Tüzük ve demokrasi

CHP yine Kurultay’a gidiyor. Boşuna “Kurultaylar Partisi” denmiyor. Bazı CHP’liler bu durumu, yani sıkça kurultay toplanmasını, partinin dinamizmi ve demokratik olmasıyla açıklamaya çalışıyor.
Oysa yerleşik demokrasilerde partiler, iç kuralları ile bu kadar yoğun bir şekilde meşgul olmazlar. Az çok gelenekleri ve yerleşmiş kuralları vardır.
AKP ve MHP’ye göre CHP’de kurultay talebinin daha sık gündeme gelmesinin başka nedenleri bulunmaktadır. Evet, diğer partilerde, lider sultası ve sağ gelenekçilik daha ağırlıklıdır.
Dolayısıyla geleneksel anlayış daha ağır bastığı ve hiyerarşi daha etkili olduğu için parti içi mücadele çok yoğun olmayabiliyor.
CHP’deki parti içi mücadele ise çok ön planda. Tarihi Milli Şef İnönü’nün devrilmesine kadar giden bu çekişme, zaman zaman ideolojik eksende ve yenileşme çabası olarak gündeme gelse de, çoğu zaman siyasetteki profesyonelleşmenin ürünü olarak kendini gösteriyor.
Ayrıca Bülent Ecevit’ten bu yana CHP’de karizmatik liderlik dönemi de kapanmış gözüküyor. Karizma, parti yönetimi ve istikrarında en az kurallar ve tüzük kadar önemlidir. Örgüt, liderin karizmasına inanırsa, bu denli hareketli ve huzursuz olmaz. Liderin sorunları çözeceğine, partiyi ileriye götüreceğine inanır ve peşinden gider.
Onun için CHP’deki en önemli sorunlardan biri, kim ne derse desin liderlik sorunudur. Kemal Kılıçdaroğlu’nun çıkışındaki heyecan azalmış olmakla birlikte, örgütteki yaygın hava, “yetmez ama evet” havasıdır. Yani tüzük kurultayını toplayarak tekrar partiye hakim olmaya çalışanların pek şansının olmadığı görülüyor.
CHP tüzüğünde, demokratik olmayan pek çok maddenin olduğu kabulü çok yaygın. Ama en yaygın talep olan ön seçim, tüzükte olmadığı için değil, parti yönetimi istemediği için uygulanmıyor. Kurultaylarda blok liste uygulanması da benzer bir kaderin ürünü.
Aday olmak için aranan yüzde 20’lik imza barajı ve genel başkana merkez yönetiminde tanınan yetkiler tüzüğün gereğidir ve pek de demokratik sayılmazlar. Peki bunlar tüzüğe ne zaman ve kimler tarafından (ya da kimlerin gayreti/desteği) ile kondu?
Şimdi tüzük kurultayı toplama çalışması yapanların yönetiminde konduğunu bizler de biliyoruz, CHP delegeleri de.
Anayasa ve tüzükler önemlidir. Ama demokrasi, hem ülkede hem de partilerde sadece mağdur olanların değil, muktedir olanların da benimsemesiyle yerleşir.