Tüp Mide Ameliyatları
Obezite Cerrahisi, son yıllarda adını sıklıkla duyduğumuz etkili  zayıflama yöntemlerinin tamamını kapsayan bir cerrahi tedavi şeklidir. Günümüzde, tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde de en sık uygulanan obezite cerrahisi çeşidi ise kısaca “TÜP MİDE” olarak adlandırılan Sleeve Gastrektomi ameliyatıdır. Bu yazımızda ana hatları ile Tüp Mide ameliyatını sizlerle birlikte her yönüyle ele alacağız. 
 
Tüp Mide Ameliyatı Nedir?
Tüp Mide ameliyatı bir “Mide Küçültme” ameliyatıdır. Bu ameliyat tamamen kapalı olarak yani karında büyük kesiler yapılmadan, video kamera kaydı altında özel aletler yardımıyla uygulanır. Temel de yapılan ise, ortalama 1000 cc civarında olan midenin hacminin, yaklaşık 100 cc boyuta küçültülmesinden ibarettir. 
 
Kimler Tüp Mide Ameliyatı Olabilir?
Obezitenin ameliyat ile tedavisinin hangi şartlarda uygulanması gerektiği çok net kriterler ile belirlenmiştir. Aralarında Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan Diyabet Birliği (ADA), Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF)’nun da olduğu birçok uluslararası saygın örgütün oluşturduğu ve kabul ettiği bu standart protokol, 1992 yılından bu yana  tüm dünyada yaklaşık 26 yıldır tedavi süreçlerinin ana kılavuzunu oluşturmaktadır.
 
Obezitenizin boyutu ve obeziteyle ilişkili ortaya çıkan sağlık sorunlarının ağırlığı, cerrahi tedavinin gerekli olup olmadığında ana belirleyici unsurdur. Kilo fazlalığı vücut kitle indeksi ile belirlenir. Öncelikle obezitenin sınıflandırmasını gözden geçirmek, kime ameliyat uygulanacağını anlamak için doğru olacaktır. 
 
Obezite Nedir ya da Her Kilo Fazlalığı Obezite midir?
Boyumuz ile kilomuz arasında “Vücut Kitle İndeksi” (VKI) adı verilen bir oran mevcuttur. Obezitenin olup olmadığına ve obezite varsa nasıl tedavi edileceğine bu orana bakarak karar verilir. 
 
Vücut Kitle İndeksi değerlerine göre obezite aşağıdaki gibi sınıflandırılır. 
VKI  < 20="" kg/m2=""  ="">
VKI  20-25 kg/m2  Normal
VKI  25-30 kg/m2  Fazla Kilolu (Over-weight)
VKI  30-35 kg/m2  Hafif Obezite (Class l)
VKI  35-40 kg/m2  İleri Düzey Obezite (Class ll)
VKI  40-50 kg/m2  Morbid Obezite (Class lll)
VKI  > 50 kg/m2   Süper Obezite (Class lV)
 
Kimler Obezite Cerrahisi Adayıdır?
Vücut Kitle İndeksi 40 kg/m2 üzerinde olan tüm bireyler “Morbid Obezite” derecesindedir. Morbid Obezite durumunda en etkin ve kalıcı kilo kaybı obezite cerrahisi ile elde edilmektedir. Morbid Obezite varsa, eşlik eden bir sağlık sorunu yada ek hastalık olup olmadığına bakılmaksızın, obezite cerrahisi uygulanabilinir.
 
Vücut Kitle İndeksi 35-40 kg/m2 arasında ve eşlik eden Şeker Hastalığı (Tip 2 Diyabet), Hipertansiyon, Kalp hastalığı, Uyku Apnesi, eklem bozuklukları, Kolesterol yüksekliği gibi hastalıkları olan bireyler de, en etkin ve kalıcı düzelmeye obezite cerrahisi ile ulaşabilirler. 
 
