Hoşgörü Nerede?

2 Aralık 2019

Eskiden hoşgörü diye bir kavram vardı… Önce ailemizde öğrenmiştik; bir arkadaşımız bize hoşlanmadığımız bir şey yapsa ya da biri ile ilgili olumsuz bir şey duysak ve bununla ilgili söylenmeye başlasak, büyüklerimiz hemen uyarırdı: “Hoşgörülü ol evladım”… Okulda bir öğrenci bir kabahat işlese öğretmenimiz önce, “hoşgörülü ol” derdi.

Daha önce bir yazı yazmıştım, “Nezaket Tatilden Dönmeli” başlığı ile. Şimdi aynı çağrıyı kaybolan hoşgörü için yapıyorum: Neredesin hoşgörü?

Hani çocukken bir oyun oynardık: Kol kola girip hep bir ağızdan, “Önümüze gelene bir tekme, önümüze gelene bin tekme’’ diye bağırarak okul bahçesinde turlardık. İşte tam da böyle yaşar olduk hayatı.

Bir olay oluyor, yüzlerce kişi o konuda konuşmaya başlıyor. Acaba aslı astarı var mı diye kimse düşünmeden, bazen de ‘çamur at izi kalsın’ diyerek… Kişiye söz hakkı verilmeden, sadece o konuyu değil, o kişi ile ilgili artık ne varsa özel hayatından sağlığına, saçından ekonomik durumuna masaya yatırılıyor.

Geçenlerde bir bebek mevlidi gündeme geldi. Uzun uzun yazıldı, çizildi. Bu konuda ahkâm kesecek, yanlış veya doğrudur diye yargıda bulunacak değilim. Ama bir anne olarak, bebek mevlidini yapan kişinin bebeğini emzirdiğini düşünürsek ona bu kadar yüklenmeyi vicdanlı bulmuyorum.

Bazen de sosyal medyada aslı olmayan ya da geçmişte yapılmış bir haberin sanki yeni bir şeymiş gibi sunulup üzerine yorumlar yapılması da ayrı bir konu. Yapılan paylaşım gerçek mi? İddiayı ortaya atan kim? Bahsi geçen kişiye dost mu düşman mı? Elbette hoş görülecek konu var hoş görülmeyecek konu var. Eğer ortada bir adaletsizlik, bir suç durumu varsa mutlaka hukuk yoluyla hak aramalı. Buna da kimsenin itirazı olamaz zaten.

Tarafsız, adil ve en önemlisi vicdanlı, empati yapabilen insanlara ihtiyacımız var. Bir olay olduğunda herkes kılıcını kuşanmış giderken durup bir düşünmeli: “Ben doğru bir şey mi yapıyorum?” Başkası söyledi diye bilmediği bir konunun peşine takılıp ortalığa zehir saçmamalı…

Bu dünyayı iyi ve vicdanlı insanlar kurtaracak.

Yazının devamı...

Kişisel Markam Ne Durumda?

19 Kasım 2019

Hepimiz birer markayız. Yaptığımız işle, hayatı yaşayış tarzımızla kendi markamızın temsilcisiyiz.

Peki, nasıl bir markayız?

Aslında hakkımızda konuşulanları duyabilsek, kişisel markamız hakkında bir fikir sahibi olacağız. Hatalarımız varsa, onların farkına varıp yüzleşebileceğiz. Ama çoğu kimse olumsuz şeyleri cesaret edip yüzümüze söylemez. Söylese bile ya kırılır ya da kulak arkası ederiz.

Günlük koşturmaca içinde kendimize dışarıdan bir gözle bakmak zor olacağı için ben şöyle bir yöntem uyguluyorum. Özellikle yeni tanıştığım insanlardan, beni ilk akıllarına gelen 5 sözcük ile ifade etmelerini istiyorum. İşte o 5 sözcük, benim onlardaki izlerim. Çıkan sonuçlardan memnunsam sorun yok ama değilsem oturup düşünürüm. Neden böyle bir iz bıraktığımı bulmaya çalışır, önlemimi alırım.

Bir başka kolay yol da kendinize bir kişisel marka yol haritası çıkarmak ve ona sadık kalıp kalmadığınızı görmek. Ayrıca mesleğiniz ve işinizle ilgili olarak insanlar hakkınızda neler konuşmalı, onu da bu çalışmada belirleyerek, kişisel markanız doğru yolda mı, anlarsınız.

