Ne yediğimizi artık biliyoruz

Ne yediğimizi artık biliyoruz

Meral TAMER

Kızım 3 yıldır adet edindi. Okul bitiyor, rejim başlıyor. Çünkü derslerin stresi ve hareketsizlik nedeniyle kışları kilo alıyor.
Hem bu yıl çok haklı bir nedeni de vardı: ÖYS sınavları... Çikolata da zihni açıyordu!
Sınav ertesinde yine rejimli günlerimiz başladı. Ve kızım ilk rejim alışverişinden döndüğü gün, sevinçle bana telefon açtı:
"Anne biliyor musun, aldığım Pınar sosislerin hem etlisinde hem de tavuklusunda besin değerleri yazıyor. 1 sosis yediğimde kaç kalori alabileceğimi artık biliyorum!"
Geçen yıl bu köşede başlattığımız "Ne yediğimizi bilmek istiyoruz" kampanyasının esin kaynağı da yine kızımdı. Yaz boyunca uğraşıp 9 kilo verdikten sonra yediklerinin kalori hesabını yapmak istemiş, ama marketlerden satın aldığımız ambalajlı yiyeceklerin -üstelik de diyet olanlarının- çoğunda besin değerleri yazmadığı için hevesi kursağında kalmıştı. Ve o düş kırıklığıyla telefona sarılarak, "hiç üzerinde besin değeri yazmayan diyet yiyecek olur mu? Tüketici Köşesi olarak şunu bir araştırsanıza" önerisiyle beni aramıştı.
Böylece geçen eylülde geniş çaplı bir kampanya başlattık. "Ne yediğimizi bilmek istiyoruz" dedik. Ve kampanyamız öylesine ses getirdi ki, pek çok kuruluş peşpeşe "madem ki tüketici istiyor, öyleyse biz de besin değerlerini yazmayı gündemimize alıyoruz" diyerek hazırlıklara başladılar.
Kimisi stoktaki ambalajları tükendiğinde, kimisi TÜBİTAK ve benzeri kuruluşlara gerekli analizleri yaptırdıktan sonra besin değerlerini yazmayı vaadetti.
Ve aradan tam 1 yıl geçti. Kızım sevinçli. O, rejiminin ilk gününde aldığı ambalajlı yiyeceklerde besin değerlerini bulmuş. Ama ya bize söz veren kuruluşların tümü vaadlerini yerine getirmişler mi?
Arkadaşımız Nuray Köroğlu, 1 yıllık aradan sonra ikinci market turlarına başladı. Ve ortaya şöyle bir tablo çıktı:
Geçen yıl ambalajının üzerinde besin değeri yazmayan pek çok malda artık bu bilgiler yer alıyor. Bize vaadedidiği halde henüz yer almayanlar ise "yolda!" En geç yılbaşında hepsinin ambalajında besin değeri yazacak.
Ellerini çabuk tutmayanların çoğu "eski ambalajların tükenmesini bekledik" diyorlar. Yeni ambalajlı ürünlerin ise yılbaşına kadar piyasaya sürülmesi öngörülüyor.
Bir de standartlaştırılması zor ürünler var: Yoğurt ve beyaz peynir gibi... Ancak onların ambalajlarında da yaklaşık besin değerlerinin yer almasına çalışılıyor.
Şimdi ürün ve marka bazında son durumu sergilemeye çalışalım:

Besin değerlerini yazmada öncü kuruluşlardan olan Yaşar Grubu şirketlerinden Pınar Gıda'nın diyet ve uzun ömürlü kutu sütlerinde geçen yıl da besin değerleri yer alıyordu. Ancak günlük sütlerinde yoktu. Pınar bu 1 yıllık sürede günlük sütlerinde de besin değerlerine yer vermiş. Mis ve SEK'in günlük sütlerinde ise henüz besin değerleri yazmıyor.
Migros ve Tikveşli cephesinde ise yeni gelişmeler var. Tikveşli, Koç'la flört ettiği dönemlerde Migros marka sütleri de taşeron olarak üretiyordu. Ancak Koç daha sonra SEK - İstanbul'un yüzde 51 hissesini satın alınca durum değişti. Artık SEK tarafından üretilmeye başlanan Migros marka uzun ömürlü sütlerde ambalaj değişikliğine gidilecek ve diğer firmalara göre hayli rötarlı da olsa önümüzdeki günlerde besin değerlerine yer verilecek.
Sabancı ile geçen hafta ortaklık anlaşması imzalayan Tikveşli de de önümüzdeki dönem önemli yenilikler bekleyebiliriz.