Tüp Mide Ameliyatı Öncesi Diyet Yapılmalı mıdır?
Her hangi bir obezite cerrahisi kararı almadan önce, diyet ile hareketli ve aktif bir gündelik yaşam şekli değişimi denemiş olmak ve bu konuda samimi çaba harcamış olmak gerekir. Çünkü obezitenin temel tedavisi diyet ve yaşam şekli değişimi olduğu gibi, bu şekilde kilo veremeyen kişilerde, obezite cerrahisi sonrasında da benzer alışkanlıkların edinilmesi istenmektedir. Bu nedenle daha önce hiç diyet ve egzersiz çabası olmamış kişilerin, obezite cerrahisi sonrasında daha fazla sıkıntı yaşayabildikleri gözlenmektedir. 
 
Tüp Mide Ameliyatının Öncesinde Ne Kadar Süre Hazırlık Diyeti Yapılmalıdır?
Tüp Mide Ameliyatı yada genel olarak obezite cerrahisi öncesinde hazırlık nasıl olmalıdır yada ne kadar ve ne şekilde diyet yapılmalıdır soruları halen net bir sonuca ulaşmamıştır.
 
Farklı cerrahi ekiplerin farklı yaklaşımları olabilmektedir. 
Genelde birkaç günlük sıvı ve berrak beslenme, ameliyat öncesi vücudun dinlendirilmesi, barsakların rahatlaması ve ameliyatın kapalı alanda (karın kesilmeden) yapılacağı düşünüldüğünde, kolayca gerçekleştirilmesi için yeterli ve gerekli görülmektedir. Bazı ekipler bu kısa dönem sıvı beslenmeye, ishal yapıcı ilaçları da ekleyerek barsakların tamamen boşaltılmasını önerebilirler. 
 
Ameliyat öncesi 30 yada 45 gün öncesinden başlayan uzun dönem protein ağırlıklı ve yağsız beslenme diyetleri de bazı cerrahlar tarafından uygulanabilmektedir. Bu şekilde uzun dönem hazırlık, karaciğer boyutunu küçültmek ve beslenme bozukluğunu düzelterek, vücudu protein açısından zenginleştirmek için uygulanır. 
 
Aslında hastası için en uygun olacak hazırlığı, doktoru en iyi şekilde belirler. Her hastaya aynı hazırlık yapılmayabilir ve  farklı uygulamalar olabilir. Önemli olan hastanın obeziteye rağmen içinde bulunduğu “Beslenme Bozukluğu” yada “Beslenme Yetersizliği” durumunun değerlendirilerek tedavinin planlanmasıdır. 
 
Tüp Mide Ameliyatından Sonra Ne Kadar Hastanede Kalınır?
Tüp Mide Ameliyatı tamamen laparoskopik yöntemle (kapalı olarak) uygulandığı için, hastalar ameliyat sonrası ilk saatlerde ayağa kaldırılır ve yürümeye başlarlar. Ameliyat sonrası 1 ile 3 gün arasında hastanede takip edildikten sonra evlerine dönebilirler. Farklı cerrahlar hastalarını farklı sürelerde taburcu edebilirler. Hastanede ne kadar kalınacağı tamamen sizin kendi sürecinize bağlıdır. 
 
Tüp Mide Ameliyatından Sonra Ne Zaman Gündelik Hayata Dönerim?
Tüp Mide Ameliyatı, kısa süren, hızlı iyileşme dönemi olan bir laparoskopik obezite cerrahisi yöntemidir. Tüp Mide Ameliyatı olan kişiler, hastaneden çıktıktan birkaç gün sonra rahatlıkla işlerine ve gündelik hayatlarına dönebilirler. 
 
Tüp Mide Ameliyatından Hemen Sonra Nasıl Beslenmeliyim?
Tüp Mide Ameliyatı olan kişilerin ilk bir iki ayda sıvı alımlarının takibi çok büyük önem taşır. Çünkü ilk aylarda, bir bardak suyu bile rahatlıkla içmek mümkün olmaz. Dolayısıyla susadığınız zaman bir anda susuzluğunuzu giderecek sıvı almanız mümkün olmaz. Bu nedenle sık sık ve azar azar su içmeye önem gösterilmelidir. 
 
