Eskiya...
Hasan Pulur
CUMARTESi gecesi bir arkadas telefon etti:"Neredesin yahu?"
"Eskiya'ya gittik?"
"Hangisine?"
Arkadas hakli, memlekette o kadar cok eskiya var ki, "Hangisine?" diye sormakta hakli...
Oysa bizim gidip gordugumuz eskiya Yavuz Turgul'un "Eskiya"si, basrollerde Sener Sen ile Ugur Yucel'in oynadigi film..
* * *
35 yil hapis yattiktan sonra, Viransehir cezaevinden cikan, Cudi Dagi'nin eskiyasi Baran, "Sener Sen", onu ihbar edip hapse attiran, sevgilisini kaciran ve simdi muteber isadamlarindan olan hasmini bulmak icin, istanbul'a gelir... 10 milyonluk sehirde hasmini "tek tek" arayacaktir. Koca sehirde ilk tanidigi "Tarlabasi bitirimi" Ugur Yucel'dir. O, dagi tasi titreten eskiya, istanbul'da aciz, sefil kalir, cunku eskiyanin istanbul'da sadece kiligi degil, konumu da degismistir, Cudi Dagi'nin eskiyasi Tarlabasi'na uymaz.
"Eskiya"nin Tarlabasi'nin arka sokaklarinda kaldigi otelde kimler yoktur ki, kendisini sinemaya kurban etmis buyukelci oglu (Kayhan Yildizoglu), ayni otelde kalan, komunist rejimden kacan Beyaz Rus (Necdet Mahfi Ayral), issiz, gucsuz bitirimler, mafya babalari ve bozuntulari, orospular, pustlar, pezevenkler...
* * *
BiRKAC kere de yazdik, bizim sinemayla ilgimiz, bir seyirci olmaktan oteye gecmez, ne sinema ogrenimi yaptik, ne de sinema elestirmeniyiz... Ama zaman zaman gordugumuz bir filmi, ozellikle Turk filmleri uzerinde birkac satir yazariz.
"Ozellikle Turk filmleri" dedik, cunku Turk filmlerine haksizlik edildigi kanisindayiz.
Tabii, bu haksizliga destek olanlar da vardir; pespaye film cevirenler, ya da insani bunaltan, icini karartan, hafakan bastiran sanat (!) filmleri.
Mujdat Gezen pazar gunu soyle yaziyordu:
"Turk sinemasina en buyuk kotulugu sikici filmler ceken yonetmenler yapti. insan sinemaya, ne kadar az sikilirim acaba, diye gider mi? Seyirciyi sinemadan kacirdilar. Kotu yerli film yapan diger ucuzcular gibi. Bir film izledim ve bu karara vardim. Cok kotuydu, o nedenle adini veremiyorum." (Cumhuriyet- 1.12.1996)
* * *
"ESKIYA" bize gore bunlarin disinda bir film, bir bakiyorsunuz gercegin tam ortasinda, bir bakiyorsunuz "Eskiya" destanlasiyor... Hele bir son sahne var ki...
"Eskiya"ya, "Muhsin Bey"i gorecegiz, ya da "Zugurt Aga"daki Sener Sen'i seyredecegiz, diye gidenler, umduklarini bulamazlar...
Cunku bu film "Eskiya"dir, ne "Muhsin Bey"dir, ne de "Zugurt Aga"...
* * *
BiLiRSiNiZ, filmlerin sonunda "isim listesi" vardir, basoyuncudan figurana, yonetmenden kurgucuya, isikciya, hatta ulastirmada calisanlara kadar herkesin adini yazar. Bu liste hem seyirci, hem de filme emegi gecenler acisindan cok onemlidir. Seyirci, "Su rolu oynayan acaba kim?" diye merak eder, ogrenir, emegi gecenler adini okur, sevinir.
"Eskiya"nin sonunda da bu liste vardi, ama, okuyabilene askolsun, oyle hizli geciyordu ki!
Mesela biz "Mafya babasi"ni oynayan oyuncuyu tanimiyorduk, merak etmistik, listeyi, oyle hizli gectiler ki, yakalayamadik...
Elbette film "Yavuz Turgul" filmidir, basoyuncular Sener Sen ile Ugur Yucel'dir, ama digerlerinin de emegi, emek degil midir? Deveye hendegi atlatan bir tutam ot'tur, onu da esirgeriz.
* * *
"ESKIYA"dan ciktik, kimbilir hangi eskiyalarla karsilasacagiz diye...
Hayret, "Emek" sinemasinin girisinde bir levha:
"Emeklilere, 65 yasini gecenlere ve ozurlulere bilet, 50 bin lira."
Sinema Muduru Hikmet Dikmen, "Onlara ozel ilgi gosteriyoruz, hatta ozurlulerin yanindakilere, refakatcilara da ayni tarifeyi uyguluyoruz, 50 bin lira aliyoruz" diyor.
Neyse, demek, hala eskiyaya tumuyle teslim olmamisiz, direnenlerimiz de var.