İstanbul trafiğinde normalin 2 katı zehirleniyoruz

İstanbul trafiğinde normalin 2 katı zehirleniyoruz


100 km'de 6 - 8 litre yerine 10 - 15 litre yakıt tüketen yaşlı araçları trafikten caydıracak önlemler için Maliye Bakanı Oral, Çevre Bakanı Aytekin ve İl Trafik Komisyonu'nu göreve çağırıyoruz


       İstanbul sokaklarında her gün trafiğe çıkan yaklaşık 1 milyon araç, 100 km yol aldığında ortalama 10 - 15 litre yakıt tüketiyor. Oysa şehir içi trafiğinde olması gereken değerler 100 km'de 6 - 8 litre. Başka bir deyişle İstanbul'da taşıtlar, soluduğumuz havayı normalin 2 katı kirletiyor. Yetmiyormuş gibi bir de milli servet kaybına neden oluyor.
       İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Geliştirme Dairesi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Öztürk uyarıyor: Böyle giderse İstanbul'da 4 - 5 yıl sonra trafiğin neden olduğu çevre kirliliği, konut ve işyerlerini ısıtmanın yol açtığı çevre kirliliğini sollayacak.
       "İstanbul tam bir servis çöplüğü" diyen Prof. Öztürk'ten "ğrendiğimize göre özellikle okullara ve işyerlerine ait 10 yaşın üzerindeki servis araçları kentimizi kirletiyor. Tabii yaşlı halk otobüsleri, belediye otobüsleri ve resmi araçlar da bu kirliliğe hatırı sayılır katkıda bulunuyor. Prof. Öztürk'ün belirttiğine göre şehirlerarası yolcu taşıyan büyük otobüs firmalarının ıskartaya çıkarttıkları 10 yaşın üzerindeki Mercedes otobüsler, normalin 2 katı yakıt tüketen servis araçları olarak İstanbul sokaklarında cirit atıyor.
       Prof. Öztürk, "Bu çarpık tablonun başlıca nedeni, standartların konmamış olması. Standart olmayınca denetim de işlevsizleşiyor. Şu an geçerli olan mevzuat, yaşlı araçları koruduğu için havanın kirletilmesini resmi yoldan teşvik ediyor," diyor.
       Daha önce de yazmıştık: Bizim ülkemizde araç eskidikçe vergisi düşer. (Hatta vergiden muaf tutulur.) Oysa 10 yaşın üzerindeki benzinli bir taşıtın egzozundan atılan kirletici miktarı, 5 yaşın altındaki taşıtlardan atılan kirletici miktarının en az 2 katı. Çevre açısından baktığınızda eskiyi değil, gelişmiş teknolojiye sahip yeni araçları teşvik etmemiz gerekmez mi?
       Öztürk, ilk etapta yapılması gerekenleri 15 yaşın üzerindeki araçların vergilendirmeye tabi tutulması (hem taşıt alım - satım vergisi, hem taşıt pulu) ve test sonucunda kirletici değeri belli bir sınırın üzerinde çıkanların trafikten men edilmesi olarak sıralıyor. İkinci aşamada ise tüm araçlar için yakıt sınırlaması getirilmesi geliyor. Öztürk bunun için bir takvim öneriyor: İstanbul trafiğinde 10 lt/100 km ve üzerinde yakıt tüketen araçlar 2001'e, 9 - 12 lt/100 km tüketenler 2003'e, 8 - 9 lt/100 km tüketenler 2004 yılına kadar trafikten men edilmeli.
       Kirletici sınırları belirlemesi gereken Çevre Bakanlığı. Vergiyle ilgili düzenlemeler ise Maliye Bakanlığı'nın yetkisinde. Benzin istasyonlarının da standart dışı olduğunu belirten Öztürk, "İstanbul'da benzin istasyonlarından atmosfere atılan benzin buharı 17 milyon litre. Çevre Bakanlığı çok yüksek olan bu miktarın düşmesi için istasyonlara metrekare başına benzin buharı sınırlaması getirmeli. Buharın atmosfere kaçmasını önleyici ve geri kazanıcı sistemler kurulmalı" diyor.

İl Trafik Komisyonu yaş sınırı getirebilir

       İstanbul'daki araçların yaş sınırına karar verecek merci ise İl Trafik Komisyonu. Yani hemen yanı başımızda. Komisyonda kimler var diye merak ediyorsanız: Vali yardımcısı Gültekin Ündey, Trafikten Sorumlu Emniyet Müdür yardımcısı Baki Özer, APK Daire Başkanı Doç. Cengiz Güngör, Karayolları 1. ve 17. bölgeden Mesut Şenkal ve Hikmet Erkut, Prof. Nadir Yayla, Trafik Kazalarını Önleme Derneği Başkanı Hitay Güner ve TŞOF, Milli Eğitim Bakanlığı ile İTO'dan birer temsilci!
       İl Trafik Komisyonu isterse, İstanbulluların temiz hava soluması için çok önemli bir katkı yapabilir. Komisyon üyeleri arasında bizim Trafikte Ortak Akıl Platformu'nun 2 değerli üyesi (Prof. Nadir Yayla ve Hitay Güner) de var. Bugünden itibaren bu konunun takipçisi olacağız. Sizlerden de destek bekliyoruz.

