Fransız Prof. Piketty, ‘Amerikan Rüyası’nı yeniden yazabilir mi?

Dünya Bankası’ndan bir dostum, “21. Yüzyıl’da Kapital” adlı kitabıyla Amerikalı entelektüel çevrelerde fırtına estiren Fransız iktisatçı Prof. Thomas Piketty ile ilgili yazım üzerine (20 nisan, Milliyet) Dünya Bankası Başkanı Jim Yong Kim’in gelir eşitsizliğiyle ilgili son mesajını göndermiş.
Kim’in “Eşit olmayan bir dünyada kapsayıcı büyümeye ihtiyacımız var” başlıklı mesajı gerçekten etkileyici. Gerçi Piketty, ülkelerin kendi içlerindeki gelir eşitsizliğini tarihsel verilerle ortaya koyarken Dünya Bankası Başkanı, tüm dünyada zenginle yoksul arasındaki uçurumun “görünürlüğüne” dikkatimizi çekiyor. Ancak zamanlamanın örtüşmesi kesinlikle tesadüf değil. Nitekim yakın zamana kadar çoğumuz için kapitalist düzenin acımasız patronu olan IMF’in Başkanı Christine Lagarde’dan da son aylarda gelir eşitsizliği sorununa vurgu yapan açıklamalar geliyor.

Zenginin sırrı kalmadı
Dünya Bankası Başkanı’nın mesajından kısa bir bölümü sizlerle paylaşmak istiyorum:
“Zenginler, dünyanın 4 bir yanındaki yoksulların nasıl yaşadıklarını çok uzun süredir belli ölçüde biliyorlardı. Günümüz dünyasında yeni olan, yoksullardan en iyi gizlenen sırrın, yani zenginlerin nasıl yaşadığının artık ortaya dökülmüş olmasıdır. Giderek artan sayıda yoksul, artık en ücra yerlerde bile köy televizyonları, internet ve cep telefonları aracılığıyla zenginlerin yaşantılarını günü gününe renkli ve canlı olarak izleyebiliyor. Örneğin Hindistan’da en fazla yoksulun yaşadığı Uttar Pradesh eyaletinde halkın akıllı telefonlarıyla Kore dizilerini seyrettiklerini gördüm. (...)Eşit olmayan bir dünyada yaşıyoruz. Zengin dünya, yoksulların çektikleri sıkıntıları görmezden gelmeyi tercih etse de, dünyanın her yerindeki yoksullar zenginlerin nasıl yaşadıklarının artık epey farkında. Ve harekete geçmek istediklerini de ortaya koyuyorlar.”

100 milyar $ ceza
Gelir eşitsizliği sorunu her zaman vardı; ancak son bir yılda küresel gündeme iyice oturdu. Mevcut bölüşüm yapısı, küresel büyümeyi de engelleyen boyutlar kazanınca işin rengi değişti.
Eşitsizliği hızla artıran, her geçen gün daha çok ön plana çıkan finans kesimi. 2008 kriziyle birlikte küresel finans sistemi iflas edince, bütün özel borçların kamu borçları haline getirilmesi tepkiyi büyüttü. Nitekim finans kesiminin, sadece yaptığı usulsüzlükler nedeniyle ödemesi gereken cezanın toplamı 100 milyar doları geçti.

Piketty’nin önerisi
Piketty’nin kitabı işte tam bu noktada çıktığı için müthiş popüler oldu; en çok satan kitaplar listesinin tepesine yerleşti. Kitaptaki verilere göre Amerika, gelir bölüşümünün en bozuk olduğu ülke. ABD’de en zengin % 1’lik kesimin serveti katlanarak artarken, altta kalanların gelirlerinde 30 yıldır herhangi bir iyileşme olmamış ve bundan sonra da pek mümkün görünmüyor.
Belki de Piketty, önerdiği vergi ve maliye politikalarıyla Amerikan Rüyası’nı tekrar canlandırabileceği umudunu yeşerttiği için ABD’li entelektüel çevrelerde pop star muamelesi görüyordur.

DİĞER YENİ YAZILAR