Batı ve Doğu

Dün İstanbulda bazı gazetecilerle kahvaltı yaptı. Biz sorduk, o cevapladı.Öncelikle Osmanlı ve Cumhuriyet tarihinde, başka ülkelerde zulme uğrayan Yahudilere Türkiyenin kucak açtığını belirtti. Bugün de Türkiye aleyhtarı girişimlere karşı Amerikan Yahudi lobisinin Türkiyeyi nasıl desteklediğini anlattı.Bunlar gerçek...Filistin meselesine bakışta bazı görüş farklarımız olsa da, Amerikan Musevi lobisinin dostluğu Türkiye için değerlidir. Yakın coğrafyalarda yaşayıp da hiç kavga etmemiş iki millet göstermek gerekirse, herhalde birinci sırada Türkler ve Yahudiler gelir.***Mr. FOXMAN Türkiyenin AB üyeliğini Musevi lobisinin kuvvetle desteklediğini anlattı. Ve çok önemli bir hususa dikkat çekti:- Avrupa ile Amerika arasında bazı konularda önemli görüş farkları var. Bu konularda ABD ile AB arasında gerilimler çıktığında Türkiye kendi politikalarını oluşturmada zorlanabilir!Çok doğru. Bunu yaşıyoruz da...İşte, Dışişleri Bakanı Gül, basına yaptığı açıklamada, ABD ile yaşanan son sıkıntıları izah ederken, "AB önceliğimizden dolayı ABDyi ihmal etmiş olabiliriz" diyor.Öte yandan bazı Avrupalılar, Türkiyenin güvenilir bir ABD müttefiki olmasından rahatsız; Türkiyenin üyeliğine itirazlarının bir sebebi bu!Türkiyeyi en çok destekleyen AB ülkelerinin ABD ile en iyi ilişkilere sahip ülkeler olduğu da dikkat çekiyor: İngiltere, İspanya, İtalya, Polonya gibi...Avrupada Amerikaya en çok karşı çıkan Fransa ve Almanya (sosyal demokratlar hariç), Türkiyenin üyeliğine en şüpheci bakan ülkeler!Foxmanın sözleri yerinde bir uyarı. Türkiye "mavi boncuk" güvenilmezliğine düşmeden prensipli politikalar geliştirmeli ve aynı zamanda denklemde kendi "milli ağırlığını" artırmalı.***TÜRKİYE bunu nasıl yapabilir? İstikrarlı hükümetler, düzgün ekonomi... ABD ve AB ile istikrarlı, sağlam ilişkiler... Aynı zamanda Türkiyenin Avrasya ve İslam dünyasıyla istikrarlı ve sağlam ilişkiler geliştirmesi...Türkiyenin Batıda güçlü olması Doğuda güçlü olmasına, Doğuda güçlü olması ise Batıda güçlü olmasına bağlı.Foxman, Türkiyeye neden değer verdiklerini anlatırken, tarihi verilerin yanında, "Türkiyenin kıtalararası jeopolitik konumu"nu da vurguladı. Bu jeopolitik böyle çok yönlü, dengeli, güvenilir ve hatta felsefi vizyonu olan politikalar izlemeyi gerektiriyor. Bir tür Doğu-Batı felsefesi...Türkiyenin yüz elli yıllık Batı siyaseti doğrudur; Doğuyu ihmal etmemek kaydıyla.Türkiyenin, ikisi de vazgeçilmez olan, hem İsraille hem Araplarla ağırlıklı ilişkilere sahip olması, genelde ABD, AB ve Doğu siyasetlerini de iyi yürütebileceğinin bir modelidir.ABD ve AB ilişkilerine önem veren AKPnin Doğulu renklere de sahip olması, bu imkânı güçlendiriyor. Doğuya bir değişim mesajı da veriyor bu tablo.Türkiye küreselleşme çağında işlevi olan bir ülkedir: Medeniyetler çatışmasına karşı medeniyetler uyumu! t.akyol@milliyet.com.tr AMERİKADA Yahudilerin en büyük sivil toplum kuruluşlarından ADL (Anti Defamation League) Başkanı Abraham Foxman ülkemizde. Bugün Ankarada Diyanet İşleri Başkanı, Adalet Bakanı ve Başbakanla görüşecek.