Aracınızın yüzde 35 daha az yakıt tüketmesi size bağlı

       İstanbul'da trafiğe çıkan 1 milyon taşıtın günde yarım saat rölantide çalışması, 500 bin litre yakıtın fazladan tüketilmesine neden oluyor. Bu kadar yakıtla 71 bin 500 taşıt 100 km yol alabilir. Ayrıca bir saatlik rölanti sırasında yalnızca bir araçtan 3 bin gram sera gazı karbondioksit atmosfere atılıyor.
       Prof. Dr. Mustafa Öztürk'ün başkanlığındaki İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Geliştirme Dairesi, araçların kent içi trafiğinde daha az yakıt tüketmeleri -dolayısıyla çevreyi daha az kirletmeleri- için bir rehber hazırlamış. Bu kurallara uymanız halinde yüzde 35'e varan yakıt tasarrufu sağlamanız mümkün. Üstelik hem kendi kesenizi, hem milli serveti korumuş olacaksınız. Hem de çevreyi daha az kirleteceksiniz. İşte yakıttan egzoza kadar daha az yakıt tüketmenin püf noktaları:
       * Otomobiliniz güneşte kaldığında motoru çalıştırmadan önce camları açarak ısınmış havayı dışarı atın.
       * Aracınızı saatte 90 km yerine 110 km hızla sürdüğünüzde yüzde 20 daha fazla benzin tüketirsiniz. Hızınızı 20 km'nin altına düşürdüğünüzde ise yakıt tüketimizin yüzde 50 artar. İdeal hız saatte 35 - 90 km arasıdır.
       * Trafiğin yoğun olduğu yerlerde klimanın hava devridaim sistemini çalıştırın. Böylece hem kirli havayı içeri almazsınız, hem de istediğiniz konfora daha hızlı ulaşırsınız.
       * Aracınızın klimasını çalıştırdığınızda 100 km'de 1 - 2 litre daha fazla benzin tüketirsiniz. Klimadan çıkan gazlar sera etkisi de yarattığı için zorunlu olmadıkça klimanızı açmayın.
       * Yazın, akşam ve sabah gibi serin saatlerde benzin alın. Böylece hem benzinin bir bölümünün buharlaşarak atmosfere uçmasını önlersiniz, hem de daha yoğun benzin alırsınız. Unutmayın yakıt pompası, yakıtın hacmini ölçer, yoğunluğunu değil!
       * Yakıt depo kapağı mutlaka sızdırmaz olmalı ki benzindeki uçucu organik maddeler buharlaşmasın. Ayrıca depo kapağına benzin buharınının baskısını önlemek için yakıt deposunu ağzına kadar doldurmayın.
       * Lastiklerin hava basıncı 1 birim daha düşükse, yüzde 2 daha fazla yakıt tüketirsiniz. Bu oran lastiklerdeki havanın miktarına göre yüzde 10'a kadar çıkabilir.
       * Trafik dışında bir yerde 30 saniyeden fazla kalıyorsanız aracınızı durdurun. Aracı 10 dakika rölantide çalıştırmak 0.17 litre fazla yakıt tüketmeye neden oluyor.
       * Motorunuzu dururken ısıtmak yerine, ölçülü kullanarak yolda ısıtın.
       * Motoru durdurmadan önce vitesi boşa alın. Aksi durumda atık yakıt tüketimine neden olursunuz.
       * Aracınız şehir içinde 7 litre/100 km'den fazla yakıt tüketiyorsa, bu araç sizin için ekonomik değildir. Aracınızın işletme maliyeti yüksek demektir.
       * Enjeksiyonlu taşıtlar yüzde 10 daha az yakıt tüketir.
       * Normalde 100 km'de 7 litre yakıt tüketen bir araç, olması gerekenden 45 kilo fazla yüklendiğinde 100 km'de 7.5 litre benzin tüketmeye başlar.
       * Aracınızın egzozundan beyaz duman çıkıyor ve bu en fazla 5 saniye sürüyorsa motor iyidir, 10 saniyeden fazla sürüyorsa motorda bir problem var demektir. Egzoz gazı siyahsa çok fazla yakıt tüketiliyor ve egzozdan yanmamış hidrokarbon atılıyor demektir. Egzoz gazının mavi renkli olması ise motorun yağ yaktığını gösterir. Egzozdan atılan taneciklerin sağlık için çok tehlikeli olduğunu, solunum yoluyla ciğerlere kadar kolayca ulaşabildiğini unutmayın.

Onlar ermiş muradına...

       Bu k"şenin okurlarının Naci'yi tanıyor olmaları gerek. İmzasını çok nadir atsa da yıllardır çizdiği karikatür ve desenlerle sayfamızı zenginleştiriyor, yazılarımızı daha kolay okunabilir hale getiriyor.
       Okurlarımız herhalde Ceyda Karaarslan'a da aşinalar. Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Edebiyatı bölümü mezunu, bilgisayar kurdu, içi içine sığmayan, masasında 15 dakikadan fazla oturabildiği görülmemiş, şeytan tüylü, yaramaz Ceyda, 1 yıl önce Tüketici K"şesi ekibine katıldı. Kısa süre sonra baktık ki sanatçı ruhlu, içe dönük, sakin, zarif, eski mekanik objeler tutkunu Naci Koç ile aralarında bir yakınlık söz konusu.
       Sonra bir gün evlenmeye karar verdiklerini "ğrendik. Her şey göz açıp kapayıncaya kadar oldu. Üstte gördüğünüz, Naci'nin kaleminden çıkmış orijinal nikah davetiyesiyle (ikisi de çok benziyor) Kadıköy Evlendirme Dairesi'nin yolunu tuttuk. Nikah şahitliği de yaptım ve Ceyda'yı mutluluklar dileyerek yeni ufuklara uğurladık.
       Naci Koç ise özgün çizgileriyle bizlerle birlikte olmaya devam edecek.


Yazara E-Posta: mtamer@milliyet.com.tr