Tanrıçayla ‘güç’lenen para

Ali Mucak- Yunanistan’da 1939 yılında basılan 1000 Drahmi’nin ön yüzünde, geleneksel kıyafetleri ile bir Yunan kadını tasvir edilmiş. Kadın saçlarının belli bir kısmı açık olan başını, süslü bir başörtüsü ile kapatmış. Boynunda ise biri inci taneleri tarzında yapılmış; diğerinin ucunda bir haç bulunan iki kolye bulunuyor.

Paranın arka yüzünde sol kısımda, Athena’nın Napoli Arkeoloji Müzesi’nde bulunan Roma Dönemi mermer heykelinin baş kısmı bulunuyor. Peki, kimdir bu Athena? Athena; Yunan mitolojisinde zekâ, sanat, strateji, ilham ve barış tanrıçasıdır. Roma mitolojisindeki Minerva ile eşit kabul edilir. Babası tanrıların başı olan Zeus, annesi ise Zeus’un ilk karısı olan Metis’tir.

Sembolleri arasında kalkan, mızrak, zeytin dalı ve baykuş bulunmaktadır. Mızrak savaşı, zeytin dalı barışı, gök gözlü baykuş ise bilgeliği temsil eder. Athena, Yunanistan’ın Atina kentinin de baş tanrıçası ve koruyucusudur. Kent ismini de ondan almıştır.

Yan taraftaki görselde ise Atina Akropolisi’ni gösteren bir kartpostalın bir bölümünden alınmış detay görüyoruz. Şimdi mitolojide Atina şehrinin kuruluş hikâyesine bir göz gezdirelim.

Atina şehri yeni kurulmaktadır ve şehrin tanrısının kim olacağı söz konusu olur. Olimpos tanrıları bir araya gelirler. Çeşitli yarışmalar sonucunda iki tanrı kalır: Poseidon ve Athena. Jüri tanrılar, bu şehre en büyük hediyeyi verecek olanı şehrin tanrısı seçeceklerini belirtirler.

İlk olarak kendinden emin Poseidon öne çıkar. Üç başlı mızrağını yere vurur, yer yarılır ve bir at ortaya çıkar. Poseidon atı herkese göstererek “Bu evcil bir attır, insanı yormadan istediği her yere götürür, onun yüklerini taşır” der. Bütün tanrılar büyülenmiştir bu hayvan karşısında.

Athena ise küçük bir gülücük atar ve ünlü mızrağını yere saplar. Mızrağın saplandığı yerden bir filiz çıkar. Büyür büyür çok güzel bir zeytin ağacı olur. “Bu da zeytin ağacıdır. Meyvesi olan zeytinin saymakla bitmeyen özellikleri vardır. Zeytini insanlar yiyebilirler, yemeklerine katabilirler. Yağını yapıp yakarlar, geceleri aydınlatır. Yemeklere dökerler, çok güzel lezzetler elde ederler. Aynı zamanda bozulmaz. Ve böyle faydaları, dağa da sayılabilir” der zeki Tanrıça. Bütün tanrılar bakakalmıştır bu ağaca. Hepsi tebrik eder Athena’yı, artık şehir ona aittir. Şehrin ismine de Atina denecektir bundan sonra