‘Yeni yatırımla satın alma ve birleşme arasında pek fark yok’

YASED Başkanı Antika: İşsizlik sıfır olsa da her yıl yeni 1 milyon istihdam yaratmak zorundayız

Bayram bitti. Yine hayatın gerçekleriyle başbaşayız. Kimimiz çocuğunu, istediği okula yazdırma telaşında, kimimiz işsiz geçirdiği ayların ardından yeni bir iş bulabilir miyim umudunda. Kimimiz, üniversite mezunu çocuğunun daha kaç yılını iş aramakla geçireceğinin endişesinde, bu arada bir yüksek kimya mühendisi KPSS’yi kazanıp da Adliye’ye zabıt kâtibi olabildim diye sevinçten havalarda...
Bendeniz her bayram olduğu gibi bu bayram da İstanbul’daydım. Düzenli yazı da yazdım; ama yarı tatilde gibiyim, zira hafta boyunca katılmam gereken tek bir toplantı bile yok. Bayram’dan önce katıldığım son toplantı ise hayli içimi kararttı.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD’ın, 2008 Yabancı Sermaye Raporu’nun açıklandığı toplantıyı Uluslararası Yatırımcılar Derneği YASED düzenlemişti. Raporun ayrıntıları, Bayram öncesi gazetelerde yer aldı. Yabancı sermaye, sıcak para gibi bir anda girip-çıkan para hareketi olmadığı için, küresel krizin asıl derin etkileri bu yıl ortaya çıkacak.
Nitekim Türkiye açısından da 2007’de 22 milyar dolarlık yabancı sermaye girişine karşı 2008 toplamı 18 milyar dolardı; bu yılki rakamın ise 10 milyar doların altında kalması bekleniyor, zira ilk 7 ayda sadece 4.9 milyar dolarlık yabancı sermaye girişi gerçekleşti. Bu, 1 yılda % 57’lik gerileme demek.

İşsizlik çıkmazımız
Uluslararası Yatırımcılar Derneği YASED’in düzenlediği toplantı, tam da Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın, Orta Vadeli Program’ı açıkladığı günün ertesine geldi. Babacan özetle demişti ki:
- 2009 için % 6 küçülme, % 14.6 işsizlik
- Türkiye, 2008 büyüklüklerine 4 yıl sonra bile ulaşamayacak
- İhracat, 2012’de 2008 yılı rakamlarının bile altında kalacak
- 2010’dan itibaren 3 yılda 1.2 milyon kişiye istihdam imkânı sağlanacak
YASED Başkanı ve HSBC Genel Müdürü Piraye Antika ise toplantının açılışında, Türkiye’nin derin işsizlik çıkmazını hatırlattı:
“Her yıl 1 milyon kişi işgücüne katılıyor. İşsizlik sıfır olsa bile, her yıl yeni 1 milyon istihdam yaratmak zorundayız. Dış kaynağa şiddetle ihtiyacımız var.”

Artık cazip ülke değiliz
Var da nereden gelecek bu kaynak? Ülkelere akan finansal kaynaklarda bütün dünyada daralma yaşandı. Artık çok daha rekabetçi şartlar var. Buna karşılık Türkiye 2009’da, diğer ülkelerden çok daha fazla küçüldü. Antika’nın da dediği gibi “Uluslararası yatırımlar açısından çok cazip bir ülke değiliz artık.”
Zaten son yayınlanan uluslararası endekslerde bir hayli gerilediğimiz dikkati çekiyor:
- Dünya Bankası’nın İş Yapma Kolaylığı Endeksi’nde 2007’de 63. sırada yer alırken geçen yıl 10 basamak birden gerileyerek 73. olduk.
- En Çekici Lokasyon sıralamasında 20’ncilikten 15’inciliğe çıkmıştık; şimdi listede hiç gözükmüyoruz.
- Vergi Ödeme Kolaylığı’nda 54. sıradayken, 1 yılda 68. sıraya geriledik.
Antika’ya göre bu koşullarda “Sıfırdan yeni yatırımla, satın alma ve bileşmeler arasında fark yok. O zaman da yerel yatırım açığa çıkıyor; ya başka alanlarda yeni yatırımlar yapıyor ya da batmaktan kurtuluyor.”

DİĞER YENİ YAZILAR