Yaşlanmayı Geciktirmek Ve Güzel Yaşlanmak Mümkün!

Yaşlanma doğumla başlayan, ilerleyici  ve fizyolojik  bir süreçtir.

Dünya Sağlık Örgütü 65 yaş ve üzerindeki bireyleri yaşlı olarak tanımlamıştır.  Ancak  kronolojik yaşlanma  ile fizyolojik ve biyokimyasal yaşlanma birbirinden farklı olaylardır. Her insan farklı yaşam süresine ve sürecine  sahiptir . Bu farklılıklar genetik, sosyoekonomik, çevresel çok sayıda faktöre bağlıdır.

Yaşlanma İle Vücutta Meydana Gelen Değişiklikler:

Yaşlanma ile beraber vücutta fizyolojik, biyokimyasal ve  anatomik değişiklikler meydana gelir , vücudun iç dengesi bozulur.  50  yaşından sonra dokuların kendini yenileme yetenekleri de azaldığı için tüm bu değişiklikler   geri dönüşümsüz bir  hale gelir. Yaş aldıkça  yaş ile orantılı olarak;

-       Kalp kası kalınlaşır,

-       Damarlar sertleşir

-       Akciğerlerin kapasitesi düşer

-       Böbrek fonksiyonları ve mesane kapasitesi azalır.

-       Vücutta kas dokusu azalarak, yağ dokusu artar.

-       Kemik dokusunda kayıplar ve kemik erimesi olur.  

-       Görme ve işitmede azalma görülür.

-       Beyin-sinir hücreleri ve fonksiyonları azalır.

-       Lipofuksin adı verilen yaşlanma pigmenti artar ve yaşlılık lekeleri oluşur.

-       Yaşlılarda demir eksikliği, vitamin B12 eksikliği, total protein düşüklüğü görülür. Yaşlıların % 2-5’inde hipotiroidi vardır.

-       Yaşlılık ile beraber kalp-damar hastalıkları, kalp krizi, inme, hipertansiyon, diyabet, kanser gibi hastalıklarda artış görülür.

Yaşam Süresini Uzatmanın ve Sağlıklı Yaşlanmanın Yolları:

Dünya genelinde yaşam süresi 20 yıl kadar uzamıştır. Önümüzdeki  50 yıl içinde  ortalama yaşam süresinde 10 yıl daha uzama olabileceği düşünülmektedir. Türkiye’de ise ortalama yaşam süresi 75 yıldır.

Yaşlanmanın geciktirilmesi ve sağlıklı yaşlanma  için bilim dünyası harıl harıl çalışmaktadır. Ama bu sürecin tümüyle önlenmesi mümkün olmadığına göre bireysel olarak yaşam tarzı değişiklikleri ve yaşla oluşan hastalıklardan korunmak için yapacağımız kontroller ile  bu sürecin  sağlıklı yaşanmasını  sağlamak  mümkündür.

Yaşam süresini uzatmak ve sağlıklı yaşlanmak için bize düşen basit ama kritik eylemler şunlardır:

-       Kalori azaltılması: Kalori kısıtlamasının vücudun yaşlanmasını geciktirdiği anatomik ve  biyokimyasal bozulmasını önlediği çok sayıda çalışma ile gösterilmiştir.  Günlük alınan kalori miktarının  en fazla  kg başına  30 kalori olacak şekilde ayarlanması  bu  sürecin  geciktirilmesi ve sağlıklı yaşanması atılacak en somut adımdır.

-       Egzersiz: Egzersiz  ile kas kayıpları, kemik yıkımı, kalp-damar hastalıkları  engellenebilir. Egzersiz yaşam süresini uzattığı gibi yaşam kalitesini de arttırır.

-       Doğal antioksidan olan taze sebze ve meyve tüketiminin arttırılması

-       Vitamin , demir,  mineral takviyeleri

-       Alkol tüketiminin azaltılması

-       Sigaranın bırakılması

 

Yaşlı Bireylerde Yapılması Gereken Tarama Testleri:

Kanda  rutin glukoz, lipid, kolesterol,albümin ölçümleri yapılmalıdır.

Kadınlarda  rahim kanseri  için  pap-smear  testi, meme kanseri için yılda bir kez  meme muayenesi ve mamografi yapılmalıdır.

Erkeklerde prostat hastalıkları için yılda bir kez  prostat muayenesi yapılmalı  ve kanda PSA  bakılmalıdır.

50 yaşından sonra yılda bir kez gaitada gizli kan, rektal muayene ve kolonoskopi yapılmalıdır.

Kemik erimesi  tespit ve takibi için kemik yoğunluk ölçümleri , radyolojik incelemeler yapılmalıdır.