Eğer kişisel markanızın durumunu istediğiniz noktadan çok uzakta görüyorsanız oturup tekrar düşünmelisiniz. Belki de “En başarılı mimar”, “En iyi kuaför” gibi söylemlerle yanlış marka konumlandırması yaptınız. Bu tarz ifadeler oldukça iddialıdır ve zaman gerektirir. Kaldı ki sizin demeniz değil, başkalarının sizin için söylemesi gerek.

Kişisel marka ile ilgili doğru izler bırakmak için hedefe uygun ve tutarlı bir yol haritasına sahip olmak ve bunun için doğru adımları atmak gerek…

Kişisel marka bir yolculuktur. Eğer böyle bir yolculuk planınız varsa iyi bir yol haritası, daha güvenli ve aynı zamanda keyif de alacağınız bir yolculuk için size destek olacaktır.

Yazının devamı...

Bari Baş Harfi Büyük Olsun

31 Ekim 2019

İşim gereği sosyal medyada epey zaman geçiriyorum. Özellikle başkalarının paylaşımlarını ve yapılan yorumları izliyorum.

Bir ünlünün paylaşımı gözüme çarptı. Fotoğrafın altında destansı bir yazı paylaşmış. Aslında konu bir başka ünlü arkadaşı ile ilgili; belli ki bu konuyla ilgili yanında olmak istemiş. Kısa ve öz yazabileceği bir destek mesajını o kadar uzatmış ki, üçüncü cümleden sonrasını okumadım. Üstelik arkadaşının isminin geçtiği her yerde küçük harf kullanmış. İmla hataları da cabası… Bir arkadaşım kendi hesabından benim için böyle özensiz bir mesaj yayımlasa bozulurum.

“Ee, buna mı taktın?”

Sosyal mecralarda “Burası benim özelim, istediğimi paylaşırım” konusunu geçtik artık değil mi? Zira 7000 takipçisi olan birinin özeli pek kalmamıştır diye düşünüyorum. Sen kişisel bir marka isen, her hâlinle, her söyleminle, kısacası dünyaya açıldığın her anınla bir bütünsün. Kapılarını kapattığında evde ne yaptığın seni bağlar, çünkü bundan kimsenin haberi yoktur. Sosyal medya gibi bir yerde üstelik bir dolu takipçin de varken yazdıklarına biraz dikkat etmen gerek diye düşünüyorum. Bu kişinin bende bıraktığı izlenim; dil bilgisinin temel kurallarını, hiç olmazsa özel isimlerin büyük harfle yazıldığını bilmediği şeklinde… Ya da aklındakini çalakalem yazıp arkadaşını umursamıyor veya saygı duymuyor mu?

Hızlı iletiştiğimiz bu çağda yazışmalarda büyük küçük harfe pek dikkat etmez hale geldik. Bir de şu kısaltmalar var ki evlere şenlik: Slm cnm nbr? İki harf daha yazmaya üşeniyorsan benimle zaten iletişime geçme. İletişim kurma şekli; o kişi ile iş yapıp yapmayacağım, hizmet alıp almayacağım konusunda oldukça önemlidir benim için.

Siz bu konuda ne düşünürsünüz?

İyi iletiştiğimiz bir dünya dileğiyle…

Yazının devamı...

İyi İz Bırakmak

16 Ekim 2019

Sürekli hizmet aldığınız bir yerle ilgili beğeninizi belirtirken yere göğe sığdırılmaz müşteri olur, ancak ilk şikâyetinizde ‘tukaka’ ilan edilirsiniz. Sizin aklınızda şikâyetçi olmanıza neden olan sorun değil de firmanın yaklaşımının hissettirdiği olumsuz duygu kalır. Ben de bu duyguyu son günlerde farklı firmalar yoluyla deneyimledim.

Satış öncesi ve sonrası hizmet kalitesinin, çalışanların tutumunun, nasıl iletişim kurulduğunun önemini hâlâ anlayamayan kurumların, bunu anlayıp harekete geçenlere göre daha geride olduğu malum.

Piyasada iyi isim yapmış bir beyaz eşya markasının teknik servisi yazdan bu yana 7 (evet, yedi!) kere evime geldi. Hâlâ sorunu tespit edebilmiş değiller. Defalarca ve farklı ekipler tarafından makineye bakılmasına rağmen bir türlü işin içinden çıkamamalarının bende yarattığı duygu, makinemin arızasının önüne geçti. Ürünleri istediği kadar kaliteli olsun, benim gözümde artık konu bir arızadan çıktı, markanın teknik yetersizliğine dönüştü.

