Yeni anayasa

TÜSİAD, 40. yıldönümünü “cemiyet hayatı”nın ünlülerini bir araya getiren bir yemek davetiyle geçiştirmek yerine, altı aylık “yuvarlak masa” toplantılarının ürünü yeni ve “sivil” Anayasa önerisini tartışmaya açtı. İspanya Başbakanı Felipe Gonzales ve “demokratikleşme sürecinde ordunun rolünü” sorgulayan eski Milli Savunma Bakanı Narcis Serra’nın davet edildiği bir oturumda, Kürt sorununun çözümünü ele aldı. Bugün de CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun katılacağı toplantıda 12 Haziran seçimleri öncesinde siyasi partilerin Türkiye projeleri gündeme getirilecek.
Geceki davette Cumhurbaşkanı Gül’ün 9. Cumhurbaşkanı Demirel ile protokol masasında buluşması, TUSİAD’ın eski yöneticilerine sırayla ödül vermeleri anlamlıydı.
TÜSİAD, 1971’de kurulmuş. 1980 askeri darbesine dek geçen dönemi TÜSİAD’ın bugünkü anlayışıyla kıyaslamak olanaksız. O zaman dar bir çıkar grubu olan TÜSİAD muhtıralara, darbelere arka çıkan güç odağıydı. Sola kapalıydı. 1977’de seçimle gelmiş Ecevit Hükümeti’nin gazete ilanlarıyla düşürülmesi gibi tarihsel bir ayıba imza atmıştı.
Kırk yılda köprülerin altından çok sular aktı.

TÜSİAD da değişti!
Değişim hızla ilerliyor.
TÜSİAD şimdi, 1982 Anayasası’nın “Devlet şekli Cumhuriyet’tir” maddesi hariç “değiştirilemez maddelerinin de değiştirilmesini” öngören bir akademik çalışmaya destek veriyor.
Eski TÜSİAD olsa, şirket yönetimlerindeki emekli general istihdamı nedeniyle “sivil Anayasa” düşüncesi akıllardan bile geçmezdi!
Yeni TÜSİAD “devrimci” bir atağa geçerek “devleti değil birey”i savunuyor. Özgürlüklerde partilerin önüne geçiyor. “Askeri vesayet”i ortadan kaldıracak adımların atılmasını istiyor. Genelkurmay’ın Savunma Bakanlığı’na bağlanmasını istiyor.
Eski İspanya Savunma Bakanı Narcis Serra “askerliğini yapmadan” kabineye girmişti ve dün İstanbul’da demokrasiye geçiş sürecinde Gonzales’le birlikte deneyimlerini anlatırken, Nuri Çolakoğlu’nun yönettiği oturumda Türkiye’den katılımcılar Murat Belge, Ahmet İnsel, Mithat Sancar ve Ahmet Kaboğlu’ydu.
Sol, demokrat ve liberal aydınlarla Gonzales, Narcis Serra gibi Avrupa’da saygınlığı olan sosyalist siyasetçilerle forum düzenlemek, Türkiye’de “sivil Anayasa” ihtiyacını dile getirmek cesaret ister. Ümit Boyner ve TÜSİAD yönetimini kutlarız. Prof. Ergun Özbudun ve Prof. Turgut Tarhanlı’nın sunumuyla “yeni anayasanın beş temel boyutunu” tartışmaya açtılar.
Kafa karıştıran tek nokta, “Değiştirilemez maddelerin nasıl değiştirileceği”ydi.
Bu sorunsalı aşmak için şöyle bir maddeye ne dersiniz:
“Dayanağını askeri darbelerden alan anayasalar, demokratik seçimlerle oluşan meclisler tarafından tümüyle değiştirilebilir.”
Sivil anayasa geleneğinden çok “anayasayı ortadan kaldırma” deneyimi ağır basan Türkiye’de 12 Haziran seçimleriyle oluşacak parlamento “Kurucu Meclis” gibi çalışabilir.
Demokrasilerde çare tükenmez!