Dayanışma ziyareti

AB Komisyonu Temsilcisi Olli Rehn, yazar Orhan Pamuk'u evinde ziyaret etti. Görüşmede sanat, edebiyat, tarih, AB'nin 'Doğu'ya bakış'ını içeren 'siyaset dışı' bir söyleşi yapıldı

Cihangir'deki evin balkonundan 'İstanbul hatırası' çektiriyor, AB Temsilcisi Olli Rehn ve yazar Orhan Pamuk. Boğaziçi ışıl ışıl. Uzak fonda Kız Kulesi, Topkapı, Haliç.3 Ekim gecesinden bu yana, Türkiye'de en fazla tanınan AB Komiseri Finli Olli Rehn.Bir Orhan Pamuk hayranı. Başbakan Erdoğan'ın, AB temsilcilerinin Türkiye ziyaretlerine Diyarbakır'dan başlamaları nedeniyle, 'Niye Diyarbakır?' diye tepki göstermesi üzerine, Kar romanından etkilenerek 'Peki o zaman ben de Kars'a gideceğim' diyen kişi Olli Rehn.Gül'ün memleketi Kayseri programı öne geçince bu sözünü tutamadı ama dün İstanbul Cihangir'de ziyaret ettiği Orhan Pamuk'un romanı yazarken çektirdiği Kars fotoğraflarına bakarken 'gitmiş kadar oldu.'Olli Rehn'in Türkiye turunun son gününü Orhan Pamuk'a ayırması, sevdiği bir yazarla tanışmanın ötesinde elbette bir 'dayanışma ziyareti'Pamuk, bu görüşmeye beni de davet etti.Sanat, edebiyat, tarih, İslam ve Batı kültürü ile Türkiye'nin gelecekte 'tam üye' olarak yer alacağı AB'nin 'Doğu'ya bakış'ını içeren 'siyaset dışı' bir söyleşi yapıldı. Olli Rehn, Orhan Pamuk görüşmesinde Milliyet'in sorularını yanıtlayan AB Komisyonu Temsilcisi, 'Hedef tam üyelik' dedi. Olli Rehn'e, AKP gibi 'ılımlı İslam'la özdeşleştirilen bir parti Türkiye'yi Batı'ya taşırken CHP ve 'ulusalcı' muhalefetin 'tam üyelik garantisi' vermeyen sürece kuşkulu bakışlarının nedenlerini ve Baykal'la görüşmesine yönelik izlenimlerini sormasam, Pamuk'la söyleşisi tümüyle sanata odaklanacaktı.Nitekim, Rehn ve Pamuk, çocuklarının kitap ve sinemaya olan ilgilerinden, 'Tenten'in İstanbul macerası'na kadar her şeyi konuştular.Olli Rehn, AKP ile CHP arasındaki siyaset 'farkı'nı ve Deniz Baykal'ın tutumunu şöyle yorumladı:"Sosyal demokratlar kanımca ikilem içindeler. Çünkü uzun zamandır AB tam üyeliğini destekliyorlar. Şimdi de reformları AKP hükümetinin gerçekleştirdiğini görüyorlar.Ben her zaman şunu açıklıkla söyledim.Türkiye ile AB arasındaki ortak hedef katılımdır ve bu ucu açık bir süreçtir. Bütün müzakerelerde olduğu gibi sonuç için önceden garanti verilemez. Müzakereler en az 10 yıl alacaktır.Ancak Müzakere Çerçeve Belgesi çok nettir, orada 'imtiyazlı ortaklık' gibi ikinci sınıf bir statünün varlığından kim bahsediyorsa doğruyu söylemiyor. Böyle bir referans yoktur. Hedef tam üyeliktir." CHP'nin ikilemi Benim Adım Kırmızı, Kar... Olli Rehn, Orhan Pamuk'un Finceye çevrilen kitaplarını eşi ve kendisi adına imzalatırken, İngilizce basılı 'İstanbul'u da yanında getirmişti.Orhan Pamuk'a, 'Sırada yeni roman var mı?' diye sordu.Gülerek açıkladı Pamuk:"Aşk romanı yazıyorum."Eh, daha tehlikesiz bir alan. Orhan Pamuk, 1975'lerde başlayan 30 yıllık aşk romanından ipuçları verdi:"İstanbul'da Batılı bir hayat