05.02.2026 - 11:13 | Son Güncellenme:
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesinde görev yapan bilim insanları, modern yaşamın koşturmacasını bu kez rakamlarla kanıtladı. Ünlü mimar Prof. Carlo Ratti liderliğindeki ekip, Boston, Philadelphia ve New York’taki yaya trafiğini 30 yıl arayla mercek altına aldı.
Yapay Zeka 30 Yıllık Değişimi Belgeledi
BBC Science'da yer alan habere göre, Araştırmacılar, sosyolog William Whyte’ın 1978-1980 yılları arasında kaydettiği arşiv görüntülerini, 2008-2010 yılları arasında aynı noktalarda çekilen güncel videolarla karşılaştırdı. Yapay zeka (YZ) teknolojisi kullanılarak yapılan analizlerde, binlerce yayanın adım hızı saniye saniye ölçüldü.
Adımlar Hızlandı, "Aylaklık" Tarihe Karışıyor
Araştırmanın sonuçları, şehirli insanın adeta "koşar adım" yaşadığını kanıtlar nitelikte:
Tempo Artışı: 1980 yılında yayaların ortalama hızı saniyede 1,25 metre iken, 2010 yılında bu rakam 1,41 metreye çıktı. Bu, yürüme hızında yaklaşık yüzde 15’lik bir artış anlamına geliyor.
Yavaş Yürüme Azalıyor: Saniyede 0,5 metreden yavaş yürüyen ve "aylak" (lingerer) olarak sınıflandırılan kişilerin oranında yüzde 14’lük bir düşüş kaydedildi.
Dakika Hesabı: 1980’de bir kilometreyi 13 dakika 20 saniyede kateden yayalar, artık aynı mesafeyi 11 dakika 49 saniyede bitiriyor.
Suçlu Sadece Akıllı Telefonlar mı?
Bilim dünyası bu hızlanmanın nedenlerini tartışıyor. İlk akla gelen sebep olan akıllı telefonlar, sanılanın aksine tek faktör değil. 2010 verilerine göre, yaya trafiğinde aktif telefon kullanımının yüzde 10’un altında olduğu tespit edildi.
Araştırmacılara göre bu "hız çılgınlığının" arkasında yatan diğer muhtemel sebepler şunlar:
Duyusal Aşırı Yükleme: Artan nüfus ve kalabalıklaşan sokaklar, insanlarda bir an önce hedefe varma ve kalabalıktan kaçma içgüdüsünü tetikliyor.
Ekonomik Faktörler: Psikologlar, yüksek ücretler ve hızlı yaşamın hüküm sürdüğü gelişmiş şehirlerde yürüme hızının daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Mekan Değişikliği: Eskiden sokaklarda sosyalleşen insanlar, artık kahve dükkanları gibi kapalı alanlarda buluşmayı tercih ediyor. Bu da sokaktaki "bekleme" süresini azaltıyor.
Bir Sonraki Durak: Avrupa
Sadece ABD değil, dünya genelinde de benzer bir eğilim söz konusu. Daha önce yapılan çalışmalar Londra, Tokyo ve Wellington gibi metropollerde de hızın son on yıllarda yüzde 10 civarında arttığını göstermişti.
MIT ekibi şimdi aynı yöntemi Avrupa şehirlerinde uygulamaya hazırlanıyor. Uzmanlar ise ironik bir uyarıda bulunuyor: "Eğer bu hızla ivme kazanmaya devam edersek, çok yakında yürümeyi bırakıp koşmaya başlamamız gerekecek."