Demir-çelikte ihracat: Dostlar alışverişte görsün!

Demir Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Veysel Yayan, önceki gün Hürriyet yazarı Erdal Sağlam’a “sadece bu yıl değil, her yıl kış aylarında doğalgaz sıkıntısı baş gösterdiğinde ilk zarara uğrayan biz oluyoruz. Önce bizim elektriğimizi kesiyorlar,” demiş.
Tüm yurtta elektrik kesintileri nedeniyle yaşlısıyla-bebeğiyle insanlar evlerinde titrerken, kısıtlamaya sanayi sektörleri içinde açık ara en fazla elektrik yutan demir-çelikle başlanmasından daha doğal ne olabilir? Herhalde demir-çeliğin ardından da 2. en büyük
enerji yutan sektör olan çimentocuların kapısını çalıyorlardır.

Elektriğin % 21.6’sı
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın internet sitesinde yer alan “Demir Çelik Sektörü Raporu 2013/2”de, sanayide kullanılan toplam elektriğin
% 21.6’sının demir-çelik sektöründe kullanıldığı belirtiliyor.
Çok-çok büyük bir oran. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı istatistiklerine dayanılarak Tep (ton eşdeğer petrol) cinsinden tüketim miktarları da verilmiş: Tüm sanayi sektörlerinin kullandığı elektrik enerjisi 8011 Tep iken, bunun 1734 Tep’ini demir-çelik sektörü “yutmuş”. (1Tep=11630 kwh)

Hurda demir cenneti!
Aynı raporda 2012 yılında 11.3 milyar dolarlık demir-çelik ürünü ihraç ettiğimiz görülüyor; demek ki demir-çeliğin toplam ihracatımızdaki payı % 7.4. Vahim olan ise Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan’ın geçtiğimiz hafta bir toplantıda dikkat çektiği gibi, demir-çelik ihracatının tamamını, hurda demir ithal ederek gerçekleştiriyor olmamız!
Çağlayan’ın ifadesiyle “10 milyar dolarlık hurda demir-çelik ithal ediyoruz ve bu hurdaların hepsini erittikten sonra inşaat demiri olarak üretip ihraç ediyoruz. Çok yoğun elektrik enerjisi tüketilen bu işlemin katma değeri ise maalesef sadece 75 cent; ihraç ürünlerimizin zaten çok düşük olan 1.58 centlik ortalama katma değerinin yarısından bile az.”
Çağlayan o toplantıda iPad Mini örneğini de vererek,
“1 iPad Mini 300 gram ağırlığında; fiyatı da 500 dolar civarında. Demek ki 1 kilo iPad Mini 1500 dolar ediyor. Buna karşılık 1 kilo demir ise sadece 75 cent. Bu durumda 1 kg iPad satmak, 2 ton demire bedel,” demişti.

TEMA’nın profesörü
TEMA’nın Türkiye’nin tahıl ambarı Konya-Karapınar’a termik santral yapılmasının sakıncaları konusunda kamuoyunu bilgilendirmek üzere düzenlediği toplantıda da aynı konu gündeme gelmişti. Bu konudaki rapora gönüllü katkı sunan İTÜ Kimya ve Metalurji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Duman, hurda ithal edip inşaat demiri haline dönüştürdükten sonra ihraç etmekten vazgeçildiği takdirde bu ve benzeri birkaç santralin inşa edilmesine gerek kalmayacağını vurguladı.
Hurda demirin ark ocaklarında eritilirken de, inşaat demiri olarak üretilirken de çok fazla elektrik çektiğine işaret eden Prof. Duman uyarıyor: “Her ülke kendisine lazım olan miktar kadar demir-çelik üretirken, Türkiye neden kendine gerekenden çok daha fazlasını üretiyor? Yüksek katma değeri olduğu için çok para mı kazanıyoruz? Hayır; tam tersine! Üstüne üstlük müthiş bir elektrik yutağı. Bu yanlıştan bir an önce dönülürse, birkaç santral eksik yapılabilir!”