Paralardan açılan pencere 3: Poseidon ve Parthenon

Ali Mucak - Paraların üzerinden tarih ve mitolojiyi okumaya bu sayıda da devam ediyoruz. Yunanistan'da 1940 yılında basılan 20 Drahmi'nin ön yüzünde bir Poseidon betimlemesi bulunuyor. Poseidon; Yunan mitolojisinde denizler ve deprem tanrısı olarak bilinir. Zeus ve Hades’in kardeşidir. Roma mitolojisindeki karşılığı ise Neptün'dür. 

Troya surları

Hera’nın düzeniyle Apollon ile Zeus’a tuzak kuran Poseidon, ceza olarak Troya Kralı Laomedon’un hizmetine gönderilir. Laomedon ona kentin etrafında büyük surlar inşa etmesi görevini verir. Karşılığında ise onu ödüllendireceğini söyler. Poseidon’un yaptığı surlar çok sağlam ve kalındır. Fakat Troya Kralı Laomedon, Tanrı'ya vadettiği ödülü vermeyi reddedince, Poseidon buna çok kızar. Karşılık olarak da kentin üzerine selleri ve bir deniz canavarı salar. Bununla da kalmayan Poseidon Troya Savaşı’nda Akhalar’ı destekler.

Athena Tapınağı

Paranın arka yüzünde ise M.Ö. 5. yüzyılda Yunanistan’ın Atina akropolünde inşa edilen Athena Parthenon Tapınağı bulunuyor. Tanrıça Athena’dan önceki sayılarda söz etmiştik. Antik Yunan mimarisinin en büyük eseri olarak kabul edilen tapınak tamamen mermerden inşa edilmiştir. Dış cephesinde kullanılan heykeltıraşlık ürünlerinin Yunan sanatının zirve noktası olduğu düşünülür. Dünyanın en büyük kültürel yapılarından biri olan Parthenon, Antik Yunan’ın ve Atina demokrasisinin de sembolüdür.  Parthenon, Perslerin M.Ö. 480’de eski Athena Tapınağı'nı yok etmesinden sonra yapılmıştır. Birçok Yunan tapınağı gibi Parthenon da döneminde hazine yeri olarak kullanılmıştır.

Kilise ve cami

6. yüzyılda Parthenon'da Meryem'e adanan bir kilise inşa edilmiş. Yapı, Osmanlı Devleti’nin fethinden sonra 1456 yılında ise yanına bir minare eklenerek cami olarak kullanılmaya başlanmış. 1687'de Osmanlı burayı cephanelik olarak kullanırken, bina Venedik tarafından bombardımana tutulmuş. Patlamalar tapınağa ve çevresine ciddi şekilde zararlar vermiş. Daha sonra Parthenon Venediklerin eline geçmiş ve minare yıkılarak bir Katolik Kilisesi’ne çevrilmiş. Yunan isyanı sırasında da Yunanlar tarafından savunma amaçlı kullanılmış. Alan hem pagan inanışı hem Hristiyanlar hem de Müslümanlar için ibadet edilen bir yer olarak hizmet etmiş.