Yırtmaçlı giyen de var, çarşaf giyen de

Tesettürlü kadınlar, "tek tip" bir grup değil. "Muhafazakârlar" çarşaf, "modernler" pantolon ceket takımlar, hatta açık yırtmaçlı etekler giyiyor. Yeni zenginler ise gösterişli tüketime meraklı


0

axgun012.jpg Tesettürlü kadınlar, kendi içlerinde alt gruplara ayrılıyor. "Muhafazakârlar" çarşaf, "modernler" pantolon - ceket takımlar, hatta açık yırtmaçlı etekler giyiyor. Yeni zenginler ise gösterişe meraklı. - Gözlemlerimiz ve mülakat yaptığımız kadınlardan aldığımız bilgiler, "İslamcı" olarak tanımlanan grubun tek tip olmadığını gösteriyor. Farklılıklar giyim - kuşam ve diğer tüketim davranışlarına yansıyor. Kadının örtünmeye nasıl karar verdiği, yani kimlerden ve ne ölçüde etkilendiği, tesettür ve tüketim konularında belirleyici. Bir diğer önemli unsur; kişinin içinde bulunduğu ya da geçmek istediği sosyo - ekonomik konum. Bu, yaşam tarzını ve tüketim tutumlarını belirliyor. Siyasi - ideolojik eğilimler ve tarikat bağlantıları, alt gruplar arasında farklılıklara yol açıyor. Gözlemlediğimiz üç ana alt grup muhafazakârlar, modernler ve varsıllar. Farklı tesettür biçimlerinin nedenleri neler? - Muhafazakârların daha dogmatik bir bölümü siyah çarşaf giyiyor. Bunların kimi alt gelir grubundan, tesettürün sadece çarşafla mümkün olduğuna inanan, aile ve yakın çevreleri yine çarşaflı kişilerden oluşan kadınlar; kimi de tarikatlarla bağlantılı. Nadiren entelektüel kadınların da ideolojik bir tavır olarak çarşafı tercih ettikleri belirtiliyor. Muhafazakârlar nasıl giyiniyor? "Muhafazakâr" diğer grup "anneanne" pardösüsü denilen uzun, bol pardösüyü ve büyük başörtüsünü tercih eden kesim. Bu giysi günümüzde daha çok gecekondu sakinleri ve alt gelir grubu ile özdeşleşmiş. Beysbol şapka! - Eğitimli, şehirli, orta ve üst - orta sınıfa mensup kadınlar. "örümcek kafalı", "cahil" imajını değiştirmek istiyorlar. Bazıları giyim - kuşamlarında radikal bir stil oluşturuyorlar. Genellikle pantolon ya da etek- ceket takımlar tercih ediyorlar. Daha radikal olanlar arasında dar pantalon, açık yırtmaçlı etek, kısa kollu bluz, sandalet, hatta başörtüsü üzerine beysbol şapkasını giyenlere rastlanıyor. Giyimlerini hem kapalılar, hem de açıklar eleştiriyor. "Modernler" kim ve kıyafet tercihleri nasıl? Versace sevgisi - Kimilerince "İslami sosyete" olarak da adlandırılan bu varlıklı kesim, genellikle yeşil sermaye ve siyasal partilerle özdeşleşiyor. Yeni zenginler genelde gösterişli tüketime, Versace, Gucci gibi markalara, 5 yıldızlı otellere meraklı. Eski zenginler ise, gösterişten ve abartıdan kaçınıyor. Zenginlerin tüketim davranışları nasıl? Siyah çarşaflılar imajı bozuyor Üst gelir grubundan modayı takip eden tesettürlü kadınlar, siyah çarşaflıların toplumu tedirgin ettiğini, "tehlikeli bir imaj sergilediğini", uzlaşmacı görünmediği için "İslamın özüne aykırı olduğunu" düşünüyor - Hem açıklarla kapalılar birbirlerini, hem de kapalılar içindeki farklı gruplar diğer tesettürlülerin giyim - kuşamlarını sık sık eleştiriyor. Tesettürlülere daha anlayışlı gözle bakan açıklar, "güzel ve zevkli" tesettürlülerin kıyafet ve başörtüsü seçimlerini "estetik" olarak takdir edebiliyorlar. Ancak tesettüre karşı katı tutumlu açıkların gözünde kapalı kadınlar "paspal." Giyim tercihlerinin altında dini nedenler dışında başka amaçların yattığına inanıyorlar. Tesettürlüler, açık kadınlardan ne tür eleştiriler alıyorlar? Çarşaf uyuma aykırı - Görüştüğümüz kadınların hemen hepsi, kim nasıl örtünmeyi tercih etmişse saygı duyulması gerektiğini söylüyorlar. Yine de farklı tesettür tarzları gruplar arasında eleştiri konusu oluyor. Çarşaf giyenler, görüştüklerimizin çoğunluğu tarafından hoş karşılanmamakta ve tedirginlik yaratmakta. Çarşaf giyenlerin toplum içinde işlevsiz insanlar olduklarına inanmaktalar. Çarşafın kadını toplumdan soyutladığını ve iletişimi kestiğini düşünüyorlar. Bunun İslamın özüne aykırı olduğunu, çünkü İslami hassasiyetleri olan insanların uyumlu, uzlaşmacı olmaları gerektiğini söylüyorlar. Kapalılar, farklı tesettür biçimleri hakkında ne düşünüyorlar? Siyah başörtüsü ya da pardösü de benzer bir tepkiye neden oluyor. Siyah rengin sert ve katı bir görüntü verdiği düşünülüyor. Bir katılımcımızın belirttiği gibi siyah başörtüsü ve pardösü insanların kafasında tehlikeli bir imaj yaratıyor ve