'Kemalizm'

(Web adresi: www.iletisim.com.tr)Attila İlhan, Bilsay Kuruç, Toktamış Ateş gibi Kemalizmi savunanlar da var; Taha Parla, Mete Tunçay, Murat Belge gibi eleştirel bakanlar da...Eserin büyük değeri, Kemalizmi sadece değişik tezler açısından değil, değişik disiplinler açısından da ele alması...1923 - 38 arasında Türkiye'nin "dünyadan habersiz", içe d"nük bir kapalı rejim yaşadığını s"yleyenler (sf. 397, 406) ile, bu d"nemin "aydınlanma" (sf. 317) ve ""zgün ekonomik model" (sf. 298) olduğunu s"yleyenler yan yana...Bu fevkalade "nemli eser g"steriyor ki, Kemalizmi biraz marş, biraz nutuk, biraz t"ren saymak, onu g"rmemektir. Onu savunmak için de, eleştirmek için de, tarih, sosyoloji, antropoloji, ekonomi, edebiyat tarihi, siyaset bilimi, felsefe gibi disiplinler açısından bakmak lazım. Çünkü Kemalizm, bazen doktriner, bazen pragmatik, bütün hayatımızı kapsamaktadır.* * * 'KEMALİZM' kitabı, İletişim Yayınları'nın "Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce" adlı büyük dizisinin ikinci cildidir. Birinci cilt, "Tanzimat ve Meşrutiyet'in Birikimi" idi.G"rüyoruz ki 'Kemalizmler' var... "Türk ırkının brekisefal ve Alpin" olduğunu s"yleyen bir anlayış da var... (Sf. 360 361)Ve "ğreniyoruz ki, İn"nü başa geçince tarih kitaplarını değiştirtip 1930'ların "tarih tezi" ne mesafe koymuş... (Sf. 365, 420)Aynı zamanda, Kemalizm "beynelmilel medeniyet" e ve eski Anadolu uygarlıklarına y"nelen geniş bir anlayış... (Sf. 370 vd.)Taha Parla'ya g"re, Kemalizm, "otoriter, hatta bazı bakımlardan totaliter", dahası, "aydınlanma ve rasyonalizm karşıtı bir zihniyet" tir. (Sf. 316)Toktamış Ateş'e g"re, Atatürk "inanmış bir Jakoben ve rasyonel bir devlet adamı" dır. Kemalizm, Türkiye'yi demokrasiye hazırlayan bir aydınlanma devrimidir. Modernleşme ve demokrasiye hazırlık konusunda "dünyanın pek çok y"resine "rnek olmuştur." (Sf. 320)* * * BU çelişik g"rüşlerin hemen birine d"rt elle sarılıp "bürüne yumruk sıkmak 'az gelişmiş' bir davranış olur.Anlamlı bir 'düşünme faaliyeti' yapabilmenin şartları vardır: Tarihi olayları kaynaklardan veya akademik çalışmalardan incelemek, bununla kalmayıp, eldeki münferit bilgiler yığınını nasıl yorumlayacağımız konusunda sosyal bilimsel bir metod zihniyetine sahip olmak gerekir...Bunları yapmadan bağırıp çağırmanın hiçbir anlamı yoktur.Bu kitabın büyük "nemi, hem değişik bakış açılarına yer vererek, hem çok geniş bir disiplinler yelpazesinin metodlarını kullanarak okuyucuyu daha derin ve daha geniş düşünmeye y"neltmesidir.Konu başlıklarının bir listesini bile burada vermek imkansız. Kendi açımdan Aykut Kansu'nun Korporatizm hakkındaki yazısı (Sf. 253 vd.) ile, Asım Kara"merlioğlu'nun Halkçılık, K"ycülük ve K"y Enstitüleri hakkındaki yazılarından (sf. 272 vd.) yeni perspektifler edindiğimi belirtmeliyim.Eserin bütünü için de aynı şeyi s"ylerim.Bu eserin bulunmadığı bir kütüphane, eksiktir. t.akyol@milliyet.com.tr İLETİŞİM Yayınları, fevakalade "nemli bir eser yayımladı. Adı "Kemalizm", 680 sayfa... 54 yazarın çeşitli açılardan Kemalizmi incelemesi...