Geleceğin işletmesi küresel KOBİ’ler mi?

Önceki akşam farklı disiplinlerden ve sektörlerden 10-12 kişi, IBM Türk’ün Genel Müdürü Eray Yüksek‘in ev sahipliğinde bir araya geldik ve küresel düzeyde iş yapma biçiminde yaşanmakta olan değişimi masaya yatırdık; işletmelerin yeni türeyen tüketici sınıfları karşısında nasıl dönüşmeleri gerektiği konusunda fikir jimnastiği yaptık.
Önce IBM İş Değerleri Enstitüsü Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Bölgesi Başkanı Peter Korsten, IBM’in 40 ülkede 1130 CEO ile yapılan görüşmelerle şekillenen Geleceğin İşletmesi araştırmasının sonuçlarını anlattı. Dünya çapındaki şirketleri yöneten CEO’lar geleceğe nasıl bakıyorlar diye merak ediyorsanız:
-  Geçmiş 2 yıla oranla gelecek 3-5 yılda çok daha radikal değişiklikler bekliyorlar.
-  En büyük yatırımları, geçmişte varolmayan yeni müşteri kitleleri için yapmaya hazırlanıyorlar.
-  Hangi sektörde olunduğundan ziyade, değişimi en hızlı gerçekleştirebilmenin önemli olduğunu düşünüyorlar.
-  “Pazar diye bir sorun yok; gelecek 200 yıl için de böyle bir sorun olmayacak, yeter ki şirketler kendilerini hızla dönüştürebilsin” diyorlar.
-  Yeteneği kendi şirketinde aramak yerine, yetenek neredeyse oraya gitmeyi ve küçük yerel şirketlerle işbirliklerini tercih ediyorlar.
-  Bugünkü petrol fiyatlarının bu şekilde süremeyeceği ve mevcut paradigmanın bu dünyayı taşıyamayacağından hareketle “Mutlaka bir şeyler değişecek” diyorlar.

Yeni küresel orta sınıf
IBM’in CEO’su Samuel Palmisano, geçenlerde İngiliz Financial Times’a yazdığı makalede, bu araştırmadan söz etmiyor, ancak muhtemelen araştırmanın da bulgularından yola çıkarak geleceğin iş dünyasında “küresel KOBİ”leri önemli fırsatların beklediğini belirtiyordu:
“Eskiden küçük işletmelerin iş modeli ‘yerel’den ‘yerel’eydi. Hızla büyüyen küresel orta snıf, artık onların müşterisi haline geldi. Şu anda 400 milyon kişiden oluşan bu orta sınıf, 2030 yılında 1.2 milyar kişiye yükselecek. Dolayısıyla bu küçük işletmeler, küresel network’e girerlerse, müşteri tabanları çok genişleyebilir. Küresel küçük işletmeler haline geldiklerinde küresel üretim yapabilecek, küresel arz zincirlerine girecek, hatta küresel insan kaynaklarından da yararlanabilecekler. Bugünün şartlarında artık yerel şirketler de küresel pazara hitap edebilirler.”

20. yüzyılın afyonu
IBM’in araştırmasıyla ilgili olarak hepimiz bir şeyler söyledik, ama en çarpıcı yorum Vestel İş Geliştirme ve Stratejik Planlama’dan sorumlu İcra Kurulu üyesi Cengiz Ultav‘dan geldi. “Ucuz petrol fiyatları, 20. yüzyılın afyonuydu. 80’li 90’lı yıllarda da işin içinde olan CEO’lar, şimdi geri dönüp ‘biz neler kaybettik’ diye dizlerini dövüyorlar.”
Ultav, Vestel’in geleceğini planlarken, şirketi tüketici elektroniğinden yenilenebilir enerjiye transforme etmek istediklerini anlattı. Hatta güneş, rüzgâr jeotermal ve hidrojen gibi alternatif enerji sepetinin, Türkiye için bir çıkış yolu olabileceğini, temiz enerji alanında dünyada 3 lider ülkeden biri durumuna gelebileceğimizi söyledi. “Petrol 100 doların üzerine çıktıktan sonra her şey mümkün,” diye bir hatırlatma yapmayı da ihmal etmedi.