böyle giyinenler toplumda "öcü" muamelesi görüyor. Pardösü tercih eden üniversiteli ya da üniversite mezunu kadınlar "modernler" tarafından demode bulunuyor. Öcü muamelesi Ailesi açık olup kendisi örtünmeyi seçen genç kadınlar, tesettüre girdikleri ilk dönemlerde ailelerinin eleştirilerine hedef olabiliyorlar. Pardösü giyerek kapandıklarında aileler en azından çok uzun ve bol şeyler giymemelerini, "gençlik ve güzelliklerini" bu kadar saklamamalarını istiyor.Daha radikal kıyafet giyenler ise, bir katılımcımızın belirttiği gibi, çifte kişilik sergiliyorlar. Örneğin başını örtüp altına dar bir pantolon giyen birisinin ne İslama uygun, ne de modern bir görünüm yansıttığına inanılıyor. Hem kapalılar, hem de açıklar, böyle tesettürlülerin daha çok dikkat çektiklerini ve örtünmenin amacından saptıklarını düşünüyorlar. Açık ailelerin kapanan kızları Tüketim kültürüyle barışık kesim - Batı ve simgelediği tüketim, moda, gösteriş odaklı yaşam tarzına bir karşı koyuş ve alternatif geliştirmek yerine, tüketimle barışmış, maddi ve estetik arzularını ifade eden bir İslamcı orta ve üst - orta gelir grubundan söz etmek mümkündür. Modernliğin görünüm, statüyle ifade edilir olduğu ülkemizde, laik ve İslamcı orta ve üst - orta sınıflar tüketim pratikleri ile bir yanda benzeşmekte, diğer yanda da ayrışmaktadır. İslamcı tüketim kültürü, Batılı yaşam tarzını dini yaşam tarzının içinde yeniden inşa etmektedir. Bu dönüşümler; İslamcı kimliğin direnmeye çalıştığı tüketim kültürüne karşı yenilgisinin işareti olarak görünebilir. Gözden kaçmaması gereken, günlük yaşam pratiklerinin, toplumdaki kimlik politikalarının ve iktidar dengelerinin çatıştığı simgesel alanlar olduğudur. Laik ve İslamcı tüketim davranışları benzeşiyor mu? Kimlik ve iktidar çatışmasının en yoğun olarak yaşandığı ve en görünür olduğu alan kadın bedenidir. İslamcı erkek dini kimliğini görünüşü ile ilk etapta ele vermezken, tesettürlü kadın her zaman ve kolaylıkla "öteki" olarak konumlanmaktadır. Bu nedenle kadınların giyimleri ve tesettürdeki değişim ve çeşitlenme, kimlik politikalarının en kolay göründüğü, en çok tartışıldığı pratikler olarak karşımıza çıkmakta. Markaya, modaya önem veren şehirli orta ve üst - orta sınıf "modern" tesettürlü kadınlar, kıyafet ve başörtüsü tercihleri ile bir yanda hem diğer İslamcı gruplardan, hem de köylü kadınlardan ayrılmakta; diğer yanda, hem açık modern kadınlardan farklılaşmakta, hem de benzer tüketim modeli içinde hareket ettikleri için onlarla benzeşmektedirler. Kadının bedeni yine çatışma alanı Ne sadece ibadet ne sadece simge - Eğer tesettür İslamcıların iddia ettiği gibi, sadece dini bir görev olarak benimseniyorsa ya da laiklerin iddia ettiği gibi cumhuriyete karşı politik bir tehlikenin simgesi olarak yapılıyorsa, herhangi bir örtünün ve kıyafetin yeterli olması gerekirdi. Ama mülakatlar, örtünmenin bunların ötesinde boyutları olduğunu göstermektedir. Gözlemlediğimiz kumaş, biçim, marka çeşitliliği ve güzelliğe harcanan para ve gayret, "estetik anlayışa" da işaret etmektedir. Bulgularımıza göre şehirli, eğitimli kesimdeki başörtüsü, baskı ya da başkaldırıdan çok modernlik özleminin ve çatışmalarının bir simgesidir. Başörtüsü, bir kimlik ve statü işareti haline gelmiştir. Tüketim tercihleri ve davranışları toplumsal kimlikleri mi yansıtıyor? Moda boyutu, dini boyut kadar önemli - Modanın Batıya ait olduğu varsayımı, örtünmenin modayla ilgisi olamayacağı görüşüne yol açmaktadır. Şehirli ve eğitimli kadınlarda örtünme, geleneksel olmayan, estetik ve moda boyutları en az dini ve politik boyutları kadar önemli bir olgudur. Estetik kaygı, tesettürü nasıl etkiliyor? - Tesettürlü kadınlar, din, moda ve güzellikle ilgili çelişkilerle baş etmek için örtünme biçimlerini; hem dinin, hem de kapitalist modernliğin değerlerine başvurarak gerekçelendiriyor. Başörtüsü bu kadınlara modern bir kimlik oluşturmak için hem özgürlük hissi, hem kısıtlama getirmektedir. Moda ve tüketim, bireyi özgürleştiriyor mu, yoksa kısıtlıyor mu? BİTTİ
Milliyet iPhone uygulaması yenilendi.
Daha hızlı, daha canlı, en güncel! Yenilenen Milliyet.com.tr iPhone uygulamasını hemen indir!
iPad’i unutmadık!
iPad’inize özel Milliyet.com.tr uygulamasını ücretsiz indirmek için tıklayın.



Yorum Yaz
20Yorum Başlığı:420Yorum:
Foto Galeri
En yeni fotoğraf galerileri ...