Gelelim iletişim konusuna… Bir lansman için bir aydır bir firma ile görüşüyoruz. “İçerideki tadilat bitsin, yapalım” diye birkaç kez görüşüldü. Lansman tarihi yaklaşırken tadilatın bittiğini bizzat gidip gördük ve ilgili kişiyi aradık. Ancak ses, seda yok! Eposta yolladık, cevap yok. Bizde bıraktığı duygu; firmanın reddetmesi değil, ciddiyet ve profesyonellikten uzak olması. Bir daha orası ile herhangi bir iş birliği ve çalışmamız olmayacak. Oysa ki olumsuz da olsa bir yanıt verselerdi, bu kadar kötü bir iz bırakmamış olacaklardı. Zarif bir “ret” cevabı almak, hiç cevap alamamaktan daha anlamlı olacaktı.

Markaların yaşattığı olumsuz deneyimler asla unutulmuyor ve etrafa daha çok yansıtılıyor. Tek bir müşterinin kaç kişi getirip kaç kişi götüreceğini bilemezsiniz. Müşteri veya müşteri adayınıza nasıl davrandığınız ve onda oluşan olumsuz duygular bir süre sonra üzerinize yapışan bir etiket haline gelebilir.

İyi şeyler, iyi bir iz bırakmanızla da ilgilidir.

İyi izler bırakmanız dileğiyle…

Yazının devamı...

Süpermen de Kim, Ben Varken!

24 Eylül 2019

İşim gereği farklı sektörlerden, farklı mesleklerden insanlarla tanışıyorum. Bazen o kadar mütevazı insanlar oluyor ki, az önce mezuniyet töreninden gelmiş gibi davranıyorlar. Sonradan biraz araştırma, zorla ağızdan laf almayla arkalarından kocaman birikim ve uzmanlık çıkıyor. Bu tarz insanlarla sohbete doyum olmuyor.

Bir de başka bir grup insan var ki evlere şenlik… Onlar gelmeden unvanları ve egoları elle tutuşmuş masaya oturuyor. Yanılıp da bu kişilere mesleklerini, uzmanlıklarını sorarsanız, vay halinize! İşte orada içlerindeki süpermen ortaya çıkıyor. Hatta bırakın bir şey sormayı, bazen bir “merhaba” yetiyor.

“Ben avukatım. Üç dil biliyorum. Uluslararası hukuk, denizler hukuku vs. hepsinde çok iyiyimdir. Bütün gazetecileri tanırım. Kaç senenin birikimi var… Değerli bir avukatım yani.” Birazdan ‘arkamızdaki dağları ben yarattım’ diyecek.

Bir diğeri “mimarım” diye başlıyor söze. “Nasıl yani, böyle bir proje yapacaksınız ve benim adım size gelmeyecek?! Hayret vallahi. Bu tarz projelerde ben Türkiye’de tekim, nasıl adımı duymazsınız?” Siz ‘duymadım’ dedikçe dozu daha da yükselterek anlatmaya devam ediyor.

Bir internet projesi için bir grafikerle görüşüyoruz. Meğer o da piyasanın en iyisi imiş!
-Uzmanlığınız nedir?
-Ben A’dan Z’ye marka adına her şeyde başarılıyım. Zaten birçok firma benim peşimde…

Yazının devamı...

Savrulanlarda Bugün

15 Eylül 2019

Bazı insanlar ne istediğini bilir ve o yolda ne pahasına olursa olsun ilerler. Arada tökezler, düşer ama yine ayağa kalkar. Onlar hedefe kilitlenmiştir, er ya da geç gidecekleri yere varırlar. Peki ya savrulanlar?

Onlar hemen her yerde karşılaşabileceğiniz, şahsına münhasır kişilerdir. Gördükleri, duydukları her şeyi yapabileceklerini iddia ederler. Her sabah kafalarında yeni bir fikirle uyanır, akşama doğru bambaşka bir fikre doğru yol alırlar. Sürekli mutsuz ya da bazen mutlu bazen mutsuz olarak duygu durumları saatler içinde bile değişebilir. Bir heyecanla ötesine berisine bakmadan bir sürü işe girişir, yarıda bırakıp başka bir projenin yolunu tutarlar. Oyuncaklarından çabuk sıkılan çocuklar gibi...

