, kararin uygulanmasina yonelik itirazlarini gecen hafta basinda resmen kaldirmasi ile baslayan surec, BM Yaptirimlar Komitesi'nin Irak petrolu icin fiyat belirleme formulunu kabul etmesiyle son asamasina geldi. Irak makamlari, Korfez savasi'ndan sonra Kerkuk - Yumurtalik boru hattinin kapanmasi uzerine devreden cikarilan olcum sisteminin tamir edildigini ve BM'nin resmen onay vermesi halinde, petrolu bu haftadan itibaren akitabileceklerini bildirdiler.
BM tarafindan gorevlendirilen Hollanda'nin Saybolt firmasinin da, olcum sisteminin, kabul edilen standartlara ulastigini resmen onaylamasinin ardindan, petrol akisini gozlemlemekten sorumlu 14 denetci, boru hattinin Irak uzerindeki noktasi Zaho, Turkiye'deki cikis noktasi Ceyhan ve Basra Korfezi'ndeki Mina Al - Bakr bolgelerine yerlestirilecek.
Gida dagitimini kontrol edecek BM denetcilerinin de goreve baslamaya hazir olduklari belirlendikten sonra, BM Genel Sekreteri Butros Gali, petrolun Kerkuk'ten Yumurtalik'a akmasini saglayacak nihai onayi verecek Irak'in satistan elde edecegi gelirin yuzde 30'u, BM Tazminat Fonu'na yatirilirken, 150 milyon dolarlik gelir karsiligindaki gida ve ilac, Irak'in kuzeyindeki Dohuk, Erbil ve Selaymaniye vilayetlerine ozel uzman denetiminde gonderilecek.