Türkiye'nin 'merkez sol' ihtiyacı

"Yüzer gezer oylar"ın dışında eğer gerçekten "merkez sağ"dan CHP'ye ciddi bir yöneliş varsa, tarihsel CHP-DP çizgileri arasındaki farklar eriyor, dip dalgaları değişiyor demektir.Tarihsel CHP ile, onun karşısındaki duruşu temsil eden DP, AP, ANAP ve bugünkü sağ kitle partileri arasındaki farklar aşılıyor demektir.Onun için Baykal'ın söylediklerinin ciddiyetle irdelenmesi gerekir. CHP lideri Deniz Baykal, arkadaşımız Fikret Bila'ya "merkez sağın CHP'ye yöneldiğini" söylüyor. Bunu gösteren bir araştırma var mı, bilmiyorum. Ancak Baykal'ın iddiasını son derece önemli buluyorum. Baykal "ulusal bütünlük, laiklik ve ulusal onur" şeklinde saydığı üç faktörün CHP'ye yönelişi sağladığını söylüyor.Bu üç faktör Türkiye'de milletin ezici çoğunluğu tarafından benimsenmiş temel değerlerdir. Partiler düzeyinde ise anlayış farkları ortaya çıkar.Sözgelişi, 1950'lerde Menderes'in, 1960'larda Demirel'in ve 1980'lerde Turgut Özal'ın laiklik anlayışları elbette birbirine çok benziyordu... Ama bunların laiklik anlayışı ile CHP'nin laiklik anlayışı hayli farklıdır!Bu tür farkları aşarak kitlelere ulaşmak için, 1970'lerde Ecevit liderliğindeki "Ortanın Solu" hareketi, CHP'nin 'resmi' anlayışlarında önemli değişiklikler yaparak gerçekten merkez sağdan önemli oranda oy çekmiş, toplam oylarını yüzde 42'ye çıkarmıştı!Bugünkü CHP de merkez sağ kitlelere ulaşmak için böyle bir açılım mı yaptı? Yoksa merkez sağ kitleler CHP'nin resmi görüşlerini mi benimsemeye başladı?Bu konuda bilimsel veriler yok elimizde. CHP'nin yeri? "Kurumlar" konusundaki tutumların siyasi kültürlerde ne kadar önemli olduğunu elbette çok iyi bilen Baykal, merkez sağ kitlelerin "kurumlarla çatışmayı istemediğini" söylüyor; sağ partiler "kurumlarla" çatıştığı için sağ kitleler artık CHP'ye yöneliyormuş.Ama, merkez sağ kitleler "kurumlar"la özdeşleşmeye de karşıdır! Ordu, yargı, üniversite gibi Baykal'ın örnek verdiği "kurumlar" siyasi tarihimizde CHP'ye sempatik, merkez sağa ise 'karşıt' tutumlar aldılar!Bu tabloda merkez sağ kitleler 1950'den beri "kurumlarla özdeşleşmeyen" partilere oy veriyor!CHP'nin merkez sağ kitlelerden büyük çapta oy almasının da yolu, 1970'lerde yaptığı gibi, "kurumsal" çizgisini aşması ve "kenar"daki kitlelerle barışması, onların ekonomik ve sosyal statülerinin gelişmesi için politikalar önermesidir.Halbuki bugünkü CHP ise "kurumsal" çizgileri güçlendirmek için oy istiyor!Bu nokta Türkiye'de demokrasinin durakladığı noktadır: "Kenar"daki büyük kitleleri, ahaliyi temsil eden modern anlamda sosyal demokrat bir partimizin olmayışı! Çağımızda bazı sorunlar vardır ki, sağ daha iyi çözer; ekonomik büyüme, rasyonelleşme, geleneksel değerlerin sisteme entegre edilmesi gibi...Bazı sorunlar da vardır ki, sol daha iyi çözer: Gelir dağılımı, 'kenar'a itilmişlerin sisteme çekilmesi, kültürel çoğulculuk gibi...Türkiye'de biz bu tarzda bir "iki kanatlı demokrasi"yi oturtamadığımız için ciddi istikrar sorunları yaşıyoruz. Türkiye'nin ihtiyacı böyle bir merkez sol alternatifin oluşmasındadır. "Kurumsal" özüyle CHP'nin böyle bir alternatif haline gelip gelmediğini seçimlerde göreceğiz. t.akyol@milliyet.com.tr Sağ, sol neye yarar?