Arkalarında bir sürü yarım kalmış iş ve proje vardır. İşler kötüye gittiğinde herkes ve her şeyi suçlarlar, kendileri dışında! Ekonomiden tutun arkadaşlarına, köşedeki bakkalın çırağına kadar herkes suçludur. Neden? Çırak kahveyi hemen getirmedi, kahve içemeyince ayılamadı, geç içti, gideceği yere o yüzden geç kaldı. Zaten hayat hep onlara zalim davranır, herkes onunla uğraşır…

Oradan oraya savrulanların bence en büyük sorunu bir hedeflerinin olmayışı ve kendilerini bir yere konumlandıramamış olması. İçlerindeki bu boşluğu doldurmak için bazen kendi duygularına bazen etrafa kafayı takıyor, kimi zaman da iş açısından deneyimi ve bilgisi olmadığı bambaşka şeyler deniyorlar.

Aslında doğru konumlamanın en kolay yolu kendini tanımaktan geçiyor. İş hayatında doğru konumlama için kendine şu soruları sorabilirsin. Yanıtların mutlaka tutarlı ve dürüst olmalı.

Kimim ben?

Nelerden hoşlanıyorum?

Yazının devamı...

Beni Taciz Etme

15 Ağustos 2019

Başlığı görünce aklınıza hemen fiziksel taciz geldi, değil mi? Ama benim bahsedeceğim o değil. Teknolojik yoldan sürekli taciz altındayız. Telefon, mesaj, eposta, sosyal medya...

Kurumunuzdan mesaj/eposta almak istemiyorum diye uyarsam da faydası olmuyor. Bayram sabahı saat 07.45’te emlakçıdan gelen Whatsapp mesajı ile başlıyoruz. “O saatte beni rahatsız etmeye ne hakkın var” desen ne yazar? Sonra otomatik bayram mesajları devam ediyor. (Ben de, “Telefon rehberindeki kişilere topluca değil, kişiye hitaben yapılmalı” diyenlerdenim.)

Bayram bu, böyle olması normal diye itiraz edeceksiniz belki. Ama bizde özel günler bitmiyor ki? Onlar bitse, firma kampanyaları başlıyor. Bir havlu kaç kere indirime girer ve bir insana kaç kere bunun duyurusu yapılır? Senede kaç havlu alabilirim? İnanılır gibi değil. Kafayı bu konuya takıp hepsine tek tek mesaj attım, listenizden beni çıkarın diye. Hiçbir şey değişmedi, mesajlar aynen devam ediyor. Kaç kere sigorta, check-up, kredi vs. satmak için aradıklarını sayamıyorum.

Son dönemde kızım ilkokulu bitirdi diye bir sürü adını sanını duymadığım okul aradı. Telefon numaramı nereden buldular bilmem. Reklam epostaları yüzünden asıl eposta mesajlarıma ulaşmakta zorluk yaşıyorum. Kaç göndericiyi ‘spam’ olarak belirledim, belli değil.

Sokakta, restoranda, orada burada sürekli bir teklif, bir talep durumu devam ediyor. Fast food alırken büyük seçim ister misiniz’lerle başlayarak buralara kadar geldik. Marketlerde kasiyerler satış yapmaya çalışıyor. Hayır kelimesinden de anlamayıp, “Ama şöyle güzel, böyle ucuz” ısrarlarıyla bunaltıyorlar.

Buradan firmalara sesleniyorum. Bilin ki, bana mesaj gönderen, arayan hiçbirinize teşekkür etmediğim gibi beni taciz ettiğiniz için ürün ve hizmetinizi alacağım varsa da almıyorum. Ayrıca gelişine attığınız o mesajların gol olması zor. Bir bebek mağazası, kızım 9 yaşında oldu halen benden umutlu… En fazla bir bebeğe hediye alırım kırk yılın başında, onu da taciz ettiği için o mağazadan almam. Ben hedef kitleden çoktan çıktım.

Lütfen verin reklamınızı çeşitli mecralara, zaten alacağım varsa orada görüp alırım. Beni taciz etmenizin sonucunda satış yerine size karşı negatif bir yargı kazanırsınız. O da kimseye söylemezsem eğer… Benim gibi düşünen kaç kişi var bilmiyorum ama sırf onlar yüzünden telefonumu kapatıp mektupla, hatta dumanla haberleşmeye geçebilirim.

Hiçbir anlam ve biçimde tacize uğramadığımız iyi bir dünya dileğimle…

Yazının devamı...