Rejim yapanların vazgeçilmez gıdası yoğurtta gelişmeler olumlu. Daha önce yalnızca Pınar'ın light yoğurdunda yeralan besin değerleri şimdi Mis, Tikveşli, Ateşoğlu ve SEK'in diyet çeşitlerinde de yazıyor. Normal yoğurtta ise yalnızca Ateşoğlu, besin değerlerine yer vermiş.
Genellikle elde yapılan süzme yoğurtta ise bazı güçlükler yaşanıyor. Tabloda da görüldüğü gibi hiçbir üretici süzme yoğurtta besin değerlerine yer vermemiş. Ama bu konuda da hazırlıklar yok değil.
Standart bir ürün olmadığı için değerleri yazmakta tereddüt ettiklerini belirten Mis Süt Genel Müdürü Hilmi Güvenal, "yakında makineyle üretime geçeceğiz. Sanırım o zaman yazabileceğiz," dedi. Pınar da hem süzme, hem de normal yoğurt ambalajlarında besin değerlerine yer vermeyi programına almış.
Meyveli yoğurtta ise Yogo'nun yanına şimdi Mis de eklenmiş. Her iki marka da bütün çeşitlerinde besin değerlerine yer veriyorlar. Pınar da bugünlerde Kido adıyla piyasaya vereceği meyveli yoğurda besin değerlerini yazacak.

Tıpkı süzme yoğurt gibi hem beyaz hem de kaşar peynirde standardizasyon sorunu var. Bilirsiniz, hep aynı yerden alsanız bile açıkta satılan beyaz peynirin tadı bir tenekeden diğerine değişir.
Tabloda da gördüğünüz gibi piyasadaki üreticiler arasında yalnızca Migros ve Sütaş, ürettiği beyaz peynirin besin değerlerine yer veriyor. Migros geçtiğimiz haftadan itibaren zeytin ve kaşar peynir ambalajlarına da besin değerlerini yazmaya başlamış.
Pınar'ın tablomuzda yer almayan mozarella ve rendelenmiş kaşar gibi piyasaya yeni çıkan ürünleriyle krem peynirde besin değeri yazılı. Diğerlerinde ise ambalaj değişikliğine gidilir gidilmez besin değerleri yer alacak.
Peynirde besin değerlerini kesin olarak ifade etmenin mümkün olmadığını belirten Mis Genel Müdürü Hilmi Güvenal, "ancak tüketicinin isteği doğrultusunda referans olarak yer vermeyi düşünüyoruz," diyor.
Pınar'ın halkla ilişkiler müdürü Mehmet Aykırı'nın verdiği bilgiye göre yılbaşına kadar tüm peynir çeşitlerinde besin değerleri yer alacakmış.
Taciroğlu, önümüzdeki günlerde beyaz peynirinin ambalajında bu değerlere yer verecek. Sadece özel üretime şimdiden koymuş. Firma sahibi Ali Taciroğlu Peysan markasında logo ve dizayn değişikliği üzerinde çalıştıklarını, ekim ayı gibi de besin değerlerinin yer alacağı yeni ambalajlarının satışa çıkacağını söylüyor.
Bahçıvan da öncelikle diyet beyaz peynir ve kaşar çeşitlerinde olmak üzere 1 - 2 aya kadar ambalajlarında besin değerlerini yazacakmış.

Geçen yıl besin değerleriyle ilgili araştırmamıza ilk başladığımızda, ayranda hiçbir üretici firmanın bu değerlere yer vermediğini görüp şaşırmışık. Oysa ayran özellikle rejim yapanların kolaylıkla yanlarında taşıyabilecekleri bir gıda.
Şimdi en azından Mis'in bardak ayranında besin değerleri yer alıyor. Sütaş da yeni yeni besin değerli ayranları piyasaya vermeye başlamış.

Piyasadaki margarinler, hem kutu hem de paket halinde satılıyorlar. Geçen yılki araştırmamızda margarincilerin bu konuda bazı eksikleri olduğunu saptamıştık. Son 1 yıl içinde bu eksikliklerini gidermişler.
Sana, Becel, Rama, Luna, Migros, Aymar, Vitam, Evin ve yalnızca paket margarin olarak satılan Bizim'in tüm ambalajlarında besin değerleri yer alıyor.

Rejim yapanların vazgeçilmezleri arasında bulunan grissinilerde de gelişme var. Arı grissini zaten besin değerlerine yer veriyordu. En büyük rakibi Ülker'de ise bu bilgiler her ne hikmetse İngilizce olarak yer alıyordu. Şimdi artık Türkçesi de yazılı. Zaten diyete yönelik bir üründe doğru olan da bu.
Ancak Ülker'in diyet bisküvisinde bu bilgiler hala yer almadığını görüyoruz. Eti - Form'da ise kaç kalori aldığınızı ve besin değerlerini ambalajda görebiliyorsunuz.

Devamı yarın



Yazara EmailM.Tamer@milliyet.com.tr