Demirel'e göre yeni ekonomi

Demirel'e göre yeni ekonomi


       9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Yeni Ekonomi ve İletişim başlıklı bir panelde ne konuşacağını, yeni ekonomiye ne kadar yakın (ya da uzak) olduğunu doğrusu pek merak ediyordum. Yarım saatlik konuşması boyunca, bu asrın başında dünya nüfusu 2 milyardan azken, şimdi 6 milyara dayandığından, Adam Smith'ten Keynes'e saf serbest piyasacı ya da devlet müdahalesini de öngören ekonomistlere, Avrupa Birliği ile ilişkilerimize v.s. eski dünya ile ilgili çok bildik ne varsa söyledi. Tabii bu arada Türkiye'nin büyük olmaya mahkum bir ülke olduğunu, kendimize güvenir, moralimizi de yüksek tutarsak aşamayacağımız engel bulunmadığını hatırlatmayı da ihmal etmedi.
       Yeni ekonomi konusunda görüş belirteceği umudumuzu neredeyse yitirmişken Demirel, "Devlet ekonomik hayattan tümüyle çekilmelidir. Zaten bana göre yeni ekonominin temeli de budur" demez mi? Önce yanlış duyuyorum zannettim, ama yanımdakiler teyid ettiler. Dün sabah NTV'nin 07.00 haberlerinde aynı bölümü kendi ağzından bir kez daha dinleyince iyice emin oldum. 9. Cumhurbaşkanımızın yeni ekonomiden anladığı, devletin ekonomiden tümüyle çekilmesidir. Vaa mı bunun başka tarifi!
       Panel, Ali Saydam'ın sahibi bulunduğu Bersay İletişim'in 10. yılı nedeniyle düzenlenmişti, ama Demirel 10 yıl önce, yani Bersay'ın ilk kurulduğu gün de hemen hemen aynı konuşmayı yapabilirdi.
       Vaa mı bunun başka tarifi derken hatırladım ki, son günlerde katıldığım bir kaç seminer ve panelde yeni ekonomiyle ilgili ve konunun özünü kavramış çeşitli tarifler çıktı karşıma. Yeri gelmişken konuşmacıların kendi cümleleriyle sizlere aktarmak istiyorum:

Koç, Kavi ve Pak'a göre yeni ekonomi

       * Koç Holding Yeni İşler Koordinatörü Ali Koç: "Yeni ekonomi, eski dünyaya bir tepki olarak çıkmadı. Kökünü eski ekonomiden alıyor. Burada yeni olan, üretim, dağıtım ve paylaşım modellerinin artık "farklı" araçlarla yapılıyor olmasıdır. Diğer bir deyişle mevcut kanalların teknoloji sayesinde yeni bir platforma taşınması söz konusudur.
       (...)Eski ekonomi korkaktır, nicelikseldir. Ölçemediğini yok sayar. Materyalisttir. Başarıyı para ve mal ile ölçer. Şüphecidir. Hiyerarşisiz yapamaz. Doğayı sevmez. Tamahkardır. Mekanik, hakimiyetçi ve duygusuzdur.
     Yeni ekonomi özgürdür. İnsanı doğadan ayırmaz. "Ben" ve "onlar" kavramı yoktur,"biz" vardır. Bu "biz," insan dahil herşeyi ifade eder, paylaşmaya dayanır. Mantıkla duyguyu eş tutar. Kazan / kaybet ile değil, kazan / kazan ile yola çıkar."
       * İSO Başkanı Hüsamettin Kavi: "Nedir yeni ekonomi? Yeni ekonominin temelinde "bilgi" yatmakta. Her türlü mal ve hizmetin tüketicinin ihtiyaçları doğrultusunda ve bilgiye dayalı olarak üretilmesi, yeni ekonominin esasını oluşturmaktadır."
       * TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Namık Kemal Pak: "Firmaların kendi yatırım planları içinde teknolojilerini üretmeyi ve verimliliği artırmayı, yaşama ve rekabet aracı haline getirdikleri ekonomilere yeni ekonomi diyoruz."

Bırakın, web sayfaları sizi ziyaret etsin

       Atalarımız her ne kadar kötü haber çabuk yayılır demişlerse de şirketlerde, hatta eşini aldatan kadın ya da erkeğin durumunda kazın ayağı başka. Kötü haberi en önce duyması gerekenler, çoğunlukla en son duyarlar.
     Microsoft Türkiye'nin genel müdürüyken ABD'deki merkeze transfer olan Süreyya Ciliv'e göre şirketlerin internette çalışma tarzı o şekilde düzenlenmeli ki, kötü haber çok çabuk yayılabilsin ve gereken önlemler en kısa sürede alınabilsin. Microsoft'ta Brezilya'daki bir kötü haber bile anında Türkiye'deki ekranlarda görülebiliyor ve eğer benzeri bir durumla söz gelişi Türkiye'de de karşılaşma olasılığı varsa, önlemi önceden alınabiliyormuş.
       Bill Gates'in de dediği gibi yeni ekonominin olanaklarıyla çalışmak isteyen kuruluşların mutlaka dijital sinir sistemlerini oluşturmaları gerek. Yani dünyanın her yerindeki kuruluşlarınızla intranet bağınız olacak, 7 gün 24 saat iç haberleşmeniz sürecek.
       Ciliv'den öğrendiğimize göre Microsoft dijital sinir sistemi sayesinde bugün sadece Türkiye'nin çeşitli bölgelerindeki şubeleriyle değil, Brezilya'dan Meksika'ya, Amerika'dan Japonya, Almanya ve İngiltere'ye tüm dünyadaki Microsoft ofisleriyle sürekli bağlantı halindeymiş.
       Ciliv'in son dönemde internet şirketine yatırım yapıp da geleceği göremeyenlere de bir müjdesi var: İnternet şirketlerinde karlılık dönemi yakında başlıyormuş. (Tabii eleğin üzerinde kalacak az sayıdaki internet şirketleri için) Zaten Bill Gates, teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq'da geçtiğimiz aylarda yaşanan düşüşleri bir süredir öngörüyormuş. Zira 1. nesil internet şirketlerinin kuruluş amacı, sadece var olmakmış. "Şu şirketin interneti var, benim de olsun" misali.
       Ciliv'e göre bugün yaygın olan 2. nesil internet şirketlerinde ana amaç pazar payı kapmak olduğu için, "harca harca" üzerine bir mantık geçerliymiş. 2. nesil internet şirketlerinin, yakında sayıları artacak 3. nesil internet şirketlerinden temel farklılığı, web sitelerinin statik olmasıymış.
       Karlılığı esas alacak 3. kuşak internet şirketleri ise hareketli web sitelerine sahip olacak, yani web sitelerini sizin istediğiniz yerlere yollayarak size özel hizmetler sunacaklarmış. Örneğin siz hava durumundan borsa haberlerine dilediğiniz her türlü bilgiyi hangi saatte nerede görmek istediğinizi bildirecekmişsiniz. İnternet şirketiniz de bu bilgileri söz gelişi sabah 07.00 - 08. 00 arası evinizdeki TV ekranının sol üst köşesine, 08.00 - 09.00 arası yolda olacağınıza göre cep telefonunuza, 09.00'dan itibaren işyerinizdeki bilgisayar ekranınızın sağ alt köşesine gönderecekmiş. 3. kuşak İnternet şirketlerinde sizi adınız - sanınızla karşılayıp, arzunuza göre yeni ürünler sunduklarını söylememize ise gerek bile yok herhalde.


Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr