Türk futbolunda yabancı kuralı ve yurt dışına transfer olan Türk futbolcular

Türkiye'de yabancı kuralı bir türlü dikiş tutmuyor. Son olarak 2015 sezonunun başında '14 yerli zorunluluğu' şeklinde düzenlenen ve muhtemelen son 30 yıldaki en faydalı sistem olan '14 14' kuralının da değiştirilmesi gündemde. Hem de birçok Türk futbolcunun yurt dışındaki takımlara transfer olarak hem futbollarını hem kendilerini geliştirdiği, sırf yerli diye futbolculara ederinin 5 katı bonservis ve maaş ödemek zorunda kalınmadığı, deneye yanıla da olsa kaliteli ve ucuz yabancıların Süper Lig'e geldiği ve Milli Takım'a iyi bir jenerasyon hazırlandığı unutularak...

Türk futbolunda yabancı kuralı ve yurt dışına transfer olan Türk futbolcular

Yakın tarihteki yabancı kuralı değişiklikleri

Yakın tarihteki yabancı kuralı değişiklikleri

Türkiye'ye gelen ilk yabancı futbolcu 1951 yılında 'Adalet' takımına transfer olan Arjantinli Oscar Garo'ydu. O dönem sadece 1 yabancı oynatılabiliyordu.

Bu sayı 1966 yılında 2'ye, 1989 yılında 3'e, 1996 yılında 4'e, 1999 yılında ise 5'e ve 2000 yılında ise 5 1'e (1 yedek), 2001 yılında ise 5 1 2'ye (1 yedek, 2 kişi tribün) çıkarıldı. 

2005 yılına kadar bu şekilde devam eden kural, 2005-2006 sezonunun başında ilk defa artmak yerine düşürülerek 'en fazla 6 yabancı' olarak belirlendi.

Sonraki sezonlarda da net bir kural veya sistem getirilemedi. 2015-2016 sezonuna kadar sırasıyla 6 1, 6 2, 6 2 2, 6 0 4, 5 0 3 kuralları geldi.

2015-2016 sezonunun başındaysa mevcut düzenleme yapıldı ve 'yerli teşvik sistemi' adı altında 14 yerli zorunluluğu ve 14 yabancı sınırı getirildi.

Yerli oyunculara ödenen astronomik bonservis ücretleri ve yüksek maaşlar bu sayede dengelenmeye, iyi yabancılar getirme fırsatı yakalayan Anadolu kulüpleri yükselmeye ve abartılı maaşlarla aklı çelinmeyen Türk futbolcular yurt dışına transfer olmaya ve Türk kulüpleri, Avrupa kulüpleriyle eşit şartlarda rekabet etmeye başladı.

Bu transferlerin bir diğer etkisi de Milli Takım ve Türk taraftarlar arasındaki iletişimin güçlenmesiyle oldu. Dışarıda oynayan genç ve yetenekli oyunculara gurbette okuyan çocuk gözüyle bakan Türk sporseverler, artık onlara daha çok müsamaha gösteriyor. Çünkü Milli Takım'a iyi niyetle ve özlemle geldiklerinden eminler.

Yerli teşvik sistemi

Yerli teşvik sistemi

Son 20 yıldaki 9'uncu yabancı kuralı olan '14 yerli 14 yabancı' sisteminin de değiştirilmesi gündemde.

Kural zaten 1 yıl arayla, 2 yılda bir ya da en iyi ihtimalle 5 yılda bir sürekli değişiyor. Fakat 2000-2002 dönemi hariç belki de ilk defa başarıya ulaşan bir sistem uygulandı.

Başta Mehmet Demirkol ve ardından birçok spor yazarının her fırsatta söylediği gibi, eğer 14 yerli kuralı, ilk çıktığı dönemde planlandığı gibi 'yerli teşvik' sistemini uygulasaydı, şu anda çok daha iyi sonuçlar almış olunurdu.

Fazladan yabancı oyuncu oynatan kulüplerin, yerli oyuncu oynatan kulüpler için havuza ödeme yapması mantıklıydı fakat uygulanmadı. Buna rağmen yine şişirilmiş yerli oyuncu bonservislerinin ve maaşlarının önüne geçilmesini ve Türk oyuncuların yurt dışına transfer olabilmesini sağladı. Hak eden yerliler ise hakları olan ücretlerle takımlarında kaldı. Yani bir nevi doğal seçilim... Pastayı doğru kişiler yedi.