Tüp Mide Ameliyatından Sonra Şeker Yenilebilir mi?
Tüp Mide Ameliyatı katı gıdaların alımını kısıtlayan bir mide küçültücü yöntemdir. Sıvı gıdalar ilk birkaç ay haricinde genelde çok iyi tolere edilir. Bu nedenle özellikle kalorili gıdaların alımından uzak durulması, etkin kilo kaybı ve bunun uzun dönemli korunması için çok önemlidir. 
 
Şekerli gıdalar genelde yumuşak olmaları ve çok işlem görmüş olmaları nedeniyle, küçültülmüş mide tüpünden hiç zorlanmadan geçerek, çok miktarlarda tüketilebilirler. 
Unutulmamalıdır ki, Tüp Mide ameliyatı, gıdaların emilip özümsenmesinde en ufak bir etkiye sahip değildir. Yani mideden barsaklara geçen her şey, her zaman tam olarak emilir. 
 
Şekerli gıdalar, başta çikolata ve diğer tatlılar olmak üzere, yüksek kalori içerdiklerinden dolayı, kilo geri alımının ve yetersiz kilo kaybın oluşmasının  en sık nedenidir. Tüp Mide Ameliyatı sonrasında, şeker tüketiminin tam olarak kesilmesi, başarılı kilo kaybı için ön şarttır. 
 
Tüp Mide Ameliyatından Sonra Ne Kadar Kilo Verilir?
Tüp Mide Ameliyatı, etkili ve kalıcı bir obezite cerrahisi yöntemidir. Tüp Mide ameliyatı ile fazla kilonuzun yaklaşık % 75’i ve üzerini verebilirsiniz. Örneğin 160 cm boyunda ve 100 kilo bir kişi, ortalama 39 kg/m2 vücut kitle indeksine sahiptir. Tüp Mide ameliyatı ile ortalama 35-40 kg vermesi hedeflenir. 
 
Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Geri Kilo Alımı Olur mu?
Tüp Mide Ameliyatı, daha önce de belirttiğimiz gibi, sadece mide hacmini küçülten bir ameliyattır. Katı gıdaya karşı etkili olmakla birlikte, başta şekerli gıdalar ve tatlılara karşı koruyucu etkisi yoktur. İlk 1,5-2 yıllık balayı dönemi geçtikten sonra, midede esnemeler de kişiden kişiye farklılıklar göstermekle birlikte, genelde görülmeye başlar. İlk başlarda yoğun olarak açlık hissinin kaybolması belirgin iken, zamanla acıkma hissi dönmeye başlar. 
 
Bütün bu faktörlerin üzerine, bir de yaşam şekli değişimi tam yapılmamış ve beslenme kurallarına uyulmamış ise, geri kilo alımı kolaylıkla görülebilir. 
 
Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Geri Kilo Alımında Ne Yapılmalıdır?
Tüp Mide sonrası geri kilo alımı, çoğunlukla düzensiz ve yanlış beslenme ile hareketsiz bir gündelik hayat nedeniyle meydana gelir. Kilo alımı yaşayanlarda genellikle doğru bir beslenme şekli ve düzenli bir egzersiz programı ile, daha iyi bir kilo kaybı elde etmek kolayca mümkün olmaktadır. Ancak her türlü denemeye ve çabaya rağmen başarılı olamayan hastalarda, farklı yöntemlere düzeltme yada Revizyon Cerrahisi teknikleri ile uzun dönemli kilo kontrolü sağlanır. 
 
Tüp Mide Ameliyatı Hakkında Akılda Kalması Gerekenler
Tüp Mide Ameliyatı bir mucize değildir. Kendiniz için yapmanız gereken değişimlere yardımcı olacak güçlü bir tedavi şeklidir. Ancak sadece ameliyat tek başına yeterli ve etkin kilo kaybı elde etmeye yeterli olmaz. Tüp Mide Ameliyatı, hayat boyu sürmesi beklenen düzenli hareket ve dengeli beslenmeye mutlaka ihtiyaç duyar. 
 
Unutulmamalıdır ki, en doğru tedavi, doktorunuz ile kendi özelinizde detaylıca değerlendirildiğinizde oluşacak tedavidir. 
 
Dr. Tuğrul Demirel
Genel Cerrahi Uzmanı
Obezite ve Diyabet Cerrahisi