Zehirlenme denildiğinde şüphesiz dolu senaryo gelir aklımıza..

Aslında nedir zehirlenme? Neler bizi zehirler? Zehirlenirsek ne yapmalıyız? Ne yapmamalıyız?

Zararlı maddelerin sindirim, solunum veya cilt yoluyla alınması sonucu vücudun verdiği tepkilere zehirlenme denilmektedir.

Tanımından da anlaşılacağı üzere 3 çeşit zehirlenme türü vardır. Zararlı madde hangi bölgeyi etkiliyorsa zehirlenme adını o bölgeden alır.

Sindirim Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Sindirim yolu zehirlenmeleri; sindirim sistemimizi hasta edecek ve sistemin tepki vereceği maddelerin sindirim yoluyla alınması sonucu oluşur. Sıklıkla bulantı ve kusma hissi veya ishal ile kendini gösteren durumlardır. Ciddi boyutlarda da görülen tablolarda solunumun etkilendiği, genel durumun kötüleştiği de görülmektedir. Bu ciddi tablolara neden çoğu zaman kimyasal maddelerin ağız yoluyla alınması veya ilaçların ihtiyaçtan fazla miktarda aynı anda içilmesi olabilir.

Hafif düzeyde görülen, bulantı kusma ile gelen vakalarda yapılması gereken sıvı tüketimini artırmak ve durumun ciddiyetini takip etmek olacaktır.

Daha ağır tablolarla karşılaşıldığında ise KİŞİ ASLA KUSTURULMAMALIDIR!! ve 112'den destek alınarak hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir. 

Solunum Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Solunum yolu zehirlenmeleri; solunum sistemimizi hasta edecek ve sistemin tepki vereceği maddelerin solunum yoluyla alınması sonucu oluşur. Soluk alıp vermede değişiklik, oksijen ihtiyacında artış olarak kendini gösteren belirtileri vardır. Ciddi boyutlarda da görülen tablolarda solunumun ve bilinç düzeyinin kötüleştiği bilinmektedir. Bu ciddi tablolara neden çoğu zaman yüksek ölçüde karbon monoksit gazına maruz kalmak veya oksijensiz kalınması olabilir.

Hafif düzeyde görülen vakalarda yapılması gereken kişinin temiz hava ile temasını sağlamak ve durumun ciddiyetini takip etmek olacaktır.

Daha ağır tablolarla karşılaşıldığında ise kişi 112'den destek alınarak hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir. 

Cilt Yolu Zehirlenmelerinde İlk Yardım;

Cilt yolu zehirlenmeleri; cilt temasıyla vücuda alınarak deri üzerinde tepkilere yol açacak maddelerin vücuda alınması sonucu oluşur. Cilt üzerinde kızarıklık, kaşıntı vb. durumlar ile kendini gösteren belirtileri vardır. Ciddi boyutlarda da görülen tablolarda solunumun kötüleştiği bilinmektedir. Bu ciddi tablolara neden çoğu zaman temas eden maddenin kimyasal içeriği olmaktadır..

Hafif düzeyde görülen vakalarda yapılması gereken kişinin madde ile temasını keserek bölgeyi (tazyiksiz) su ile yıkamak ve durumun ciddiyetini takip etmek olacaktır.

Daha ağır tablolarla karşılaşıldığında ise kişi 112'den destek alınarak hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir. 

ÖZETLE;

Sorun ne olursa olsun genel olarak söylenmesi gereken şudur; 

Ya zararlı madde kişiden uzaklaştırılmalı ya da kişi zararlı maddeden uzaklaştırılmalıdır. Yani kişi ve etken ayrıldığında çözüm için en önemli adım atılmış olacaktır.

Sağlıklı günler dileklerimle

 

Ayşe Şengel

Uzm. Halk Sağlığı Hemşiresi

İlk Yardım Eğitmeni

www.aysesengel.com