Rektör seçmek

Peki kim kazanmalı? Olay bir kamuoyu meselesi haline gelmediği için, böyle bir soru, benim konum değil. Nur Serterin Alemdaroğlu ile birlikte kazandığı tanınmışlık dışında, adaylar hakkında yakından bir bilgim de yok.Üzerinde durmak istediğim konu, "seçim kampanyası" sırasında rektör adaylarından birinin söylediği şu sözlerdir:- İstanbul Üniversitesini Avrupanın ilk on üniversitesinin düzeyine çıkaracağım!Bu sözleri söyleyebilmek için, "üniversite" kavramını hiç tanımamış olmak gerekir! "Profesör" düzeyine gelmiş bir akademisyen "seçim uğruna" nasıl böyle konuşabilir?!* * *İNGİLİZ Times gazetesinin "Yüksek Eğitim Eki" olarak yayımlanan bilimsel derginin yaptığı "Elli Avrupa Üniversitesi" sıralamasında tek Türk üniversitesi yer almamıştır!Hele İstanbul Üniversitesi! Bırakın "Avrupanın ilk 10u"na girmeyi, "Türkiyenin ilk 10u"na girebilirse mucizevi bir başarı kaydetmiş olur.Öğretim üyesi başına bilimsel yayın sıralamasında İÜ, maalesef 30la 20ler arasında dolanıp duruyor!İÜ Türkiyenin en eski üniversitesi... Ona göre akademik geleneklerin kökleşmiş, bilim ve araştırma zihniyetinin daha fazla gelişmiş olması gerekmez miydi?Neden en köklü üniversitemiz olduğu halde, yeni üniversiteler kadar, hatta Ankara Üniversitesi kadar "bilimsel yayın" indeksine giremiyor?İÜnün birinci meselesinin bu sorunun cevabını araştırmak olması gerekmez mi?Ama İÜ yöneticilerinden, mesela Alemdaroğlunun birinci sorunu bu muydu?!* * *DİYELİM ki, bir üniversitede enstitü, kütüphane, laboratuvar ve kadro imkânları bol bol var. "10 Avrupa üniversitesi" düzeyine gelmek için mutlaka iyi yetişmiş çok sayıda öğretim üyesi lazım. Ama "doktora" için bile beş yıl gerekir!Üniversiteyi yönetecek olanların bilim ve araştırma zihniyetine birinci önceliği vermesi, maddi altyapıdan da önemlidir.Eski üniversite olmak yetmiyor. İşte İÜnün 1933ten bugüne 70 yılda geldiği sıralama... Bırakın özel üniversiteleri, Hacettepe, ODTÜ, Boğaziçi, İTÜ, hatta daha alt sıralardaki Ankara Üniversitesinin de çok gerisinde...İÜde yönetimler araştırma ruhuna, ilim zihniyetine, akademik değerlere çok önem verdikleri için mi İÜ bu 20li sıraların alt düzeylerinde!Seçim kazanmak için akademik mantığa aykırı vaatler ve yandaşlık tutkuları meseleyi büsbütün içinden çıkılmaz hale getiriyor."Seçim" mekanizması ister istemez ideoloji ve yandaşlık gayretini teşvik ediyor, akademik değerlerin üstünlüğünü yeterince sağlamıyor.Genelde YÖK sistemimizi gözden geçirmek gerekiyor: Daha az hiyerarşik, daha ademi merkeziyetçi bir sisteme ihtiyaç var. "Seçim popülizmi" yerine akademik değerleri teşvik edecek "mütevelli heyet" veya "nitelikli seçim" gibi yeni sistemleri düşünmeliyiz."Üniversitede demokrasi" demek, seçim demek değildir! Akademik özgürlük demektir, şeffaflık demektir, hesap sorulabilirlik demektir, "akademik ayıklanma" demektir... t.akyol@milliyet.com.tr İSTANBUL Üniversitesi rektörünü seçiyor. Kim kazanır? Bu satırlar yazılırken belli değildi.