ÜSTESİNDEN GELEMEDİĞİMİZ KORKU VE FOBiLER

23 Mayıs 2011

Danışan: Bu yaşıma kadar uçağa binmedim çünkü çok korkuyorum. Bunu yakın ailem dışında kimse bilmiyor çünkü utanç verici olduğunu düşünüyorum.
Dr. Başak: Bu konuda yardım almaya nasıl karar verdiniz?
Danışan: Arkadaşlar uzak ülkelere seyahatlere gittiklerinde ve beni çağırdıklarında hep bir bahane uydurarak atlattım. Şimdi durum biraz değişik. İşimde geçen ay terfi ettim ve yeni pozisyonum sık sık yurt dışı seyahati gerektiriyor. Önümüzdeki ay, beni Almanya’ya yolluyorlar, nasıl bahane uydurabilirim ki? Bu sefer atlatsam, bir kaç ay sonra tekrar karşıma çıkacak. Diğer yandan, kendimi o uçağın içinde düşündükçe kalbim çarpıyor, soğuk terler döküyorum. Uçuş korkumu yenemezsem sanırım işimden olacağım. Bu yüzden artık iyileşmek istiyorum. Bu nasıl bir korkudur, geçer mi, bu konuda bana yardımcı olabilir misiniz?
Dr. Başak: Bir çok insanın elinde olmadan ve irrasyonel olduğunu bildiği halde üstesinden gelemediği korkuları veya fobileri vardır. Uçak korkusu da bunlardan biridir. Bu konuyla ilgili literatüre göre, insanların yaklaşık yüzde 40’ı uçağa binmekten korkar. Bu korkunun şiddeti kişiden kişiye değişebilir; kimi uçağa binebilir ama her bindiğinde yoğun bir korku, kaygı veya stres gibi psikolojik sıkıntılara eşlik eden terleme, kalp çarpıntısı gibi fiziksel şikayetler yaşar. Kimiyse sizin gibi, uçağa kesinlikle binemez. Uçağa binme fikri bile bahsettiğim psikolojik ve fiziksel şikayetlere neden olabilir. Her türlü fobi üzerinde çok etkili olan Kognitif Terapi yöntemleri takip edildiğinde, uçuş korkusu ortadan kalkabilir. Sizin uçak korkunuz nasıl ve kaç yaşlarında başladı, hatırlayabiliyor musunuz?
Danışan: Tam emin değilim ama yaklaşık 15 yaşlarında bir film seyretmiştim; düşen bir uçakla ilgiliydi. Sanırım o filmden sonra başladı.
Dr. Başak: Uçak korkusu yaşayanların her birinin değişik hikayesi olabilir, bazıları neden korktuğunu hatırlayamaz bile. Ortak olan bir nokta var ki uçaktan korkan kişiler, diğer tüm korkularda da olduğu gibi, kendilerini bir sonraki ‘korkunç’ sahne içinde hayal eder. Köpekten korkan kişi, örneğin, köpeğin kendisine saldırdığını hayal eder. Karanlıktan korkan kişi, karanlığın içinden bir varlık çıkacakmış gibi hayal kurabilir. Bütün bu korkulara, aklımızda yarattığımız, gayet net resimler eşlik eder. Sizin de aklınızda uçakla ilgili buna benzer resimler var mı?
Danışan: Evet, gözümün önüne gelen resim, sizin de söylediğiniz gibi, gayet canlı ve net. Sanki düşüyoruz ve kimse bir şey yapamıyor, herkes çığlık çığlığa bağırıyor, çok feci bir sahne.

Yazının devamı...

‘YENİ YIL HEDİYEM: MUTLULUK’

27 Aralık 2010

Hepimizin seçenekleri vardır. Eğer bedenimize iyi bakacak, duygusal dünyamızı doyuracak, çevremizden ve sosyal ilişkilerimizden tatmin olacak, manevi dünyamızı besleyecek şekilde bilinçli seçimler yaparsak mutlu olabiliriz

Danışan: 2010 yılı benim için çok zor geçti. Her şey üst üste geldi; sağlık sorunları, ekonomik sıkıntılar, çocukların okul dertleri... Sanıyorum artık desteğe ihtiyacım var. Kendime yeni yıl hediyesi olarak ‘mutluluğu bulmanın yolları’nı hediye etmek istiyorum.
Dr. Başak: Zor bir yıl geçirdiğinize üzüldüm ama sizi tebrik ederim, kendinize en güzel hediyeyi vermeye karar vermişsiniz.
Danışan: Evet, bunu düşündüğümde çok heyecanlandım ama terapinin nasıl işe yarayacağını çok da iyi bilmiyorum. Çünkü şartlarımı, etrafımdaki insanları değiştiremem, daha fazla para kazanmak için imkanım yok, evim, işim aynı, çocukların veya eşimin sıkıntılarını nasıl çözeceğimi bilmiyorum. Özetle, hayatımda çok fazla bir şey değiştiremeyeceğim. Ama yine de kararlıyım. Daha mutlu olmak istiyorum.
Dr. Başak: Haklısınız, bazen etrafımızda çok fazla değişiklik yapabileceğimiz bir durum olmaz. Böyle zamanlarda umutsuzluğa kapılıp, olumsuz duygulara saplanabiliriz. Terapi sürecinde, bu duygusal çıkmazların üstesinden gelebilmenizi, hayatla baş edebilmenizi sağlayacak davranışlara ve düşünce yapısına sahip olabilmenizi hedefleyeceğiz. Bu konuda istekli olmanız çok önemli, çünkü psikoterapi, bireyler terapiye katılım sağladıklarında ve değişmek için büyük istek duyduklarında daha başarılı olur.
Danışan: Değişmek istiyorum. Sorunun nereden kaynaklandığını bilmiyorum ama benden; davranışlarımdan, bakış açımdan kaynaklanıyorsa değişime hazırım. Söylediğim gibi, artık mutsuz olmak istiyorum. Ama bir yandan da korkuyorum, insan bu yaştan sonra değişebilir mi?

Yazının devamı...