Orman yakan insan

Objektif - Gaflet mi, ihanet mi, ne diyeyim? Adam arabasını sürerken sigaranın izmaritini dışarıya atıyor! Kaç defa uyardık. Hava sıcak ve kurak. Bir izmarit ne felaketlere yol açıyor, görüyorsunuz!Denizli'deki yangın da kaynak yapan işçilerin dikkatsizliğinden çıkmış. Manavgat yangınının sebebi belli değil ama kimse sabotajdan bahsetmiyor, o da "insan hatası" olmalı!İzmir'deki orman yangınlarının sebepleri ne olursa olsun ciddi bir "insan hatası" problemimiz var."İnsan hatası", trafik kazalarımızın da birinci sebebi!Bir de İstanbul'da güzelim Sarıyer sahilindeki yürüyüş parkurunu, çekirdek kabuklarıyla, şişe, meyve, torba atıklarıyla, pirzola kemikleriyle çöplüğe çevirmek de "insan hatası"dır! Örnekler o kadar çok ki!Bizim insanımızda bir problem var: "İnsani gelişmişlik endeksi"miz düşük! BODRUM, Manavgat ve Denizli'de orman yangınları... Dün de İzmir'de dört yerde yangın çıktı. Muğla Orman Bölge Müdürü İbrahim Aydın, Bodrum'daki orman yangınının "sigara izmaritinden" kaynaklandığını söylüyor. İlk bulgular bunu düşündürüyor. Aydın haklı olarak öfkeli: Geçen yıl BM Kalkınma Programı Başkanı Kemal Derviş Kofi Annan'la birlikte açıklamıştı: Dünya ölçeğinde yapılan "İnsani Gelişme Endeksi" sıralamasında Türkiye 177 ülke arasında 94. sırada! Yıldan yıla bir iki puan oynasa da ortaların biraz üstündeyiz, o kadar."İnsani Gelişme Endeski", üç ana başlıkta toplanan verilere göre tespit ediliyor: Sağlık, eğitim ve yaşam kalitesi... Okumak, tiyatroya gitmek, gıdasına dikkat etmek, çevresine özen göstermek bunların içinde tabii.Sokağa tükürmekle arabadan dışarıya izmarit atıp orman yakmak, aynı insan kalitesinin işaretleridir!Kaç defa trafikte beklerken lüks ve pahalı arabaların açılan kapısından yola izmaritler boşaldığını, arabanın pencerelerinden dışarıya çerçöp atıldığını görmüşsünüzdür!Neyse... Bu sıralamada bizim altımızda, İran 99. sırada, Gürcistan 100 ve Suriye 106. sırada. En altlarda Afrika ülkeleri.Bizim üstümüzde Yunanistan 24, Kıbrıs Rum kesimi 29. sırada!Asıl şunlara dikkat etmek lazım: Bulgaristan 55, Rusya 62, Romanya 64, fukara Ermenistan 83. sırada!Başka yönleriyle iflas eden sosyalizm bizden daha kaliteli bir nüfus yetiştirebilmiş! Dünyanın neresindeyiz? Kemal Derviş'le dünyadaki yoksulluk, kalkınma, küreselleşme ve insani gelişme sorunlarını, Türkiye'nin yerini konuşacağım; bugün saat 14.00'te, CNN-Türk'te canlı olarak yayımlanacak!Daha genel bir tablo göreceğiz.Ama Atlantik'in öbür yakasındaki BM veya Ankara'daki TC ya da yakınımızdaki belediye... Hepsinden önce kendimiz: Su tasarrufu yapıyor muyuz? Çevremizi kirletmemek için özen gösteriyor muyuz? İnsanları uyarıyor muyuz? Ben şahsen, Sarıyer sahiline gittiğimde, çitlediği çekirdeğin kabuğunu yere atanlarla konuşuyorum, bazıları hak verip mahcup oluyor, bazıları "Sana ne!" diye bana çıkışıyor.Kemalizm, liberalizm, feminizm falan tamam da, bizim kuvvetli bir çevreci harekete ihtiyacımız var.Makro planda; şehirleşmenin bu aşamasında böyle sıkıntılar oluyor; hızla geçmemiz, bir an önce "10.000 dolar milli gelir"e ulaşmamız lazım; ki eğitim ve sağlık da yatırım gerektiriyor.Fakat ille önce kendimiz... t.akyol@milliyet.com.tr Önce kendimizden