"Vesait-i Havaiye, Berriye, Bahriye"

Olaylar ve insanlar Haslet'in bu krizi aylar önce başlar, resimleri yetiştirememektedir, çerçeveleri beğenmemektedir, sergi kitabının geç kalmasından korkmaktadır, davetiyeleri dağıtamamaktadır, unuttuğu dostları, arkadaşları vardır...Daha neler neler!"Herkesin krizi kendisinin" diyemezsiniz. Haslet'in krizi sadece kendisinin değildi, çevresinde kim varsa, ailesi, dostları, arkadaşları bu krizden nasiplerini alırlar, hele "Cumartesi arkadaşları"...* * *EVET, nihayet kriz bitti, "Vesait-i Havaiye, Berriye, Bahriye" sergisi geçen perşembe günü Hasköy'de Rahmi Koç Müzesi'nde açıldı.Önce "Vesait-i Havaiye, Berriye, Bahriye"nin Türkçesini yazalım: "Hava, Kara, Deniz Taşıtları". Bildiğimiz kadarıyla serginin isim babası da Sayın Cahit Kayra'dır.Son birkaç yıldır "Karikatür"den başka "yağlıboya" resimlere de başlayan Haslet Soyöz'ün ilk sergisinin adı "Cennetin Gemileri"ydi.* * *BU sergisinde ise gemilere, uçaklar ve trenler eklendi. Hava Kuvvetleri'nin deniz uçakları, THY'nin "Dakota"ları, cumhuriyetin ilk denizaltıları "1. ve 2. İnönü"ler, isimsiz kahramanlar denilen, numaralarıyla anılan römorkörler, Haliç vapurları, "Ülev" ve "Güzelhisar", yandan çarklılardan "Bağdat", I. Dünya Savaşı'nın, "Muavenet-i Milliye" gemisi, Müstecip Onbaşı'nın vurduğu, Fransız denizaltısı "Turkuaz", I. Dünya Savaşı'nda Kahire seferini yapan tek motorlu uçak, Kızılırmak Köprüsü'nden geçen tren...* * *"MÜSTECİP Onbaşı" denizaltısının hikâyesi ilginç...Fransız denizaltısı "Turkuaz", 1915'te Çanakkale Boğazı'nı geçerek Marmara Denizi'ne giren ilk düşman denizaltısıydı. Dönerken Çanakkale'nin Aksaz mevkiinde karaya oturdu, su yüzünden Onbaşı Müstecip (Kılıçaslan) topunu ateşledi, mermi denizaltının kulesine isabet etti, denizaltının mürettebatı teslim oldu. Denizaltı, Haliç'e çekildi; törene Enver Paşa da katıldı ve adı "Müstecip Onbaşı" oldu.* * *RAHMİ Koç, serginin kitabına yazdığı önsözde, "Şimdiye kadar, bu üç konuyu (gemi, tren, uçak) birden o kadar da iyi işleyen bir ressam görmedim" diyor:"Umumiyetle bu gibi ressamlar ancak bir konuyu ele alır ve onu yapar. Misal, Diyarbakırlı Tahsin..."* * *HASLET Soyöz, üç çizgiyle karikatür, dört fırçayla resim yaparsa, Rahmi Koç da onu üç satırla anlatır:"Haslet Soyöz enteresan bir şahsiyettir. Hayatının her dakikasından zevk almıştır. Kendisi ile barışıktır, dostluğuna doyum olmaz."Sayın Rahmi Koç'un bu teşhislerine diyecek lafımız yok da, o "Kendisi ile barışıktır!" tespiti yok mu?İnsanoğlu yanılıyor, bizim gibi... h.pulur@milliyet.com.tr ÇOK şükür kriz bitti... Yok yok, hemen yüreğiniz hoplamasın. Bu kriz, ne siyasi kriz ne de iktisadi kriz; bu kriz "Haslet'in sergi krizi"...