Filipin misyonu

Hanoi
Güneşin kızıllığı Hindukuş dağlarını aşıp piste düştüğünde “soğuk savaş” döneminde Sovyet ve ABD işgallerini yaşamış, milyonlarca insanını savaşlarda kaybetmiş Afganistan ve Vietnam arasındaki yolculuğumuz başlıyor.
“Zaman tüneli“nde gibiyiz.
Taliban’ın dünyasından, Ho Chi Mihn’in Vietnam’ına gidiyoruz.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun katılacağı ASEAN zirvesini izlemek üzere 6,5 saatlik uçuştan sonra sabaha karşı Hanoi’ye iniyoruz.
“Bir zamanlar Vietnam” devrimci hareketlerin mabediydi.
ABD’nin Batısı’ndaki özgürlükçü akımlar, Avrupa’daki sol hareketler; güçlerini, üzerlerine “napalm bombası” yağdırılırken, pirinç tarlalarında gerilla savaşı veren hasır şapkalı Vietnamlılarla dayanışmadan alırlardı. Nice şarkılar, marşlar bestelendi. Kitaplar yazıldı, filmler çekildi. Savaş karşıtı gösteriler yapıldı.
Türkiye’de de 68 kuşağı “daha fazla Vietnam” özlemiyle yanıp tutuşurdu.
ABD Saygon’dan çekildiğinde 3 milyon Vietnamlı yaşamını yitirmişti. Saygon artık “Ho Chi Mihn kenti” olarak anılıyor. Vietnam, ikinci Çin olma yolunda, komünist parti tarafından yönetiliyor ama tek parti rejimi ekonomide küreselleşiyor, genç nüfusu ve ucuz işgücüyle sanayileşmeye çalışıyor. Savaşın izleri tamamen silinmiş, kuzey ile güneyi birleştiren idealler pekişmiş, “eski düşman” ABD ile Bill Clinton’ın başkanlığında kurulan ilişkiler gelişmiş, Saygon’dan kaçan Vietnamlılara (boat people) dönüş yolu açılmış, ABD yurttaşı çocuklara anadillerini öğrenme olanağı tanınmış.
ASEAN Zirvesi’nin toplanacağı Melia Hanoi Oteli’ne gelen ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’a hayli sıcak bir karşılama yapıldı. Kalabalık bir şehir Hanoi. Bisiklet ve motosiklet sayısı nüfusun üç katıymış.
“Red river”in geçtiği tarlalarda ekilen sebze meyveler, tutulan balıklar motosikletlerin arkasında hava aydınlanmadan kente taşınıyor, omuzlardaki sepetlerde satılıyor.
Kişi başına ulusal gelir 1200 dolarmış.
Güneydoğu Asya’da ASEAN üyesi ülkelerle ekonomik örgütlenme içerisinde “ikinci kaplanlar” olma yolunda Vietnam. Türkiye de bu örgütlenmeyle bağlantı kuracağı bir anlaşmayı TBMM’den geçirdi. Davutoğlu, o çerçevede Hanoi’de.
Davutoğlu’nun akademik kariyerinde Malezya, Endonezya, Filipinler gibi ülkelerin özel yeri var. Boğaziçi’nde Prof. Şerif Mardin’in doktora öğrencisi olarak tezini yazarken, Doğu-Batı arasındaki kültürel etkiyi İslam üzerinden incelemiş. Filipinler, ülkedeki Müslüman Moro gerillaları ile “barış” yapmak için Türkiye’nin devreye girmesini istiyormuş. Davutoğlu Ankara’ya gelen bir heyetle görüşmüş. Güneydeki Müslümanlar, Emeviler zamanında İspanya’dan göç etmişler. Vietnam’da karşımıza, Taliban’dan sonra Moro’lara da silah bıraktıracak bir “Filipin misyonu” çıktı.
Güneydoğu’da Kürtlerle barışa da sıra gelecek mi?
Vietnam notlarına yarın devam edeceğiz...