Neolitik Çağ’ın hafıza merkezi

Esmanur Çelik - Gezimizin rotası, bölgenin tarihini en iyi şekilde anlamamız için özenle hazırlanmıştı. İlk durağımız Şanlıurfa Müzesi oldu. Buradaki eserlerin zaman sırasına göre sergilenmesi, sahaya çıkmadan önce hepimiz için harika bir hazırlıktı. Urfa Adamı ile yüzleşmek sarsıcı bir deneyimdi. Onun taştan oyulmuş derin gözlerinde yalnızca ilkel bir yontu eseri değil; varoluşunu anlamlandırmaya çalışan, ölümden korkan ilk atalarımızın karmaşık düşünce yapısını gördüm. Geçmişin birdenbire, yoktan var olduğu yanılgısı; atalarımızın geleceğe bırakmak istediği felsefi mirasın ve o derin bakışların karşısında tamamen silindi. Müzedeki eserlerin ağırlığını hissettikten sonra, Taş Tepeler’in kalbine doğru yola çıktık. Göbeklitepe’nin o devasa T-tipi dikilitaşları arasında dolaşırken, binlerce yıl önceki insanların bu yapıları nasıl bir araya getirdiğini yerinde görmek büyüleyiciydi.

Bir sonraki durağımız Karahantepe... Göbeklitepe’nin soyut sembolizminin aksine, Karahantepe’de insan doğrudan kendi yüzüyle, bedeniyle karşımızdaydı. O özel ritüel alanının kalbinde dururken, geçmiş insanların inanç pratiklerini ve taşa büyük bir ustalıkla işledikleri kimliklerini tüm ruhumda hissettim. Karahantepe, Neolitik Çağ’ın sessiz ama bir o kadar da güçlü, heybetli bir hafıza merkeziydi. Bu sarsıcı deneyimin ardından gezimizin finalini ise konik kubbeli evleri ve binlerce yıllık tarihi dokusuyla Harran’da yaptık.

Bir arkeoloji öğrencisi olarak bu gezinin bana kattığı en büyük değer, buluntuları bulundukları mekânla birlikte anlama becerisi oldu. Derslerde ve makalelerde fotoğraflar üzerinden anlamaya çalıştığımız mimari büyüklükleri ve yerleşim planlarını kendi gözlerimle görmek, bakış açımı tamamen değiştirdi. Programa katılan diğer arkadaşlarımla yaptığımız fikir alışverişleri bana yepyeni bir vizyon kazandırdı.

Sonuç olarak, genç arkeolog adaylarına böylesine güçlü bir temel kazandıran ve teoriyi gerçeklikle buluşturan bu verimli süreç için SICPA’ya teşekkür ediyorum. Geçmişin izlerini sahada sürerek geleceği aydınlatacak öğrenciler adına bu tür desteklerin artarak devam etmesini diliyorum.