Son yıllarda ihraç edilen Türk futbolcular

Son yıllarda ihraç edilen Türk futbolcular

14 14 sistemi, yerli oyuncu piyasasını olması gereken seviyeye çekti. Kulüpler artık sırf Türk oyuncu bulundurmak adına çılgın maaşlar vermek zorunda kalmıyor. Türk oyuncular da bu çılgın maaşları reddedemeyip kalmak yerine, aynı maaşla yurt dışı tecrübesi yaşamayı tercih ediyor. Yani herkes kazanıyor.

2015-2016 sezonundan beri yurt dışına transfer olmuş Türk futbolcular şöyle:

2015-2016 sezonu

2015-2016 sezonu

Burak Yılmaz - Beijing Guoan - 8 milyon euro
Ersan Gülüm - Hebei China Fortune - 7 milyon euro
Atınç Nukan - RB Leipzig - 6 milyon euro
Enes Ünal - Manchester City - 4,4 milyon euro
Batuhan Altıntaş - Hamburg - 400 bin euro
Colin Kazım - Feyenoord - Bedelsiz
Adem Güven - Kongsvinger - Bedelsiz
Sezer Özmen - Metz - Bedelsiz
Barış Özbek - Duisburg - Bedelsiz
Fatih Candan - Viktoria Köln - Bedelsiz

 

2016-2017 sezonu

2016-2017 sezonu

Çağlar Söyüncü - Freiburg - 2,65 milyon euro
Kerim Frei - Birmingham- 2,25 milyon euro
Caner Erkin - Inter - Bedelsiz (oynamadan Beşiktaş'a döndü)
Hamit Altıntop - Darmstadt - Bedelsiz
Emre Çolak - Deportivo - Bedelsiz

2017-2018 sezonu

2017-2018 sezonu

Cenk Tosun - Everton - 22,5 milyon euro
Cengiz Ünder - 14,25 milyon euro
Semih Kaya - Sparta Prag - 2 milyon euro
Cenk Gönen - Malaga - Bedelsiz
Emrah Başsan - Vitoria Setubal - Bedelsiz
Mervan Çelik - Hacken - Bedelsiz
Ahmet Cebe - Düsseldorf
Enes Akgün - Zenika - Bedelsiz
Erkan Zengin - Hammarby - Bedelsiz

2018-2019 sezonu

2018-2019 sezonu

Ozan Kabak - Stuttgart - 11  milyon euro
Okay Yokuşlu - Celta Vigo - 6 milyon euro
Serdar Gürler - Huesca - 2,5 milyon euro
Zeki Çelik - Lille - 2,5 milyon euro
Aziz Behich - PSV - 1,5 milyon euro
Salih Uçan - Empoli - 1 milyon euro
Koray Günter - Genoa- Bedelsiz
Eren Albayrak - Jubilo Iwata - Bedelsiz
Erdem Şen - Chaves - Bedelsiz
Sinan Bakış - Admira Wacker - Bedelsiz
Bahadır Özkan - Dynamo - Bedelsiz
Mirkan Aydın - Al-Medina - Bedelsiz

Görünen köy kılavuz istemez

Görünen köy kılavuz istemez

Mevcut sistemden memnun değilsek, iyi işleyen yanlarını tutup var olan açıklarını kapatmamız gerek. Mesela ilk başta planlandığı gibi yerli oyuncu oynatan kulüplere para akmasını sağlamak, kadroda belirli sayıda altyapı oyuncusu bulundurma ya da oynatma zorunluluğu, getirilen yabancı oyuncuların kalitesini arttırmak için kendi ülkelerinin milli takımında belirli bir süre oynamış olma kriteri gibi.

14 14 sisteminin tamamen bozulup yıllar öncesine, 6 2'lere dönmesi, yetenekleri sınırlı yerli oyunculara büyük büyük paralar dökmek anlamına gelecek. Kulüpler eski sistemin getirisi olan yüksek maaşlı yerlilerden yeni yeni kurtulmaya başlamışken, safralarını atmaya bu kadar yaklaşmışken, buna hiç gerek yok.

Bu makaleye ifade bırak