Erzurumlu göç etmez de ne yapar?

Erzurumlu göç etmez de ne yapar?


       Yıllar önce "Doğu Anadolu Projesi"nden bu köşenin olanakları içinde söz etmiştik, acaba ne oldu?
       Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erol Oral'ın bize gönderdiği yazıdan öğrendiğimize göre, proje Meclis'in gündemindeymiş, ona da şükür!
       Erzurum Kalkınma Vakfı, bu defa "Erzurum İl'i Kalkınma Raporu" hazırlamış, Başbakan'dan başlıyarak bütün siyasi parti liderlerine vermiş...
       Raporun en önemli gerçeği şu:
     "Erzurum geriliyor ve Erzurumlu göç ediyor."
       * * *
       ERZURUM ekonomik ve sosyal açıdan niye geriler ve Erzurumlu niçin göç eder?
       Eğer Erzurum'un "gayrisafi yurt içi hasıla"dan (GSYİH) aldığı pay 1979'da binde 9.8'den, 1997'de binde 6'ya düşmüşse, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, Erzurum, kişi başına GSYİH sıralamasında 1979'da 24. sıradayken, 1997'de 69. sıraya inmişse, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, Erzurum'da reel üretim geliri gerilerse, tarım ve hayvancılık yapan Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
       * * *
     
EĞER, Erzurum'da toplam ve kişi başına kamu yatırım harcamaları Türkiye genelinin çok altındaysa, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, kamu yatırımı, bölgedeki diğer illere göre de kişi başına daha düşükse, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, Erzurum, vergisini en yüksek oranda ödeyen illerden biri olmasına rağmen (Türkiye genelinde yüzde 83.1, İstanbul'da yüzde 76.7, Erzurum'da 86.4) kamu yatırımlarından az pay alıyorsa, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, Erzurum'un, özel sektör teşvik belgelerindeki yatırım tutarı, 9 yılda binde 2.5'tan, binde 1.8'e inmişse, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğen bankalar, topladıkları kaynağın yüzde 22'sini Erzurum dışına aktarıyorlarsa, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
     
Eğer, son 10 yıl içinde Erzurum'da orta ve üst gelir grupları hızla erir, alt gelir grubu büyürse, Erzurumlu göç etmez de ne yapar?
       * * *
       EVET, Erzurumlu göç ediyor.
       Erzurum 1980 - 90 yılları arasında, göç olayında, Kars'tan sonra ikinci sırada.
       Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nün araştırmasına göre, göçü etkileyen ilk üç sebep "kalkınma göstergeleri" ile ilgili...
       ODTÜ Sosyoloji Bölümü'nün araştırmasında 273 hane içerisinde yüzde 86.8'i, göç eğilimine gerekçe olarak "ekonomik nedenleri" göstermiş, ancak yüzde 3.7'si "huzur ve can güvenliğinin olmamasını" dile getirmiş...
       Rapor bunu şöyle değerlendiriyor:
     "Politik nedenlerin göç olgusunda çok düşük bir etkiyle son sırada olması fevkalede memnuniyet vericidir."
       Elbette memnuniyet vericidir ama, bir o kadar da hazin ve düşündürücü değil midir?
       Hep ağlayan çocuğa mı meme verilecek, ya da başkaldırana mı yatırım yapılacak?



Yazara E-Posta: h.pulur@milliyet.com.tr