tarzı yaşayan, buna uygun aşk ve evlilik ilişkisi içinde geçen bir dönemi anlatacağım. Kesinlikle siyasi olmayacak. Yaşadığımız çağı ve değişimi içerecek. Bir yandan geleneklerimiz, kendi kültürümüz, öte yandan Batılılaşmanın, globalizmin etkisiyle modernliğe sarılma uğraşımız. Artık bunlar hakkında yazmak istiyorum. İstanbul'da yaşanan hayatlardan bahsediyorum." Aşk romanı sırada Olli Rehn'in Orhan Pamuk'u ziyaretinde, Türkiye AB yolunda ilerlerken, düşünce ve ifade özgürlüğü üzerinde de duruldu.AB Temsilcisi, çıkışta medya önünde açık ve net mesajlar verdi:"AB'ye girecek herhangi bir ülkenin, Avrupa'nın en önemli ilkelerinden biri olan fikir ve ifade özgürlüğüne mutlaka saygı duyması gerekir. Herkesin her zaman Orhan Pamuk ve onun gibi düşünenlerin görüşlerine katılması gerekmiyor. Avrupa değerlerine saygı duyan bir ülkede fikir özgürlüğüne de saygı duyulması gerekir."Orhan Pamuk'un AB sürecine destek veren sözleri de anlamlıydı:"Benim davam, beni çok endişelendiren bir şey değil. Ama Türkiye'deki demokrasi, insan hakları, düşünceyi söyleme özgürlüğü hepimiz için çok önemli bir ayrıntı."Çay, kahve simitle başlayan, balıkçıda öğle yemeği ile süren söyleşi, 'Gelecek sefer Kars'ta buluşma' sözüyle noktalandı. 'Gelecek buluşma Kars'ta' Notlar Olli Rehn, Pamuk'a kitap imzalattı Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn, Başbakan Erdoğan ile görüşmesinin ardından yazar Pamuk'un Cihangir'deki evine geldi. Yazar Orhan Pamuk'a kitaplarını imzalatan Rehn, görüşmeden sonra birlikte Boğaz'da balık yedi. Rehn ile Pamuk, yaklaşık 1.5 saat süren görüşmenin ardından birlikte binanın kapısında açıklama yaptılar. Konuşmasına, "Kitaplarını okuduğum dostum Orhan Pamuk ile görüştüm" diye başlayan Rehn, bu kitapların "tarihi ve modern Türkiye'nin real ve sürreal hayatlarına işaret ettiğini" söyledi. Rehn, Türkiye'de Fenerbahçe'yi destekleyen iki önemli isimle buluşmaktan mutlu olduğunu belirterek, "Avrupa içerisinde Türkiye'nin rolünün daha nasıl ileriye götürüleceği konularını görüştük. AB'nin fikir ve ifade özgürlüğü ile ilgili ilkelerinden söz ettik. Pamuk ile bundan sonra da, toplumu, tarihi konuşmak için bir araya gelmeye devam edeceğiz. Aynı zamanda sivil toplumla ilgili konuştuk" dedi. Rehn, Pamuk'un yargılanmasına ilişkin soruyu, "Tam da Avrupa'nın odaklandığı önemli değerler olan fikir ve ifade özgürlüğünü konuştuk. AB'ye girecek herhangi bir ülkenin, Avrupa'nın en önemli ilkelerinden biri olan fikir ve ifade özgürlüğüne mutlaka saygı duyması gerekir. Herkesin Pamuk ve onun gibi düşünenlerin görüşlerine katılması gerekmiyor. Ama ötekiler de, medyada çalışanlar da düşüncelerini özgürce ifade etmeli. Türkiye, şu anda gelişmesinin en dinamik dönemini yaşıyor. Ekonomi hızla büyüyor. İnsanların yaşam standartları yükseliyor. AB'ye girmek için söz konusu reformların mutlaka devam etmesi gerekiyor" diye yanıtladı. dsazak@milliyet.com.tr 'İfade özgürlüğü şart'