'Koleksiyoner olunmaz, doğulur'

'Koleksiyoner olunmaz, doğulur'

'Koleksiyoner olunmaz, doğulur'
25 Ekim 1998
Sibel ARNA - Rana CABBAR Yıllardır antika eserlerle ilgilenen Raffi Portakal, Sakıp Sabancı'nın Metropolitan Müzesi'nde açtığı serginin bizim açımızdan miladi bir tarih olduğunu söylüyor.

Raffi Portakal, yıllarını antika eserler arasında geçirmiş bir isim. Antika eser konusunda yayınları bulunan, sanat galerisi sahibi olan Raffi Portakal'la Türkiye'deki antika çevrelerinin durumunu, biriktirme ile koleksiyon arasındaki farkları ve son gelişmeleri konuştuk. Portakal, sanatseverlerin yakından ilgileneceği bilgiler verdi.
* Günümüzde antika çevresinde sanat bilinci yok. Birikim yok. Çoğu insana yabancı gelen bu çevreye üçüncü şahıs olarak siz nasıl bakıyorsunuz?
Ben içinde bulunduğumuz dönemde bir sanat miladında olduğumuzu düşünüyorum. Herkes mali milattan söz ediyor. Ama bu başka bir şey. Sanatın ve kültürün ne kadar önemli olduğunu Sakıp Sabancı, Metropolitan Müzesi'nde bize anlattı. Eğer eserin kaliteliyse sergileniyor. Özgün bir eser sahibi olmanın en çok etkili olduğu nokta Metropolitan Müzesi'ydi. İnsanların içine bir umut doğdu. "Acaba bizim eserlerimiz de sergilenir mi?" dediler. Bizim toplumumuzda bir şeyin önemli olduğunun anlaşılması için etkinin dışarıdan gelmesi lazım. Metropolitan Müzesi bize bu anlamda çok fazla şey öğretti.
* Mesela?..
Öncelikle kaliteli eserin kalitesizden ayrılması gerektiği anlaşıldı. Birikim ve koleksiyon farklı anlamlara geliyor. Koleksiyoner olunmaz doğulur. Koleksiyon aşkına sahip olmak, onunla doğmak gerekir. İşte bu aşk bilgiyle donandığı zaman da gerçek bir koleksiyoner olunur.
* Peki, Türkiye'deki koleksiyonerlerin sayısı artarsa ne olur?
Toplumun bütününe moral gelir. Bizim sadece askeri başarılarımız yok. Sanatta ve kültürde de büyük başarılarımız var. Her şeyden önce aslında bu toplumun birikimi çok fazla. Bu birikimlerin bir an önce koleksiyonlar haline getirilmesi gerekiyor.
* Koleksiyon yapmak isteyenlere nasıl hareket etmelerini söylersiniz?
Öncelikle akıllarını şekillendirmeleri gerekiyor. Paralarını ve akıllarını doğru kullanmalılar. Herkesin hat koleksiyoneri olması gerekmez. Parasını ziyan etmesin, yeter.
* Metropolitan Golden Müzesi'nde yer almak Türkiye'ye başka neler getirdi?
Bu sergiyle Türkiye, dünyanın sanatsal değerini yakalamış oldu. Ve tüm dünya sergimizle orantılı olarak bizi tanımış oldu. Çünkü Amerika çok fazla turist çeken bir ülke. Japon'undan Alman'ına kadar herkes o müzeyi gezecek. Bu sergi insanları öylesine harekete geçiren bir şey ki, durgun suya atılan taş dalgalar yarattı ve o dalgalar gün gelecek kıyıya vuracak. Sakıp Sabancı'nın Golden Letters (Altın Harfler) koleksiyonyla Metropolitan Müzesi'ne girmesi uluslararası bir hadisedir. Metropolitan Müzesi müdürleri "Bize artık Van Gogh sergisi yapmak ilginç gelmiyordu. Siz bize çok enternasyonal bir tat verdiniz," diyorlar. Amerika'daki gazetelerin, özellikle de New York Times'ın uzmanlarının sergiye yaklaşımları çok güzel. Takdirler, tenkitler, yapıcı eleştiriler... Ey insanlar, fark edin. Bu miladi bir tarih. Bizi bize tanıtan bir milat.
* Bundan sonra neler olacak? Milattan sonra yani...
Yenilerin şansı var bence. Çünkü iyi bir örnek oluştu. Pozisyonunu bu örneğe göre alıp kötü şeylere para harcamamalılar. Öğrenme sürecinin çabuk kullanılması gerekiyor. Sanat ve türevleri evlilik gibidir. Eser hakkında her şeyi bilmesi gerekir. Örneğin insanlar sanat tarihiyle ilgili dersler almalı. Bu sayede kıyaslama yapmayı öğrenir. Bir simgenin hangi döneme ait olduğunu tam bilmeniz gerekir. Bir şeyi keşfetmek ve ucuza almak zevk verir. Eğer sen karşındakinden fazla birşey biliyorsan, donanımın tamsa ucuza alırsın.
* Koleksiyon yapmanın incelikleri nelerdir?
Koleksiyon yapmakla biriktirmek arasındaki farkın kesinlikle bilinmesi gerekiyor. Koleksiyon bir bütünlük sağlamaktır. Örneğin kaşık koleksiyonu yapacaksın. Diyelim ki Osmanlı kaşık koleksiyonu yapmaya karar verdin. Hangi dönemi yapacağını bilmelisin. 19. yüzyıl kaşığı yapacaksan bilgi lazım. Hangi madenden yapılmış, hangi tarz materyaller kullanılmış. Otantik mi, değil mi? Sorulacak bir yığın sorunun cevapları doğrultusunda koleksiyon yapmalısın. Eğer her kaşığı alır toplarsan, biriktirirsin.
* İlerleyen günlerdeki planlar ne?
Sakıp Bey'le Metropolitan'da açtığımız serginin aynısını Los Angeles'ta açacağız. Çok daha fazla heyecanlıyız. Eserler aynı ama ilerleyen günlerde orayı süsleyecek insanlar farklı.
* Bu yılki müzayedelerden biraz bahseder misiniz?
Az eser var. Dolayısıyla hat koleksiyonları kuvvetlenecek. Osmanlı hatlarına yönelik bir müzayede olacak.

ABD Başkanı Trump: Türkiye'ye tüm yaptırımların kaldırılmasını emrettimABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin operasyonu bağlamında getirilen yaptırımların kaldırılması için talimat verdiğini açıkladı. Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, 14 Ekim'de Türkiye'ye getirilen yaptırımların resmen kaldırıldığını açıkladı.

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber