Devlet versin rayı g"rsün ihracatı!

Trabzon, Karadeniz'in geleceğini değiştirmek için sadece 20 km ray istiyor. Ekonomik açıdan stratejik bir b"lgede olduklarını s"yleyen Trabzonlular, iddia ediyor: "Hopa ile Batum demiryoluyla bağlasın. İhracatı yüzde 30 artıralım..."

"Trabzon ne istiyor?" diye sorduğumuzda yanıt şu:- 20 km'lik ray istiyoruz.- Ne yapacaksınız, bu rayı?- Trabzon Asya - Avrupa ticaret koridorunun en "nemli yerinde duruyor. Bizim devletten isteğimiz Hopa ile Batum'u bağlaması. 20 km'lik demiryolu d"şenirse Türkiye'nin ihracatını yüzde 30 artırırız. Ama bu 20 km'lik eksiklik geleceğimizi kaybettiriyor. Trabzon, Sovyetler'in dağılmasından sonra girdiği şoku yeni yeni atlatıyor. Sarp ve Soçi kapılarının açılmasından bu yana geçen yaklaşık 10 yıllık süreçte bir şaşkınlık geçiren Trabzon, ekonomik açıdan stratejik değerini daha yeni kavramış. Trabzonlunun kafası krizden çok geleceğin Trabzon'unda... Uzun atlamak için geri geri yürüyen atletlere benziyor. 'DEVLET YOLU YAPSA...' - Batum'la ulaşım sorunu yaşamamız bizi hem Orta Asya'dan, hem Rusya'dan kopartıyor. Demiryolu ağına sahip İran bu pazarları kontrol altına aldı. Rusya ve Orta Asya, Trabzon'dan alacağı malı İran'dan hatta Yunanistan'dan, Romanya'dan alıyor. Onların raylı roro taşımacılığı bizi eziyor. Oysa, demiryolu Batum'a uzansa, ne Avrupa, ne İran bizimle rekabet edebilir. Bu analize Vali Adil Yanar da katılıyor:- 1800'lü yıllarda bile Trabzon'da 14 başkonsolosluk varmış. Bunun nedeni, Trabzon'un Asya - Avrupa ticaret yolu üzerinde olmasıdır. Bugün 4 konsolosluk var. Trabzon limanı İran'a açılmalı. İran, transit taşımacılığını Türkiye üzerinden, ihracatını Trabzon limanından yapmalı. Asya ve Rusya ticaretinde Trabzon merkez olmaya en uygun yer. Devlet Karadeniz otoyolunu ve Hopa - Batum demiryolunu yaparsa, Karadeniz'in geleceği değişir. - Geleceğiniz nasıl kayboluyor? šÇGENİ GAP TAMAMLAR İhracat merkezi olmanın dışında Trabzon'un bir hedefi de doğa ve yayla turizminde "ncü olmak. Bu amaçla yaylalarda tatil k"yleri kurulmaya başlanmış. Trabzonlular, Sovyetler'in dağılmasıyla "nlerine çıkan altın fırsatı kaçıracakları kaygısı taşıyorlar. Trabzonlunun stratej ik bir talepleri de Trabzon'un GAP'a bağlanması. GAP'ın Karadeniz'e açılmasıyla Trabzon - Batum - GAP üçgeninin tamamlanacağını ve bu üçgenin Türkiye'nin ihracatını katlayacağını hesaplıyorlar. GELECEK YAYLALARDA Trabzon'un geleceğe bakışı b"yle... Turizmin "ncülerinden biri de Trabzon Gazeteciler Cemiyeti. Başkan Osman Çavuşoğlu, yaylaların sahiller kadar cazip olduğunu vurgulayarak, Trabzon'da turizmin geleceğinin dağlarda olduğunu belirtiyor. Trabzonlunun bir itirazı da Karadeniz yolunun sahilden geçirilmesi. Yolun doğal g"rüntüyü bozduğunu, sahilleri devreden çıkardığını düşünüyor. ™zellikle çevreci kuruluşlar bu fikirde. Ancak Vali ve oda başkanları, bu g"rüşe katılmıyor. Ekonomik açıdan en doğru seçimin yolun sahilden g"türülmesi olduğunu savunuyorlar. 'S™ZšMšZ SENETTİ AMA' Bugüne baktığımızda ise Trabzon esnafını tefeci korkusu sarmış. Kriz sonrasında banka kredilerinin kesilmesi nedeniyle irili ufaklı esnaf ve tüccarın tefeciden borçlanmaya y"neldiği ve aylık yüzde 15 - 25 arasında değişen faiz altında ezildiği vurgulanıyor. "Bundan 2 yıl "nceye kadar biz senet - sepet bilmezdik" diye s"ze giren bir esnaf, s"zlerini ş"yle sürdürüyor: "İstanbul'la alışverişlerimizde çek - senet kullanmazdık. Ama kriz bizi "yle vurdu ki, artık çek - senet de yeterli olmuyor. Başka garantiler istiyorlar. Yıllarca s"zü senet olmuş Trabzonlu esnafın çek - senet mafyasından kaçar hale gelmesi, gururumuzu incitiyor. Bu bizi perişan ediyor." BAVUL TİCARETİ BİTMİŞ Trabzon'un elinden kaçırdığı bir diğer olanak da bavul ticareti. 1990'lı yıllarda bavul ticaretiyle büyük d"viz elde eden Trabzonlular, bu olanağı yitirmiş g"rünüyorlar. Bavul ticaretinin hemen hemen sıfırlandığını belirtiyorlar. Nedeni ise bir yandan dağılan Sovyetler'den gelen alıcılara fahiş fiyatla satış yapılmasının, bir yandan da bu alıcıların uyanmasına bağlıyorlar. Bavul ticaretini yitiren Trabzon, deniz, hava ve demiryoluyla b"lgenin ihracat merkezi olma şansını kaçırmak istemiyor. Fındık fiyatını olumlu buluyorlar fbila@milliyet.com.tr Trabzon'da dikkat çeken bir olay da Ordu'da yerden yere vurulan fındık fiyatının, burada gerçekçi g"rülmesi. Ticaret Odası y"neticileri şu analizi yapıyorlar: "Fındık fiyatı "nceki yıllarda dünya fiyatının üzerinde ilan edilirdi. Bu hem ihracatı düşürdü, hem de rakiplerimizi fındık üretmeye y"neltti. Eğer fiyat gerçekçi değilse, ihracatınız azalır, rakipleriniz artar. Bugün ABD, İtalya, Gürcistan, Azerbaycan, Türkiye'nin yüksek fiyat politikası nedeniyle fındık üretimine y"nelmişler ve pazar payımızı daraltmışlardır. Fiyatın çok yüksek tutulmaması gelecekte Türkiye'nin lehine sonuç verecektir."