Malezya olur muyuz?

Siyaset Günlüğü "Olmayız diye bir söz kimse veremez. Öyle dinamikler var ki dünyada, öyle tuhaf iç yapılanmalar, her şey olabilir. Endonezya'da 1960'larda kimse İslamdan fazla bahsetmiyordu. Ama bugün Endonezya'da İslam, çok önemli bir siyasi güç olmaya başladı.Dinin etrafında teşkilatlanma diye bir şey var. Hem de çok güçlü bir şey. Bunun niçin ve nasıl böyle olduğunu bilmiyoruz. Bilmediğimiz için de korkuyoruz. Avrupa bunu araştırıyor. Biz ise Türkiye'de daha bu işin çok başlangıcındayız." Prof. Mardin, bugün gelinen noktanın tarihsel ve sosyolojik arka planını şöyle açıklıyor:"Devletin göremediği şeylerden biri. 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda Anadolu'da çok teşkilatçı bir dini kurum yayılmıştı: Nakşibendilik. Nakşibendilik, yalnız bir dini inanç değil, aynı zamanda insanlara yön vermeye çalışan bir kuruluştu. Türkiye'de bilinmeyen bir şey, Nakşibendilerin 18. yüzyılın sonunda ve 19. yüzyılda teşkilatçı olmaya başladıkları. Mahalli teşkilatçı. Devletle rekabet halinde. Kemalistlerin göremedikleri şeylerden bir tanesi, Nakşibendilerin kurdukları teşkilatın ne kadar güçlü olduğu. Bunu anlayamadılar. Anlayamadıkları için de, bu gücün zaman zaman ne kadar ekstrem şekiller aldığını göremediler, Şeyh Said isyanı gibi... Devlet, CHP dışındaki siyasi partilerin, milli menfaatleri boşlayıp mahalli ve muhafazakâr değerlere önem vermesini hazmedemedi. Darbelerin yapılmasında bu düşüncenin payı vardır. Ne var ki, dünya şartlarındaki gelişmeler, eskiden kendi kovuklarında oturan insanların, birdenbire ortaya çıkmasına sebep oldu. Telefon, internet, gazete, yani teknolojik gelişme ve iletişim araçları mahalli olanın, kendini milli olarak görmesine yol açtı. Ve sonunda, mahalli milli oldu..."Bundan sonra ne olacak?Ayşe Arman, kadınların korkularından söz ediyor; Şerif Hoca, üniversite türban serbestisini savunmakla birlikte, "Türkiye'de kendi durumlarının tehlikede olduğunu düşünen kadınları haklı buluyorum" diyor.Yeni anayasa hazırlığı başta, yaşam tarzları ve rejim konusunda AKP'nin atacağı her adımın dikkatle gözlenmesi, takip edilmesi ve demokratik yoldan tepki gösterilmesi düşüncesinde Prof. Şerif Mardin. Bunu örgütleyecek siyasetlerin de halka gerçekten yakın olmalarını öneriyor.Çözüm darbeden değil, demokrasiden geçiyor. dsazak@milliyet.com.tr Prof. Şerif Mardin, Hürriyet'te Ayşe Arman'la söyleşisinde ılımlı İslamdan şeriata kayan Malezya örneğinin hatırlatılması üzerine, AKP yönetimindeki Türkiye'nin geleceği konusundaki kaygıları reddetmemiş: